17652

17652

بازطراحي دهكده شهري با رويكرد پايداري (نمونه مطالعاتي: محله دركه تهران)

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

تير 1396

دكتر سيد مجيد مفيدي

معماري و شهرسازي

چكيده ايده دهكده شهري بعنوان راهبرد تحقق پايداري در سكونت¬گاه¬¬هايي با شرايط و با پتانسيل متفاوت اقتصادي و اجتماعي بعنوان راه حلي براي توسعه پايدار شهري و روستايي بكار رفته است.با توجه به فضاي بكر و آرامش¬بخش روستا در مواجهه با محيط پر ازدحام شهري شاهد افزايش ميل زندگي در سكونتگاه¬هايي با ماهيت و ويژگي¬هاي روستا يعني دارا بودن مطلوبيت¬هاي زيست¬محيطي و فرهنگي و اجتماعي و همچنين تنوع امكانات و فرصت هاي زندگي شهري مي¬باشند. بنابراين رويكرد دهكده شهري پاسخي مناسب به اين نياز بشريت مي باشد. محله دركه در شهر تهران به عنوان سايت مورد نظر جهت طراحي در بين دو وادي كوه و كوير و در دامنه¬هاي جنوبي رشته كوه البرز گسترده شده است كه به عنوان محيطي به منظور طراحي دهكده شهري در اين پژوهش درنظر گرفته شده است. به نظر مي¬رسد ضرورت ساماندهي اين محله دركه به عنوان بخش قابل ملاحظه¬اي از شهر، از طريق تلفيق ويژگي¬هاي مثبت روستا، نظير نزديكي به طبيعت، آرامش، خودكفايي، صميميت و هويت، با امكانات و تسهيلات شهر، امكان¬پذير مي¬باشد. در اين راستا استفاده از ايده دهكده شهري كه هدف اصلي آن تلفيق ويژگي¬هاي مثبت شهر و روستا مي¬باشد، الگويي مناسب براي توسعه محيط¬هاي پيراشهري مي¬نمايد. اين پژوهش به پنج فصل تقسيم شده است. در فصل اول به ارائه بيان مساله پژوهش، ضرورت و اهداف و سوالات پژوهش پرداخته شده است و در نهايت نيز به صورت مختصر به روش انجام پژوهش پرداخته شده است براين روش تحقيق انتخاب شده در اين تحقيق از نوع توصيفي- تحليلي و مبتني بر مشاهده نمونه موردي و تهيه و تكميل پرسشنامه در محله دركه تهران است. در فصل دوم و سوم به ارائه مباني نظري مربوط به دهكده شهري و همينطور بررسي و تحليل چند نمونه موردي موجود در نقاط مختلف جهان، ويژگي¬هاي اصلي و راهكارهاي به كاررفته در هر نمونه از ابعاد اقتصادي، اجتماعي، زيست محيطي و كالبدي مورد بررسي قرار گرفته است تا از اين طريق در پايان فصل سوم بتوان به ارائه چارچوب نظري پژوهش اقدام نمود. براين اساس مهم¬ترين معيارهاي و شاخص¬هاي مرتبط با دهكده شهري شامل معيارهاي زيست¬محيطي، اجتماعي- فرهنگي، اقتصادي و كالبدي است كه به تفكيك براي هركدام زيرشاخص¬هاي ارائه شده است. در مرحله بعدي پژوهش به بررسي و تحليل وضعيت محله دركه از ديدگاه توسعه پايدار و شاخص¬هاي دهكده شهري شامل عوامل اقتصادي، اجتماعي، كالبدي و زيست¬محيطي با كمك پرسشنامه و روش تحليل عاملي پرداخته شده است. در فصل پنجم اين پژوهش بر اساس تحليل¬ها و بررسي¬هاي انجام شده چشم¬انداز توسعه محله دركه، اهداف توسعه، راهبردها و گزينه¬هاي طراحي دهكده شهري دركه ارائه شده است. بر اساس بررسي و تحليل¬هاي انجام گرفته خصوصا با استفاده از مطالعات ميداني و پرسشنامه نشان مي¬دهد كه محله دركه از نظر ويژگي¬هاي اقتصادي- اجتماعي در وضعيت تقريبا مناسبي قرار دارد اما از نظرگاه ويژگي¬هاي كالبدي و زيست-محيطي شرايط آنچنان مناسبي ندارد. بر اساس مطالعات انجام گرفته ميداني و تحليلي از عمده¬ترين مشكلات ساكنين محله دركه مي توان به وجود روز افزون ساخت و سازهاي مجاز و غير مجاز و سر و صدا و آلودگي بصري اشاره كرد. در ادامه با توجه به شرايط موجود محله دركه به تدوين راهبردها و سياست¬هاي طراحي پايدار در محدوده مورد نظر پرداخته شده و طراحي¬هاي به منظور استقرار دهكده شهري در محله دركه ارائه شده است. واژگان كليدي: دهكده شهري، محله دركه، تحليل عاملي، بازطراحي، توسعه پايدار

1396/04/27

1/1/1900 12:00:00 AM

Abstract The idea of urban village as an approach to meet sustainability of habitats of various social and economic conditions is deemed as a way to develop urban and village sustainability. According to intact and soothing environment of villages compared to the crowded urban environment, increasing desire has been witnessed for living in village-like habitats with environmental, cultural and social benefits in addition to diversity in facilities and living opportunities. Accordingly, the idea of urban village may deemed as a suitable response to the mentioned human need. Neighborhood of Darakeh located north of Tehran expands between mountain and desert. Stretching along south foot of the mountain Alborz, Darakeh is taken into account as the desired site for urban village development. It seems necessary to organize Darakeh as a significant part of urban environment via integration of positive features including closeness to nature, calmness, autonomy, identity and intimacy, and urban-like facilities. To this end, to use the idea of urban village aimed at integration of urban and village positive features can be a good pattern for development of periurban environments. The current study is organized in 5 chapters. The first chapter is aimed at providing the statement of the problem, necessity and objectives of the research as well as the research questions. This chapter summarizes the research methodology as well. The methodology chosen to do the study is of descriptive-analytical nature which is based on case study. Data have been collected using questionnaires distributed in Darakeh neighborhood. The second and third chapters focus upon theoretical bases related to the idea of urban village. These two chapters are aimed to investigate the case studies complied from all around the world, and to eva​luate fundamental features of each case in terms of economic, social, environmental and physical aspects in order to introduce a theoretical framework at the end of the third chapter. Accordingly, the most significant measures of urban village including environmental, social-cultural, economic and physical features have been introduced for each measure mentioned previously. At the next stage, the eva​luation of neighborhood condition including environmental, social, cultural, economic and physical features form the sustainability point of view, has been conducted. The fifth chapter the development perspective of Darakeh, developmental aims, approaches and design options foe urban village have been provided according to analysis and eva​luations. According to eva​luations, especially those conducted using field research and questionnaire, it is indicated that Drakeh is a suitable site in terms of social-economic features but undesirable in terms of environmental and physical indices. According to field research and analysis of the most highlighted problems of Drake inhabitants, growing legal and illegal civil works and pollution as well as noise can be enumerated as the most frequently mentioned problems. In the following, approaches and policies have been introduced for Drakeh neighborhood based on the current condition. Some plans and design have been provided to make Darkeh an urban village as well. Key words: urban village, Drake neighborhood, factor analysis, redesigning, sustainable development