18123

18123

طراحي مركز زايمان با هدف جلب رضايتمندي مادران

كارشناسي ارشد

مهندسي معماري

تير 1396

دكتراحمد اخلاصي - دكتر ساناز ليتكوهي

معماري

چكيده زنان باردار بيمار محسوب نمي‌شوند، بلكه مادر (يا مادران آينده) اي هستند كه (معمولا) در مدت زمان كوتاه و فشرده‌اي با خدمات زايماني در تماس هستند. در ايران زنان باردار «بيمار» تلقي مي‌شوند و از همان ابتدا وارد فضاي درمان-محور مراكز درماني مي‌شوند.حضور زنان باردار در ماركز درمان-محور تجربه‌اي تلخ برايشان شمرده مي‌شود و عواقبي از جمله كاهش رضايتمندي و درپي آن تمايل بيشتر به زايمان سزارين را به دنبال دارد. بارداري يك «بيماري نرمال» نيست بلكه يك «فرآيند فيزيكي نرمال» است. از راه‌هاي گسترش اين ديدگاه تغيير در نگرش درمان-محوري مراكز زايمان كشور است. امروزه معماري بيش از گذشته به سمت كاربر-محوري در حال حركت است. طبعا در محيط‌هاي بيمارستاني و درماني اين موضوع پررنگ‌تر است. در اين راستا، طراحي مراكز زايمان با شناخت نياز مادران به عنوان كاربران اصلي فضا نقش موثري بر جلب رضايتمندي آنان دارد. از طرفي، در پي دستورالعمل «برنامه ترويج زايمان طبيعي » وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي؛ كاهش ميزان بالاي سزارين در ايران ملزوماتي را مي‌طلبد كه يك جنبه اساسي آن بهينه سازي و تقويت ساختاري فيزيكي بيمارستان‌هاي زنان و زايمان كشور است. پژوهش حاضر در دوبخش پايه‌اي و تكميلي انجام شد تا بتوان محورهاي تاثيرگذاربر رضايتمندي مادران را استخراج كرد. در بخش اول با مرور منابع كتابخانه‌اي و مصاحبه با 10 مادر فاكتورهاي موثر بر رضايت مادران استخراج شد. در طي اين مطالعات مشخص شد فهرست مدوني از معيارهاي طراحي و اولويت بندي آن‌ها وجود ندارد. درمرحله تكميلي 110 پرسشنامه در سه بيمارستان به صورت تصادفي( بيمارستان اكبرآبادي تهران، علي اصغرتهران و بيمارستان دولتي شهرآمل) تكميل شد و داده‌ها در نرم‌افزار spss تحليل شد. برطبقه تحليل انجام شده در اولويت ‌بندي كلي عوامل؛ پاسخ‌دهندگان حضورهمسر در حين فرآيند زايمان را مهمتري عامل و حفظ محرميت را آخرين اولويت قراردادند. در بخش ديگري از تحليل هريك از ريزفاكتورهاي مولفه‌هاي پرسشنامه (براي مثال؛ مولفه خانه مانندي) رتبه بندي شدند. واژه‌هاي كليدي: مركز زايمان، ترجيحات زنان باردار، رضايتمندي زنان باردار، كاربر-محوري.

1396/09/12

8/23/2018 12:00:00 AM

Pregnant women are not considered to be patients, rather they are mothers (or future mothers) who are (usually) in touch with maternity services for a short and compressive period of time. Pregnant women are considered to be “patients” in Iran and are placed into a treatment-centered environment from the beginning. The experience of a treatment-centered environment is a bitter one for them and leads to their decrease of satisfaction and, as a result, their inclination toward caesarean. Pregnancy is not a “normal disease”; it is a “normal physical process”. One of the methods for spreading this standpoint is by changing the concept of treatment-centered birth centers throughout the country. Nowadays, Architecture is moving toward user-centered approaches. Obviously, this approach is more significant in hospitals and health environments. In this regard, designing a birth center along with an awareness of mother’s needs, as the main users of the environment, will have a great impact on their satisfaction. On the other hand, following the “Natural Childbirth Promotion Program” issued by Ministry of Health, Treatment and Medical Education, decreasing the large amount of caesarean in Iran needs some provisions. One of the main aspects of these provisions is the optimization and reinforcement of physical structure of the birth centers throughout the country. The present research is done fundamentally and supplementary in order to extract the main effective factors on mother’s satisfaction. In the first part, after a review of library resources and interviews with 10 mothers, the effective factors on mother’s satisfaction are extracted. The results reveals that there exists no codified index for design criterias or their periodization. In the supplementary step, 110 questioners were completed randomly (in Tehran Akbar-Abadi Hospital, Tehran Ali-Asghar Hospital, and Governmental Hospital of Amol), and the resulted data were analyzed in SPSS software. Based on the analysis of periodization of different factors, the respondents emphasized on the presence of their spouses during the childbirth. Preserving privacy was their last priority. In another part of the research, every micro factor of different components of the questionnaire are ranked (e.g. home-like). Keywords: Birth Center, Mother’s Preferences, Mother’s Satisfaction, User-Centered