18302

۱۸۳۰۲

شناسايي رفتار غير خط مبناي رانندگان در ايران

كارشناسي ارشد

حمل و نقل

خرداد ماه ۱۳۹۶

دكتر افشين شريعت مهيمني

عمران

رفتارهاي ترافيكي در كشورهاي درحال‌توسعه تفاوت‌هاي اساسي با كشورهاي توسعه‌يافته دارد. از بارزترين اين تفاوت‌ها رفتار غير‌خط‌مبناي رانندگان در كشورهاي درحال‌توسعه است. بدين معنا كه در كشورهاي درحال‌توسعه رانندگان لزوما بين خطوط حركت نمي‌كنند. همچنين مطالعات نشان مي‌دهد نحوه توزيع جريان بين خطوط عبوري بزرگراه‌ها در كشورهاي درحال‌توسعه متفاوت از كشورهاي توسعه‌يافته است. اين تفاوت‌ها بر عملكرد ترافيكي و ايمني معابر تأثيرگذار است. از طرفي اكثر مدل‌هاي مورداستفاده در ابزارهاي شبيه‌ساز جريان ترافيك بر اساس رفتار رانندگان در كشورهاي توسعه‌يافته ايجاد شده‌اند. با هدف بررسي اين دو پديده در ايران دو مقطع بزرگراه در شهر تهران انتخاب شده، عمليات تصويربرداري از اين مقاطع صورت گرفته و داده‌هاي خط‌سير خودروها توسط روش‌هاي پردازش تصوير استخراج شده است. در گام اول نمودارهاي اساسي جريان براي دو بزرگراه استخراج شده است تا تاثير بي‌نظمي جريان بر ظرفيت مقاطع بررسي شود. در گام بعد به‌منظور مطالعه رفتار غيرخط‌مبنا، موقعيت جانبي خودروها نسبت به ميانه‌ي راه در شرايط اشباع و غيراشباع استخراج و در قالب نمودار‌هاي ميله‌اي نمايش داده شده است. همچنين تغييرات بي‌نظمي جريان و درصد استفاده از خطوط بزرگراهي در شرايط مختلف جريان بررسي شده و مدل‌هاي رگرسيون تك‌متغيره براي تخمين بي‌نظمي و نحوه توزيع جريان بينِ خطوط عبوري در شرايط مختلف جريان توسعه داده شده است. نتايج نشان مي‌دهد الگوي توزيع موقعيت جانبي خودروها در مقاطع بزرگراهي در شهر تهران متفاوت از الگوي مشاهده‌شده در كشورهاي توسعه‌يافته است. حداكثر جريان عبوري از مقطع در زماني اتفاق افتاده است كه نظم كلي حاكم بر جريان همچنان حفظ شده است. از جمله يافته‌هاي ديگر اين مطالعه اين است كه خصوصيات هندسي معابر در بروز رفتار غيرخط‌مبنا و بي‌نظمي تأثيرگذار است. مقايسه توزيع جريان بين خطوط در بزرگراه‌هاي ايران و كشورهاي توسعه‌يافته بيانگر وجود تفاوت‌هاي رفتاري در كشور ايران در مقايسه با ساير كشورها است. به‌عنوان مثال نتايج نشان مي‌دهد درصد استفاده از خط سرعت در چگالي‌هاي پايين در شهر تهران بيش‌از ساير خطوط است. اين در حالي است كه در كشورهاي توسعه‌يافته از قبيل آمريكا و آلمان درصد استفاده از خط سرعت در چگالي‌هاي پايين، در مقايسه با ساير خطوط عبوري كمتر است. اين موضوع از جنبه‌هاي عملكرد ترافيكي، ايمني و روسازي راه حائز اهميت است.

1396/10/19

1/9/2018 12:00:00 AM

Fundamental distinctions are found between traffic behaviors in developed and in developing countries. Non-lane-based behavior in developing countries can be mentioned as one of these differences. Non-lane-based behavior refers to a situation in which a significant portion of drivers do not travel in the center of highway lanes. Furthermore, other studies show that lane utilization in developing countries is different from developed countries. These differences can greatly affect traffic performance and roads safety. On the other hand, most of the developed models used in simulation software applications are developed based on drivers’ behaviors in developed countries. To study these differences in Iran, two of the highways in Tehran have been selected and video recording has been conducted from these highway sections. Fundamental diagrams have been plotted in order to investigate the effect of untidiness in traffic flow on the sections capacity. Next, lateral position of vehicles have been extracted in both saturated and unsaturated conditions to explore non-lane-based behaviors of the drivers. Furthermore, changes in measures of untidiness in traffic flow and lane utilization factors have been studied through scatter plots and fitting univariate regression models on the data. The results show that vehicles lateral position patterns are different from observed patterns in developed countries. For example in some situations five or six lines of vehicles can be distinguished in a three-lane highway. Other results show that geometrical characteristics of the section can affect the intensity of non-lane-based behaviors and untidiness in traffic flow. Comparing lane utilization factors in this study with the results of other studies in developed countries illustrates significant differences as well. For instance, drivers in Tehran use the speed lane much more than other lanes in low densities. This is in contrary to other developed countries in which speed lane utilization in the least compared to other lanes in low densities. This issue can be important in terms of traffic performance, road safety and road pavement.