18737

۱۸۷۳۷

آموزش طراحي معماري مبتني بر تفاوتهاي جنسيتي و با رويكرد اسلامي

دﮐﺘﺮي

معماري

اسفند ۱۳۹۶

مهندس عبدالحميد نقره كار - دكتر محسن فيضي

معماري و شهرسازي

چكيده فرايند خلق آثار معماري از مسائل مهم و پيچيده حوزه معماري است و عليرغم پژوهشهاي متعددي كه در دهه¬هاي اخير پيرامون آن صورت گرفته، هنوز برخي از ابعاد اين فرايند ناشناخته باقي مانده است. اين رساله با هدف ارتقاء كيفيت آموختن معماري در دختران و پسران با توجه به ويژگيهاي متفاوت آنها و تبيين محتواي فرايند خلق آثار معماري با توجه به اين تفاوتها، تهيه و تنظيم شده است و نگاه به اين هدف از ديدگاه اسلامي صورت گرفته است. به دليل عدم برقراري ارتباط اصولي ميان آموزش معماري با رشته¬هايي از قبيل علوم تربيتي، جايگاه تفاوتهاي جنسيتي هنوز در اين رشته واكاوي نشده است. لذا، مغفول ماندن بُعد تفاوتهاي جنسيتي به عنوان يكي از بيشمار تفاوتهاي فردي در آموزش فرايند طراحي، از دغدغه¬هاي اصلي اين پژوهش بوده است. موضوعي كه به لحاظ تأثيرگذاري در سبكهاي تفكر و سبكهاي يادگيري، از نيازهاي مهم در جهت بهبود كيفيت آثار خلق شده محسوب مي¬شود. پرسشهاي اصلي پژوهش مربوط به نوع نگاه به تفاوتهاي جنسيتي در آموزش معماري از ديدگاه اسلامي و متعاقباً نحوه فرايند خلق آثار معماري بر اين اساس بوده است. فرضيه¬هاي تحقيق نيز بر مبناي اين اصل كه تفاوتهاي جنسيتي در كيفيت آموختن معماري، مؤثر بوده و دختران و پسران داراي استعدادها، گرايشات و شيوه¬هاي متفاوت در فرايند خلق آثار معماري هستند، شكل گرفته است. براي انجام اين تحقيق از راهبرد استدلال منطقي و آزمون تجربي (مبتني بر عقل و نقل) و روشهاي استدلال قياسي و استقرائي به فراخور مراحل تحقيق استفاده شده است. يافته¬هاي تحقيق نشان مي¬دهد؛ رويكرد اسلام به تعليم و تربيت نيز همچون ديگر حوزه¬ها، رويكردي غايت¬نگر و مبتني بر فطرت انسان است. در حقيقت جوهرهٴ روح زن و مرد، تفاوتى وجود ندارد؛ ولى در عوارض وجودى آن ها تفاوت هايى هست. لذا، مقولهٴ تربيت آن دو، در آن جا كه معطوف به جوهرهٴ روح است، تفاوتى ندارد؛ ولي در شيوه ها و جزئيات كه به برخى عوارض باز مى گردد، تفاوت هايى قابل لحاظ هستند. از آنجا كه خداوند انسان را در صفت خلاقيت به صورت خود آفريده، براي رسيدن به يك اثر كامل كه واجد شرايط تمامي مظاهر الهي به طور نسبي باشد، نياز به پرورش انسانهاي كامل است. يك آموزش اثربخش، آموزش¬گيرندگان را با عرصه¬هايي كه به همه قوا و قابليتهاي وي مرتبط باشد، آشنا مي¬كند. معرفت بشري، به ويژه در عرصه هايي چون هنر و معماري، هم به دلالت منطقي تكيه دارد و هم به تأويل شهودي. از ديدگاه اسلامي نيز، گرايش متعادل در بستر وحي در مقابل گرايشهاي عقل¬گرا يا شهودگرا توصيه مي¬گردد. از اين حيث، مي¬توان ساحت فضاي آموزشي را با رويكرد تناسب، تعادل و تكميل نقشهاي جنسيتي همراه كرد. لذا، در نهايت، دانشجويان منطقي و شهودي، با بهره¬گيري از تفاوتهاي جنسيتي و به منظور ايجاد يك رابطه صحيح استادوشاگردي از هم تميز داده شده و راهكارهاي خاص هركدام در راستاي طراحي يك اثر كامل؛ و مهمتر از آن دستيابي به يك انسان كامل ارائه مي¬گردد. كليد واژه¬ها: تفاوتهاي جنسيتي، آموزش طراحي معماري، رويكرد اسلامي

1397/02/02

4/22/2018 12:00:00 AM

abstract The process of creating architectural works is one of the most important and complex issues in the field of architecture, and despite the numerous studies carried out in recent decades, some of the dimensions of this process remain unknown. This essay aims to promote the quality of the learning of architecture in girls and boys, taking into account their different characteristics and explaining the content of the process of creating architectural works with respect to these differences, and has been designed and viewed from Islamic point of view. Due to the lack of systematic communication between architecture education and disciplines such as educational science, the status of gender differences has not yet been addressed. Therefore, the negation of gender differences as one of the numerous individual differences in the design process training has been one of the main concerns of this research. An issue that is influential in thinking styles and learning styles, is one of the important requirements for improving the quality of the works created. The main questions of the research were the kind of look at the gender differences in the education of architecture from the Islamic point of view and subsequently the way the process of creating architectural works was based on this. Research hypotheses are also based on the principle that gender differences are effective in the quality of architectural learning, and that girls and boys have different talents, tendencies and different ways in the process of creating architectural works. To do this research, the strategy of rational reasoning and methods of deductive reasoning and inductive reasoning have been used for the research stages. The findings of the research show that the approach of Islam to education, as well as other fields, is an end-to-end approach based on human nature. In fact, the essence of the souls of men and women is not different, but there are differences in their existential complications. Therefore, the subject of their education is not different, where it focuses on the essence of the soul, but differences in methods and details that return to some complications are significant. Since God has created man in his own way of creativity, in order to achieve a complete work that qualifies all divine manifestations in a relative manner, it is necessary to cultivate complete human beings. Therefore, a balanced tendency in the context of revelation is opposed to rational or intuitive tendencies, according to which the logical and intuitive students are distinguished in order to establish a proper relationship between mastery and the specific solutions of each in order to design a complete work ; And, more importantly, achieving a complete human being. Keywords: Gender Differences, Architectural Design Training, Islamic Approach