18755

۱۸۷۵۵

كاربست رويكرد «انعطاف‌پذيري» و «گسترش‌پذيري» در طراحي معمارانۀ كالبد مناسب با عملكرد فضاي آموزشي ايراني اسلامي

كارشناسي ارشد

مهندسي معماري - فناوري

شهريور ماه ۱۳۹۶

دكتر محسن فيضي

معماري و شهرسازي

چكيده آموزش و به تبع آن فضاهاي آموزشي مهم ترين نقش را در ساختار فرهنگي جوامع بر عهده دارند. فضاي آموزشي نقش مهم اساسي در يادگيري و ياددهي ايفا مي كند و مدرسه مهم ترين فضاي كالبدي است و كالبد مدارس بر مبناي نگرش و ارزش هاي تعليم و تربيت طراحي مي شود. فضاي مدارس ايراني اسلامي، ميراث الگوي مطلوب در طراحي مدارس، از ديرباز پاسخگوي نيازهاي كاربردي و محيطي در امر تعليم و تربيت بوده؛ ليكن در روزگار معاصر اين الگوهاي سنتي فرصت انطباق با شيوه هاي نوين را نيافته است. رويكرد انعطاف پذيري يكي از راهكارهايي است كه امروزه در ايجاد فضاي آموزشي اثربخش، نمودي بارز و كاملي دارد. مي توان از راهكار انعطاف پذيري و گسترش پذيري در ايجاد ساختارهاي فضاي آموزشي نوين با توجه به اصول و معيارهاي امر تعليم و تربيت ايراني اسلامي بهره برد، عواملي چون تغييرات ابعاد فضايي، نوع سازه، بهره گيري چندعملكردي فضاها، چيدمان و مبلمان به عنوان شاخصه هايي از معماري در ايجاد فضاي انعطاف پذير آموزشي تأثيرگذار هستند. هدف اصلي اين پژوهش كاربرد و تحليل و بررسي شاخص هاي مؤثر فن آوري هاي نوين در معماري انعطاف پذير، در تقابل با نمود تكنولوژيك در طراحي كالبد فضاي آموزشي ايراني اسلامي و پاسخگويي به نيازهاي متغير فضاهاي آموزشي و همچنين ارتقاء بخشيدن كيفيت فضاي آموزشي ايراني اسلامي از لحاظ عملكرد در امر تعليم و تربيت مي باشد. در پژوهش حاضر از روش تركيبي، كمي و كيفي، براي دست يافتن به اهداف پژوهش استفاده شده است. معيارهاي مؤثر در انعطاف پذيري و گسترش پذيري فضاي آموزشي براساس ادبيات نظري و علمي موجود، تبيين و تدوين شده و با استفاده از تكنيك دلفي و تحليل سلسله مراتبي (AHP) ميزان اهميت و تأثيرگذاري معيارهاي انعطاف پذيري و گسترش پذيري در طراحي كالبدي فضاهاي آموزشي متناسب با اهميت آن ها مورد ارزيابي و بررسي قرار گرفته است. نتايج نشان دهندۀ آن است كه تقابل فضاي چندعملكردي در ارتباط با سازه با بيشترين امتياز، داراي اولين اولويت در طراحي و انرژي و تأسيسات با كمترين امتياز در تأثيرگذاري فضاي منعطف آموزشي شناسايي و تعيين گرديده است. واژگان كليدي: انعطاف‌پذيري، گسترش‌پذيري، تعليم و تربيت، معماري ايراني اسلامي، فضاي باز و نميه باز، كالبد فضاي آموزشي، تطبيق پذيري فن آوري هاي نوين

1397/02/08

4/28/2018 12:00:00 AM

Abstract Education and, consequently, the training spaces play the most important role in the cultural structure of societies.The educational environment plays an essential role in learning and teaching, and school is the most important physical space. And the school body is based on the attitudes and values of education.The atmosphere of Iranian Islamic schools, the legacy of a desirable pattern in the design of schools, has long been a response to the needs and environment of education. However, in contemporary times, these traditional patterns have not been able to adapt to modern methods.Flexibility approach is one of the solutions which today has a clear and perfect image in creating an effective learning environment.It is possible to use flexibility and expandability in creating the structures of the modern educational environment in accordance with the principles and standards of Iranian Islamic education.Factors such as changes in spatial dimensions, type of structure, multifunctional use of spaces, layout and furniture as indicators of architecture contribute to the creation of flexible learning environments. The main purpose of this research is to apply and analyze the effective indicators of modern technologies in flexible architecture, in contrast to the technological mark in the design of the Iranian Islamic educational space and to meet the changing needs of educational spaces, as well as to enhance the quality of the Iranian Islamic educational space in terms of performance in education.In the present study, combination, quantitative and qualitative methods have been used to achieve the research objectives. The effective measures on the flexibility and expandability of the educational environment are based on theoretical and theoretical literature, and using Delphi technique and hierarchical analysis (AHP), the importance and impact of the flexibility and expandability criteria in the physical design of suitable educational spaces up to their importance have been evaluated and reviewed.The results show that the interaction of multi-functional space in relation to the structure in its highest rate has been identified and determined with the first priority in design and energy, and the facilities with the lowest score in the impact of the flexible learning environment. Keywords: Flexibility, Expandability, Education, Iranian Islamic Architecture, Open and semi-open Space, Educational Space body, adaptibility and new technologies