18801

۱۸۸۰۱

ارزيابي وضعيت توليد علم در كشور با معيارهاي برآمده از سياست‌هاي كلي علم و فناوري با استفاده از روش فن‌كاوي

كارشناسي ارشد

مديريت تكنولوژي - توسعه صنعتي

آبان ۱۳۹۶

دكتر رفيعي آتاني

دكتر فتحيان

مهندسي پيشرفت

در راستاي جهت‌دهي صحيح تلاش‌هاي علمي در كشور، پايش وضعيت موجود و ارزيابي آن در مقايسه با وضعيت مطلوب ترسيم شده توسط سياست‌هاي كلان مرتبط امري ضروري است. در اين راستا تحقيقات متنوعي در سطح كشور انجام شده است، ليكن نگاه اغلب آنها بخشي و معطوف به نياز يك سازمان و يا نهاد خاص بوده است. به علاوه داده‌هاي استفاده شده نوعا بر روي حوزه خاص از تلاش‌هاي علمي و يا مبتني بر تحليل‌ها و آمارهاي مراجع ثالث بوده است. همچنين نگاه غالب تحقيقات مذكور بر مبناي ارزيابي با معيارهاي اسناد بالادستي نظام در حوزه علم و فناوري نبوده است. در اين تحقيق از طريق جمع آوري فراداده‌هاي مربوط به انتشارات علمي ايراني، از طريق جامع‌ترين پايگاه استنادي فارسي‌زبان (ISC) و انگليسي زبان (Scopus)، و سپس پالايش داده‌ها و استخراج اطلاعات مفيد از آن‌ها به روش‌هاي مرسوم در فن‌كاوي، و نهايتا تحليل‌هاي ارزيابي وضعيت، ديد نسبتا جامع و كل‌نگري نسبت به جهت‌گيري‌هاي علمي كشور ارايه شده است. اين سوگيري‌ها در مقايسه با معيارهاي برآمده از سياست‌هاي كلي علم و فناوري مانند عدالت آموزشي، اهميت حوزه علوم انساني اسلامي و شاخص‌هاي ديگر، مي توانند راهنماي سياست‌گذاران و تصميم‌گيران در حوزه برنامه‌ريزي علم و فناوري كشور باشند. متناسب با ماهيت شاخص هاي انتخاب شده جهت ارزيابي و داده هاي موجود، از روش هاي تحليل داده متنوعي استفاده شده است. سنجش برخي شاخص ها با استفاده از روش هاي آماري و برخي به كمك روش هاي داده كاوي عميق مانند مدل سازي عنوان صورت گرفته است. با توجه به حيطه موضوع تحقيق كه مبتني بر فراداده هاي انتشارات علمي است، همه اين روش ها در حوزه ابزارهاي فن كاوي قرار مي گيرند. در اين روش، پس از تعيين شاخص ها و جمع آوري فراداده ها از پايگاه هاي استنادي، تحليل، خلاصه سازي و بصري سازي داده ها صورت مي پذيرد. نتايج حاصله نشان از آن دارند كه وضعيت كشور در برخي شاخص‌ها مانند روند هم‌نويسندگي با موسسات خارجي رو به بهبود است، در برخي شاخص‌ها مانند روند تعداد پژوهش‌ها در گذشته وضعيت مناسبي داشته وليكن در سال‌هاي اخير شاهد افت نرخ رشد بوده است، و در برخي شاخص‌ها مانند روند پژوهش‌هاي علوم انساني مرتبط با معارف ديني و مباني انقلاب اسلامي به كلي سوگيري مغاير با مطالبات سياست‌هاي كلي علم و فناوري مشاهده مي‌شود.

1397/01/29

4/7/2019 12:00:00 AM

In order to properly orientate the scientific efforts in the country, monitoring the corrent status and evaluating it against the desired state drawn by the national STI policies is necessary. In this regard, various studies have been conducted in the country, but most of them are aften part of the focus on the needs of a particular organization or institution. In addition, the data used are only on specific fields of scientific efforts, or the analysis is based on third parties and hence is very restricted. Also, almost none of the researches has been studied the indicators based on the national policies of STI. This research tries to provide a comprehensive view on scientific trends of country by collecting metadata related to almost all Iranin scientific publications, through the most comprehensive domestic and international citation database such as Scopus and ISC, and then refining the data and extracting useful information from them by conventional techniques of Techmining, and finally, analyzing the status of the results. This analytics can then bring insight to policymakers and decision-makers in the field of science and technology planning in the country with respect to indicators drived from the general policies of science and technology such as the educational justice, importance of the field of humanities and Islamic sciences, and so on. Based on the selected indexes, and data restrictions, two categories of analytics are applied, statistical methods and text minig methods such as Topic Modeling. As the datasets are just scientific publications, all of these methods lies in the field of Techmining tools. Final results states that just some of the indicators are in the currect direction to the national STI policies, while others are diverging from the ideal states of the policies.