18872

۱۸۸۷۲

اولويت بندي مناطق 22 گانه شهر تهران به منظور پيشگيري از بيماريهاي قلبي و عروقي با تركيب GIS و الگوريتم تصميم گيري Best-Worst (در چارچوب توسعه گردشگري سلامت)

كارشناسي ارشد

مديريت اجرايي - EMBA

فروردين ۱۳۹۷

دكتر علي بنيادي نائيني - دكتر برات مجردي

مهندسي پيشرفت

در سالهاي اخير ميزان ابتلا به بيماري هاي غير قابل پيشگيري افزايش چشمگيري داشته است. جهاني سازي سريع، شهرنشيني، پيري جامعه و افزايش بيماري هاي مزمن، چالش هاي جديدي را براي سيستم هاي مراقبت هاي بهداشتي مدرن ايجاد كرده است.بيماري هاي قلبي و عروقي شايع ترين علت مرگ و ناتواني در اكثر كشورهاي توسعه يافته از جمله آمريكا و يا در حال توسعه از جمله ايران و مهمترين عامل از كار افتادگي افراد به شمار مي رود. از اين رو در پژوهش حاضر ابتدا با استفاده از تكنيك تحليل هم واژگاني در حوزه علم سنجي و استفاده از اطلاعات پايگاه استنادي علوم و نرم افزارهايي نظير Bibexcel ، VOSviewer و Gephi و شاخص هاي مختص آن نظير مركزيت بينيت ، مركزيت درجه و ماژولاريتي شبكه به بررسي و تجزيه تحليل مقالات منتشر شده در حوزه پيشگيري از بيماري هاي قلبي و عروقي در ايران پرداخته شد. نتايج نشان داد كه نه تنها مطالعات بسيار كمي در اين حوزه در ايران انجام گرفته بلكه گسستگي زيادي بين حوزه هاي مورد بررسي وجود داشته است . علاوه بر كاربردي بودن نتايج حاصل از تكنيك علم سنجي ،شكاف تحقيقاتي در اين حوزه را مي توان عدم مطالعه عميق در خصوص پيشگيري از بيماري هاي قلبي و عروقي با مد نظر قرار دادن عوامل زيست محيطي در ايران مطرح نمود كه نتايج حاصل از اين پژوهش ، بر اين مقوله تاكيد دارد. با توجه به نتايج حاصل از علم سنجي به بررسي پژوهش هاي پيشين به منظور استخراج عوامل زيست محيطي موثر بر اين بيماري ها پرداخته شد. پس از استخراج عوامل ، از 25 نفر از متخصصين قلب و عروق با استفاده از پرسشنامه خواسته شد كه به 24 عامل مستخرج براساس طيف ليكرت امتياز دهند تا ميزان اهميت هر كدام از آنها مشخص شود.نتايج حاصل از انجام دو مرحله نظرسنجي با استفاده از روش دلفي فازي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت، كه در مرحله بعد پس از غربالگري 14 عامل حذف شد و 10 عامل باقي مانده كه عبارتند از : آلودگي هوا شامل (CO-PM10-NO2-O3-SO2-PM2.5) ، تراكم جمعيت ، تعداد مراكز بهداشتي و درماني ، آلودگي صوتي ، تعداد مراكز رفاهي و تفريحي ، ميزان اشتغال (نرخ اشتغال) ، تعداد پارك ها و امكانات تفريحي و فضاي سبز ، سطح آگاهي، دانش، سواد (نرخ سواد) ، تراكم شيريني فروشي ها و رستوران هاي فست فود و تعداد مراكز آموزشي و فرهنگي كه در مرحله نهايي به وسيله پرسشنامه مختص روش بهترين – بدترين فازي و نظر 10 نفر از متخصصين قلب و عروق با استفاده از مدل سازي در نرم افزار لينگو وزن دهي شدند. نتايج حاصل از حل مدل و وزن هاي حاصل از هر كدام از شاخص ها به همراه اطلاعات مختص هر كدام از شاخص هاي مذكور به تفكيك مناطق 22 گانه شهر تهران كه از سازمان هاي مربوطه جمع آوري شد به منظور آناليز نهايي و اولويت بندي مناطق 22 گانه تهران به نرم افزار Arc GIS 10.5 انتقال داده شد. نتايج حاصل پس از كلاسه بندي و اعمال تاثير مثبت يا منفي بودن شاخص ها و ترسيم نقشه هاي تفكيكي شاخص ها نشان داد به ترتيب منطقه 8 (به جز بخش كوچكي از غرب) به عنوان بهترين منطقه و منطقه 16 و 19 (به طور تقريبي كليه بخش هاي اين دو منطقه) در اولويت هاي نهايي پيشگيري از بيماري هاي قلبي و عروقي قرار مي گيرند ، به عبارتي ديگر در اين مناطق ميزان بروز بيماري هاي قلبي و عروقي بيش از مناطق ديگر است و از مناطق پر خطر محسوب مي شوند.مناطق ديگر نيز به ترتيب در اولويت هاي دوم تا بيست و يكم قرار گرفتند. همچنين نتايج حاصل از تجزيه و تحليل شاخص هاي بيضي انحراف استاندارد و همبستگي و تحليل حساسيت نشان از صحت و اعتبار بالاي شاخص ها و اطلاعات مرتبط با آنها در هر يك از مناطق 22 گانه شهر تهران بود. با مقايسه تغييرات اوزان و رتبه بندي شاخص ها در هر 3 مرحله حذف شاخص هاي نرخ سواد ، نرخ اشتغال و تراكم رستوران هاي فست فود وشيريني فروشي ها به منظور تحليل حساسيت و اوزان اوليه تغيير قابل ملاحظه اي در اولويت بندي شاخص ها نسبت به حالت اوليه مشاهده نشد اما با حذف شاخص نرخ سواد اولويت بهترين ناحيه از ناحيه شرقي منطقه 8 به ناحيه شمالي منطقه 6 تغيير يافت كه اين موضوع نشان دهنده تاثيرگذاري بالاي اين شاخص در اولويت بندي مناطق بود.

1397/02/11

4/16/2018 12:00:00 AM

In recent years, the incidence of unprovoked diseases has increased dramatically. Rapid globalization, urbanization, community aging and the rise of chronic diseases have created new challenges for modern health care systems. Cardiovascular diseases is the most common cause of death and disability in most developed countries, including the United States and / or , Developing, including Iran, is one of the most important factors in the decomposition of individuals. Therefore, in the present study, first, using the method of Co-Word analysis in the field of scientometrics and the use of Web of science and softwares such as Bibexcel, VOSviewer and Gephi, and its specific indicators such as betweenness centrality, betweenness degree and modularity of the network is investigated. And analysis of published articles in the field of prevention of cardiovascular diseases in Iran. The results showed that not only very few studies have been carried out in this area in Iran, but a great deal of discrepancy between the areas studied. In addition to the applicability of the results of the scientometrics technique, the research gap in this area could be due to a lack of in-depth study on the prevention of cardiovascular diseases by considering environmental factors in Iran. The results of this research, Emphasizes this category. According to the results of scientometrics, previous studies have been carried out to extract the environmental factors affecting these diseases. After extracting factors, from 25 cardiovascular experts, a questionnaire was asked to score 24 factors based on the Likert Scale to determine the significance of each of them. The results of two stages of the survey using the method Fuzzy Delphi Analysis was performed. In the next step, 14 factors were removed after screening and the remaining 10 factors were: air pollution (CO-PM10-NO2-O3-SO2-PM2.5), population density , The number of health centers, noise pollution, the number of welfare and recreation centers, the employment rate (employment rate), the number of parks and recreation facilities and the green area, the level of knowledge, knowledge, Wad (literacy rate), confectionery and fast food restaurants density, and the number of educational and cultural centers in the final stage by a questionnaire on the fuzzy best-worst method and the opinion of 10 cardiovascular experts using soft modeling Lingo software weighed. The results of model solving and weights derived from each of the indicators, along with information for each of these indices, were segregated from the 22 areas of Tehran that were collected from the relevant organizations for the final analysis and prioritization of the 22 areas Tehran was transferred to Arc GIS 10.5 software. The results after classification and applying the positive or negative effects of indices and drawing the maps of the indicators showed that the region 8 (except for a small part of the west) as the best region and region 16 and 19 (approximately the kidneys The sections of these two regions) are in the final priorities for the prevention of cardiovascular diseases, in other words, in these areas the incidence of cardiovascular disease is higher than in other areas and is considered as high risk areas. Other areas Also ranked second to twenty first. Also, the results of the analysis of standard deviation and correlation and sensitivity analysis of oval indices showed the high validity of the indices and related information in each of the 22 areas of Tehran. By comparing weight variations and index ranking in each of the three stages, the elimination of literacy rate, employment rate and confectionery and fast food restaurants density in order to analyze the sensitivity and initial weights significantly didn’t changed the prioritization of indices relative to the initial state However, by eliminating the literacy rate, the priority of the best region of the eastern area of the region 8 was changed to the northern area of the region 6, which indicates the high impact of this indicator on the prioritization of the regions.