19271

۱۹۲۷۱

مديريت هوشمند در برنامه ريزي كالبدي شهرها براي مواجهه با زلزله - نمونه موردي منطقه 17 شهرداري تهران

دكتري

شهرسازي

۱۳۹۶-۱۳۹۷

۱۳۹۷/۰۴/۱۷

دكتر اسماعيل شيعه

دكتر كيومرث حبيبي

معماري و شهرسازي

اولين گام در تامين ايمني شهرها در برابر مخاطرات طبيعي، شناسايي عوامل خطرساز و تعيين ميزان آسيب‌پذيري اجزا و بافت شهر با استفاده از الگوها و روش‌هاي موجود در اين زمينه است. به كارگيري شيوه مديريت هوشمند در برنامه‌ريزي كالبد شهري مي‌تواند متضمن بهبود مستمر برنامه‌ريزي كالبدي شهر و پاسخي مناسب به تغيير نيازهاي مربوط به ايمن‌سازي و مقابله با بحران‌هاي ناشي از حوادث طبيعي، حاصل از گسترش شهر باشد. هدف پژوهش حاضر، آن است كه بر اساس مطالعات و پژوهش‌هاي انجام شده تأثير الگوي مديريت هوشمند در برابر زمين‌لرزه را از طريق برنامه‌ريزي كالبدي شهر بررسي نموده و نتايج به دست آمده را به عنوان راهبرد و اقدامي مناسب در عرصه شهرسازي (رشته‌هاي برنامه‌ريزي و مديريت شهري) و در مواجهه با بحران زمين‌لرزه ارائه نمايد. بدين منظور، منطقه ۱۷ شهرداري تهران به عنوان محدوده مطالعاتي انتخاب گرديد. اين پژوهش از نوع كاربردي و به لحاظ روش اجرا، از نوع آميخته (كمي و كيفي) مي‌باشد. در ابتدا، شاخص‌هاي موثر بر آسيب‌پذيري در برابر زمين‌لرزه،‌ مورد بازشناسايي و تدوين قرار گرفتند و سپس با مراجعه به آراي خبرگان (روش دلفي) و روش تحليل سلسله مراتبي معكوس (IHWP) اقدام به وزن‌دهي و اولويت‌بندي آنها شد. به منظور تحليل داده‌هاي حاصل از مرحله دوم دلفي، از شيوه تحليل عاملي استفاده گرديد. نقشه آسيب‌پذيري نهايي در منطقه مورد مطالعه بر اساس شاخص‌هاي كالبدي موثر در زمين‌لرزه تهيه شده است، اين شاخص‌ها در آسيب‌پذيري بافت (بر مبناي حداكثر تاثير) از طريق نرم‌افزار ArcGIS, Version 10.1تعيين گرديد. در اين مرحله ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي بيست و يك گانه و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻣﺘﯿﺎز ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش IHWP با تقسيم ارزيابي آسيب‌پذيري به 5 مرحله "خيلي كم، كم، متوسط، زياد ، و خيلي زياد" با تمركز بر سناريوي هوشمند مداخله‌پذيري، و در راستاي دستيابي به حد بهينه ايمني،"آسيب‌پذيري خيلي زياد و زياد" به حد"متوسط تا خيلي كم" تغيير يافت. به منظور تعيين ميزان آسيب‌پذيري و به دنبال آن تجزيه و تحليل انواع مداخلات كالبدي در بافت شهري، از نرم‌افزار متلب، استفاده شد. پس از آن،‌ بر اساس رويكرد IDSS اتخاذ تصميمات هوشمند در راستاي كاهش آسيب‌پذيري زمين‌لرزه صورت گرفت. نتايج بيانگر آن است كه به كارگيري مفهوم مديريت هوشمند شهري، تصميم‌گيري براي مداخلات كالبدي به منظور رويارويي با زمين‌لرزه را از قابليت‌هاي خوداصلاحي، انعطاف‌پذيري و منطبق با نيازهاي متغير شهري برخوردار مي‌سازد. همچنين؛ نتايج تحليل عاملي حاكي از آن است كه سه مؤلفه «تطابق‌پذيري»، «انعطاف‌پذيري» و «خود اصلاحي» به ترتيب با بار عاملي (0.876 – 0.853 – 0.805) به عنوان مفاهيم اصلي مديريت هوشمند رتبه بندي شدند. در مقايسه ميان انواع روش‌هاي تعيين مداخلات كالبدي، مي‌توان نتيجه گرفت كه در روش مبتني بر مديريت هوشمند، تشخيص اولويت‌ها (با حداكثر تاثيرگذاري) براي دستيابي به سطح بهينه ايمني بر پايه نظام سلسله مراتبي هوشمند است. در اين پژوهش براي اولين بار ثابت شد كه با اعمال مفاهيم كليدي مديريت هوشمند (تطابق پذيري، انعطاف پذيري و خوداصلاحي) مي توان هر گونه تصميم گيري براي مداخله كالبدي قبل از بحران زمين لرزه را، با كمينه شاخص‌هاي موثر براي كاهش آسيب پذيري پشتيباني نمود. واژه‌هاي كليدي: شهر هوشمند، مديريت هوشمند، برنامه‌ريزي كالبدي، زمين‌لرزه، پشتيبان تصميم‌گيري هوشمند

1397/05/17

INTELLIGENT MANAGEMENT IN PHYSICAL PLANNING OF CITIES FOR ENCOUNTERING EARTHQUAKES-CASE STUDY: DISTRICT 17 OF TEHRAN MUNICIPALITY

8/8/2018 12:00:00 AM

The first step in securing cities against natural hazards is identifying risk factors and determining the vulnerability of parts and texture of the city, using patterns and methods in this field .Application of intelligent management in urban planning can include continuous improvement of the city 's physical planning and a proper response to changing needs, relating to immunization and coping with crises caused by natural disasters or resulting from the spread of the city. The aim of this study is to investigate the impact of intelligent management models against earthquake, through physical planning of the city and presenting the results as a appropriate strategy and action in urban area ( planning and urban planning ) in the face of the earthquake crisis . In this regard , district 17 of Tehran has been chosen as the study area . This research is applied type and in terms of implementation is of mixture method( quantitative and qualitative ). At first , the effective indicators affecting earthquake vulnerability have been identified and analyzed , and then by referring to the opinion of experts (delphi method) and the reverse hierarchical analysis method ( IHWP ) , the indices was rated and prioritized . In order to analyze the data from the second phase of the Delphi method, factor analysis method was used . The final vulnerability map in the case study area has been prepared based on effective physical indices in the earthquake , these indices were determined in tissue vulnerability ( based on maximum effect ) through ArcGIS software , Version 10.1 . At this stage , by classifying of twenty - one indices and calculating scores related to each class using the IHWP method and by dividing the vulnerability to five stages " very low , low , medium , high , and very high , " with focusing on the intelligent intervention scenario and in order to achieve optimal safety , " very high and high vulnerability " was changed to " medium to very low " . In order to determine the degree of vulnerability and then analysis of all types of physical interventions in urban tissue , Matlab software was used .After that , based on the IDSS approach , intelligent decisions were made to reduce the vulnerability of the earthquake . The results indicate that applying the concept of urban intelligent management makes decision-making for physical intervention to cope with the earthquake, capable of self-enhancement , flexibility and responsive to changing urban needs. Also , the results of factor analysis indicate that the three components of "adaptability" , "flexibility " and "self – correction" were ranked by factor loading ( 0.876 - 0.853 - 0.805 ) as the main concepts of intelligent management. In contrast to the various methods for determining physical interventions, it can be concluded that in intelligent method-based management, the prioritization (with maximum effect) is optimized to achieve an optimal hierarchical level of intelligence. In this research, for the first time, it has been proved that by applying the key concepts of intelligent management (adaptability, flexibility, and self-improvement), Any decision to intervene before the earthquake crisis can be supported, with minimum effective indicators to reduce vulnerability. keywords: Intelligent city , Intelligent management , Physical planning , Earthquake , Intelligent decision suppor