19708

۱۹۷۰۸

ارايه چارچوبي مفهومي براي سياستگذاري در فرآيند برنامه ريزي منطقه اي

كارشناسي ارشد

مديريت اجرايي

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۰۸/۲۳

دكتر محمد سعيد جبل عاملي

دكتر عليرضا معيني

مهندسي پيشرفت

يكي از مسائل نظام سياست‌گذاري كشور، عدم يكپارچگي در سياست‌هاي كلان است. ايجاد انسجام و يكپارچگي محتوايي و اجرايي جز اهداف ذاتي سياست‌هاي كلي نظام است كه از آن با عنوان هندسه كلي حركت نظام ياد شده است. اين يكپارچگي درمراحل مختلف سياست‌گذاري- تدوين اجرايي سازي، ارزيابي و نظارت- و در سطوح ملي، منطقه اي و محلي قابل‌تعريف و اعمال است. براي ايجاد يكپارچگي بايد راهكارهاي متناسب و قابل‌اجرا ارائه گردد كه رويكرد برنامه‌ريزي منطقه‌اي در سياست‌گذاري يكي از اين راهكارها است كه نه‌تنها در مقام نظر ادعاي ايجاد يكپارچگي دارد بلكه در مقام عمل نيز، اين ادعا را اجرايي نموده است. برنامه‌ريزي منطقه‌اي و آمايش سرزمين در برنامه‌هاي توسعه كشور تا حدودي موردتوجه بوده‌اند و در بخشي از برنامه‌ها هم به آن‌ها پرداخته‌شده است ولي توجه به بحث برنامه‌ريزي منطقه‌اي در سطح سياست‌گذاري كمتر موردتوجه بوده است. ازآنجايي‌كه برنامه‌ريزي منطقه‌اي به ابعاد مختلفي به‌ويژه اقتصادي، توسعه‌اي، فرهنگي-اجتماعي، محيط زيستي توجه دارد، لازم است تا بررسي و تحليل و اين ابعاد در قالب و چارچوبي مشترك انجام گيرد تا امكان يكپارچگي فراهم باشد. از همين رو معمولاً چارچوب‌هاي برنامه‌ريزي منطقه‌اي براي ايجاد اين يكپارچگي در كشورها تدوين و مبناي برنامه‌ريزي منطقه‌اي قرار مي‌گيرد. اين پژوهش با استفاده از روش‌هاي كيفي تحليل مضمون در منابع و ادبيات علمي و تجربيات سياستي و با استفاده از مصاحبه‌هاي خبرگاني، چارچوبي مفهومي براي ايجاد يكپارچگي در سياست‌گذاري در فرآيند برنامه‌ريزي منطقه‌اي ارائه كرده است. اين چارچوب مشخص‌كننده‌ي اجزاي محوري و مقوم و توجه به شرايط پيراموني و محيطي براي پياده‌سازي اين رويكرد در كشور مي‌باشد. اجزاي اصلي اين چارچوب مفهومي شامل: ۱. اهداف و اصول، ۲. كاركردها و شاخص‌ها، ۳. بازيگران و ذي‌نفعان، ۴. دامنه و قلمرو، ۵. ابزارها و روش‌ها، ۶. فرآيندها و چرخه‌ي حيات و ۷. تحليل وضعيت موجود، است. تمركززدايي و واگذاري اختيار تصميم‌گيري در سطح منطقه‌اي، مقدمه‌ي هر نوع رويكرد سياست‌گذاري و برنامه‌ريزي منطقه‌اي مي‌باشد كه بدون آن توفيق اين روش‌ها حاصل نمي‌شود. علاوه بر اين توجه به الزامات و اقتضائات خاص هر كشوري در برنامه‌ريزي منطقه‌اي بايد در اين فرآيند موردتوجه بسيار باشد. واژه‌هاي كليدي: يكپارچگي سياست، برنامه‌ريزي منطقه‌اي، سياست‌گذاري، چارچوب مفهومي

1397/09/07

Introducing a Conceptual Framework for Policy Making in Spatial Planning Process

11/14/2019 12:00:00 AM

Policy Integration has a vital role in the policy making process of Islamic Republic of Iran, but the current policy making process, especially the formulation of “General Policies (”Persian: سياست‌هاي كلي Siasat-haye Kolli) is not designed to serve this key goal. Current settings for the General Policies is mainly focused on the sectoral policies and one of its consequences, is the conflict between the policies mainly in the implementation phase. Spatial Planning approach has been claimed to bring two main advantages for the policies: Policy Integration and Territorial Cohesion. Besides, vertical, horizontal and regional integration is a result of this approach which are a key factors to policy integration in all levels. This paper is aimed to present a conceptual framework for policy making with the help of spatial planning for the policy integration among the General Policies in I.R.Iran. Analyzing the academic literature and the policy experiences, documents and best practices with qualitative methods such as thematic analysis and semi-structure interviews. Analyzing 15 Spatial Planning Frameworks (SPF) from different countries concluded a list of key components in their structure and this was the first draft of the conceptual framework. With the help of semi structure interviews the first draft was developed to a matured framework. The final framework consist of seven main components: 1.Goals and Principles, 2. Functions and Indicators, 3.Stskeholders, 4. Domain, 5.Tools and Methods, 6.Life Cycle and Process. 7. Analyzing current situation. Keywords: Policy Integration, Spatial Planning, Policy Making, Conceptual Framework