19834

۱۹۸۳۴

برنامه ريزي حمل و نقل حومه اي با تاكيد بر هويت عملكردي سكونتگاه هاي پيراموني منطقه كلانشهري اصفهان

كارشناسي ارشد

برنامه ريزي منطقه اي

۹۴-۹۷

۱۳۹۷/۶/۱۸

دكتر رضا خيرالدين

معماري و شهرسازي

ساختار منطقه كلانشهري متشكل از پراكنش مراكز جمعيت و فعاليت است و تعادل آن به انسجام تك‌تك اين مراكز و جريان‌هاي مابين آن‌ها بستگي دارد. شهرها براي زنده ماندن در شبكه منطقه‌ بايد از نقش و عملكردي خاص برخوردار باشند. هويت عملكردي، به عنوان بعدي از هويت كه تاكنون كمتر مورد توجه قرار گرفته‌است، سبب مي‌گردد هر شهر با ايفاي نقش خود به برقراري تعادل و توازن در سطح منطقه كمك كند. در منطقه كلانشهري اصفهان كه در اين پژوهش مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است، با وجود پتانسيل‌هاي فراوان، تنها كلانشهر اصفهان از مركزيت و هويت عملكردي برخوردار است و شهرهاي پيراموني از اين نظر اختلاف زيادي با شهر مركزي دارند. از سوي ديگر برنامه‌ريزي در جهت ارتقا و بهبود سطح دسترسي بين مراكز شهري مي‌تواند گامي موثر در دستيابي به تعادل منطقه‌اي باشد. ليكن بايد توجه داشت كه سهولت در دسترسي نبايد به تمركز بيشتر فعاليت‌ها در شهر اصلي و تبديل شهرهاي حومه‌اي به خوابگاه‌هايي براي شهر مركزي منجر شده و بيش از پيش از هويت عملكردي آن‌ها بكاهد. بنابراين نحوه گسترش شبكه حمل‌ونقلي، نوع شبكه و تأثيري كه بر هويت عملكردي نقاط شهري در سطح منطقه كلانشهري مي‌گذارد دغدغه اصلي اين پژوهش است. در راستاي دستيابي به اهداف و پاسخ به پرسش‌هاي پژوهش، كلانشهرهاي نيويورك، پاريس و پكن مورد بررسي قرار گرفته‌اند. اين كلانشهرها با بهره‌گيري ازحمل‌ونقل حومه‌اي ريلي به منظور برقراري دسترسي در سطح منطقه، به تجربه‌اي موفق در زمينه برقراري تعادل مابين مراكز و ايجاد هويت عملكردي در شهرهاي كوچك و مياني دست يافته‌اند. در ادامه با هدف بررسي نوع رابطه بين هويت عملكردي سكونتگاه‌ها و ميزان دسترسي آن‌ها به حمل‌ونقل حومه‌اي در سطح منطقه كلانشهري اصفهان، مطالعاتي به صورت كتابخانه‌اي و ميداني انجام ‌شده‌ كه جامعه آماري آن ساكنين مراكز شهري منطقه كلانشهري اصفهان بوده‌است. بر اين اساس روش تحقيق در سه گام اصلي تعريف شده‌است. نخست بررسي ساختار فضايي منطقه كلانشهري اصفهان كه توسط تحليل جريان‌ها و نظام سلسله‌مراتبي منطقه انجام شد؛ دوم سنجش حس هويت عملكردي در سكونتگاه‌هاي شهري كه از ديد شهروندان مورد بررسي قرار گرفت؛ و سوم مطالعه تطبيقي جايگاه شهرها در دو گام پيشين. نتايج نشان داد كه ارتباط مستقيمي مابين ميزان دسترسي به حمل‌ونقل و هويت سكونتگاه‌هاي شهري در سطح منطقه برقرار است. بنابراين مي‌توان با برنامه‌ريزي در جهت ارتقا دسترسي و بهره‌گيري از حمل‌ونقل ريلي به عنوان پايدارترين مد حمل‌ونقل حومه‌اي، گام موثري در افزايش هويت شهرها، جمعيت‌پذيري آن‌ها و ايفاي نقش در منطقه كلانشهري برداشت. درنهايت تلاش شده است با توجه به يافته‌هاي پژوهش، برنامه‌ريزي راهبردي به‌منظور ارتقا هويت سكونتگاه‌هاي شهري در منطقه با تأكيد بر حمل‌ونقل حومه‌اي صورت گيرد؛ اين برنامه با نظر به موقعيت جغرافيايي، هويت تاريخي و ظرفيت‌هايي چون صنعت فولاد و كشاورزي در ساختار منطقه كلانشهري اصفهان، در پي ايجاد ساختاري چندمركزي است. بدين صورت با توزيع متناسب خدمات مي‌توان از تمركز سفرها به سمت شهر اصفهان كاست و ساختاري منسجم از جريان‌ها ايجاد نمود. در گرو چنين ساختاري شاهد انسجام فضايي-عملكردي در سطح منطقه و همچنين توسعه يكپارچه و متعادل فضايي خواهيم بود. واژه‌هاي كليدي: منطقه كلانشهري اصفهان، حملونقل حومهاي، هويت عملكردي

1397/09/14

Regional Transportation Planning with Emphasis on Functional Identity of Peripheral Cities in Isfahan Metropolitan Area

12/5/2018 12:00:00 AM

The metropolitan area's structure consists of population and activity centers distribution, and its balance depends on the coherence of these centers and flows between them. Cities must have a particular role and function to survive in the region. Functional identity, as a less-known aspect of identity, makes each city play its role in region's parity and equivalence. In Isfahan metropolitan area, as a case study, despite the vast potential in whole region, only Isfahan as the main city has centrality and functional identity, and the peripheral cities are so different from it. On the other hand improving accessibility of urban areas to each other can play an effective role on metropolitan area's balance. Although it should be notice that easy access can lead to more concentration in the main city and transforming peripheral cities into dormitories and reducing their identity more than before. Therefore, main issue of this research is the type of transit network, how it extends in the region and its effect on urban functional identity of metropolitan area. To approach to research’s goals and find answers, at first New York, Paris and Beijing metropolitan area have been analyzed. This metropolitans have successful experiments in forming balance among population nodes and developing functional identity for middle and small towns, by enhancing accessibility through rail suburb transportation. After that aiming to find out the relationship between functional identity of cities and their access to regional transportation, research method has been taken in three main steps. First: studying spatial structure of Isfahan metropolitan area that was carried out by analyzing network flows and hierarchical structure; second: measuring the functional identity of cities considered by citizens; and third: compare city levels in two previous steps. The study method was based on library and field study in Isfahan metropolitan area. The results showed that there was a direct relationship between transportation system access and urban identity in the region. Therefore, developing the access level and using rail transport as the most sustainable regional mode, could be effective in increasing urban identity, their population density and functioning in the metropolitan area. Finally strategic planning is being carried out to enhance the urban identity in the region, with emphasis on regional transportation. Due to geographic status, historical identity and capacities such as the steel industry and agriculture in metropolitan area of Isfahan, this plan seeks to create a multi-central structure. Thus, by proportional distribution of services, and decrease transit concentration on Isfahan city, it’s possible to create a coherent structure. Which fallows by functional-spatial coherence in the region as well as integrated and balanced spatial development. Keywords: Metropolitan area of Isfahan, Regional transportation, Functional identity