توسعه مدل حسابداري آب مبتني بر رويكرد WA‎+‎

كارشناسي ارشد

سازه هاي هيدروليكي

1395

۱۳۹۷/۱۲/۲۱

دكتر عباس افشار

عمران

بهره‌برداري و مديريت صحيح از منابع آبي يكي از مهمترين فاكتورها در توسعه اقتصادي و ايجاد امنيت غذايي در هر كشوري است. همچنين امروزه، تغيير اقليم در كنار ساير متغيرهاي محيطي و منطقه‌اي موجب تشديد تنش‌هاي آبي شده ‌است. دسترسي و جمع‌آوري مستقل اطلاعات مربوط به منابع آب اين امكان را فراهم مي‌كند تا متخصصان و تصميم‌گيران با ديد جامع‌تري به تحليل و بررسي مشكلات آبي موجود بپردازند. ضروري است كه تصميم‌گيران قبل از هرگونه سياست‌گذاري، شناخت كاملي از وضعيت موجود در منطقه حاصل كنند تا با آگاهي كامل‌تري بتوانند استراتژي‌هاي موثر و كارآمدي را به جهت نيل به اهداف خود از جمله امنيت غذايي و توسعه پايدار منابع آب، لحاظ كنند. از همين رو، سيستم‌هاي متعدد حسابداري آب با هدف شناخت بهتر وضعيت منابع آب و مشكلات مرتبط با آن، چالش‌ها و فرصت‌هاي موجود گسترش يافته‌‌ است. در اين تحقيق، از چارچوب حسابداري آب WA+(Water Accounting Plus) به منظور آناليز و تدوين جداول حسابداري آب استفاده شده‌است. رويكرد WA+ به گونه‌اي است كه قابليت استفاده در حوضه‌هايي كه حتي از نظر داده‌هاي هيدرولوژيكي داراي نقصان است و يا به سبب نوع منطقه، جزو حوضه‌هاي پيچيده محسوب مي‌شود نيز داراست. از طرفي، رويكرد WA+ امكان استفاده از تكنيك‌هاي سنجش از دور و تصاوير ماهواره‌اي را فراهم مي‌كند كه موجب افزايش دقت محاسبات از نظر مكاني-زماني مي‌گردد. همچنين قابليت تفكيك آب آبي و سبز در اين رويكرد امكان مديريت هرچه موثر و ثمربخش منابع آبي را فراهم مي‌كند. از مدل هيدرولوژيكي توزيعي SPHY به منظور برآورد پارامترهاي هيدرولوژيكي نظير رواناب استفاده شد. جهت ارزيابي كارايي تصاوير ماهواره‌اي، تمام ورودي‌هاي اين مدل از داده‌هاي ماهواره‌اي استخراج گرديد. از الگوريتم‌هاي يادگيري ماشيني به منظور افزايش دقت داده‌هاي بارش استخراج شده از تصاوير ماهواره‌اي استفاده گرديد. حوضه آبريز درياچه اروميه به عنوان منطقه مطالعاتي جهت اعمال مدل توسعه داده شده انتخاب شد تا قابليت رويكرد WA+ ارزيابي گردد. عوامل متعددي از جمله، افزايش سطح زيركشت، تغييرات اقليمي، افزايش جمعيت و برداشت بي‌رويه منابع آب، موجب تشديد وضعيت نابه‌سامان موجود در اين حوضه شده است. در اين بررسي، سال 2013 به عنوان سال حسابداري انتخاب گرديد. نتايج حاصل حاكي از اين است كه حوضه درياچه اروميه برخلاف سياست‌هاي اعمال شده همچنان از سوء مديريت به ويژه در بخش كشاورزي رنج مي‌برد و ادامه اين روند مي‌تواند آينده اين حوضه بيش از پيش تشديد نمايد.

1398/03/11

development of Water Accounting model based on WA+ Framework

6/1/2019 12:00:00 AM

Utilization and proper management of water resources are one of the most important factors in economic development and food security of the countries. Today, climate change along with other environmental and regional variables has exacerbated water tensions. The availability and independent gathering of information on water resources enables experts and decision-makers to analyze and investigate existing water problems with a more comprehensive view. It is imperative that decision-makers, before any policy-making, have a full understanding of the situation in the region in order to better understand the strategies that are effective and practicable in order to achieve their goals, including food security and sustainable development of water resources. Therefore, numerous water accounting systems have expanded to better understand the status of water resources and related problems, challenges and opportunities. In this research, WA+ water accounting framework was used to analyze and compile water accounting sheets. The WA+ approach is also suitable for uses in complex basins and regions that have faced with scarcity of hydrological data. On the other hand, the WA+ approach allows the use of remote sensing techniques and satellite imagery, which increases the accuracy of spatial-temporal calculations. Also, the ability of separation of the blue water and green water provides the most effective and efficient management of water resources. Distributed hydrologic model SPHY(Spatial-Hydrology) was used to estimate hydrological parameters such as runoff. To evaluate the efficiency of satellite images, all inputs of this model were extracted from satellite and Open-Access dataset. Machine learning algorithms are used to downscale extracted precipitation dataset from satellite images. The catchment area of Lake Urmia is selected as a case study for applying the developed model to evaluate the capability of the WA+ approach. Several factors, such as increased crop area, climate change, population growth and excessive water abstraction, have exacerbated the disadvantages of the basin. In this study, 2013 was selected as the accounting year. The results reveals that the Urmia Lake basin, contrary to the policies applied, still is suffering from the malmanagement, especially in the agricultural sector, and the continuation of this process can further aggravate the future of this basin.