چكيده رشد جمعيت در شهرهاي بزرگ و تقاضاي بالاي مسكن در اين شهرها، موجب گسترش بي رويه ساخت و ساز‌ها و به دنبال آن، افزايش تراكم در محلات مسكوني و فضاهاي شهري شده است. روند فزاينده تقاضاي مسكن در شهرها، موجب بالا رفتن قيمت زمين و مسكن شده است؛ كه اين موضوع كاهش متوسط زيربناي واحد‌هاي مسكوني و همچنين كاهش قدرت خريد ساكنان را در پي داشته است. در نتيجه اين امر، به كارگيري بسياري از اصول كيفي معماري فاقد توجيه اقتصادي هستند و به كارگيري آن‌ها در طرح‌هاي معماري سبب عدم استفاده حداكثري از زمين و در نتيجه كاهش سود اقتصادي سازنده مي‌‎شود. از مهم‌ترين اين مسائل، تامين فضاهاي باز در عرصه‌هاي خصوصي خانه‌ها است. به دليل ارزش اقتصادي بالاتر فضاي بسته نسبت به فضاي باز در محاسبه قيمت مسكن، سازندگان كمتر به تامين فضاي باز مناسب در واحد‌ها تمايل دارند. قوانين موجود ساخت و ساز نيز كمتر به اين مسئله توجه كرده و راهكارهاي مناسبي براي اين كاستي ارائه نداده است. در راستاي تحقق اهداف مورد نظر تحقيق حاضر پس از بررسي پيشينه ساختمان‌هاي حياط‌دار و چالش‌ها و دلايل عدم استفاده از فضاهاي باز و نيمه باز خصوصي و همينطور مروري بر قوانين شهرداري‌ها در ايران و جهان، شاخص‌هاي موثر بر سنجش كيفيت فضاهاي باز و نيمه باز خصوصي استخراج و سپس بر مبناي شاخص‌ها نمونه‌هايي از ساختمان‌هاي حياط‌دار در ايران و جهان، انتخاب و بر اساس ساختار كالبدي، روابط فضايي، سازماندهي فضايي، پر و خالي‌ها، بررسي‌هاي فرمي و ... مورد بررسي و تجزيه تحليل قرار گرفتند. يافته‌ها حاكي از آن است كه مي‌توان انواع ساختمان‌هاي حياط‌دار را در 12 گونه، دسته بندي كرد. بررسي نمونه‌ها نشان داد كه كمترين ميزان فضاي باز خصوصي مربوط به گونه‌ ميان مرتبه با پلان I شكل يا همان آپارتمان‌هاي متداول شهري، مي‌باشد و اين موضوع در طول زمان خسارات جبران ناپذيري براي ساكنين اين آپارتمان‌ها ايجاد مي‌كند، همچنين نتايج نشان مي‌دهد كه بيشترين فضاي باز خصوصي مربوط به گونه‌هاي كوتاه مرتبه با پلان L شكل مي‌باشد؛ در نتيجه تركيب گونه‌هاي L شكل كوتاه مرتبه در ارتفاع مي‌تواند بهترين پاسخ براي ساختمان‌هاي حياط‌دار را ايجاد نمايد. واژه‌هاي كليدي: مجتمع مسكوني، خانه، فضاي باز خصوصي، فضاي نيمه باز خصوصي، حياط

1398/03/12

Designing residential complex in low density region of Tehran district 22 with the approach of providing private courtyard designing solutions for residential units

10/1/2019 12:00:00 AM

Abstract Growing population at big city and high demand for habitation in these city, has led to an unplanned expantion of construction and following that, high density in residential quarters and city spaces. The increasing demand for housing in cities has led to a rise in land and housing prices; which has led to a reduction in the average infrastructure of residential units, as well as reduction in purchasing power of residents. As a result of this, employment of many of the qualitative principles has lack at economic justification and employment them at architectural designs lead to a lack of maximum use of land and thus reducing the builder economic benefits. The most important of these issues is the provision of open spaces in homes private spaces. Due to the higher value of closed spaces and according to hasty benchmarking and without reflection of western patterns, the level of open spaces and semi-open spaces has declined in residential spaces, especially in apartment models, and builders are less likely to provide open space in units. The existing construction laws have also paid less attention to this issue and have not provided appropriate solutions for this shortcoming, as a result of the reduction of human contact with the natural environment, human psychological security has been put at risk and human health and energy have been greatly affected; therefore attention to open spaces and semi-open spaces in residential building is necessary. This thesis seeks to provide effective solutions for providing open spaces and semi-open spaces in residential buildings. Key words: courtyard, open space, semi-open space, housing, residential complex