20691

۲۰۶۹۱

بررسي عوامل مؤثر بر استعمال دخانيات: مطالعه ي موردي استان هاي ايران

كارشناسي ارشد

مهندسي سيستم هاي اقتصادي اجتماعي

۱۳۹۵-۱۳۹۷

۱۳۹۷/۱۲/۱۹

دكتر سعيد ميرزامحمدي

دكتر نادر حكيمي پور

صنايع

استعمال دخانيات يكي از عوامل مهم تهديد كننده سلامتي افراد مي باشد. براي داشتن درك صحيح از رفتارهاي غير بهداشتي افراد جامعه همچون استعمال دخانيات، شناسايي عوامل مؤثر بر بروز اينگونه رفتارها ضروري است. علل شيوع استعمال دخانيات و اعتياد به آن متعدد است و بنا به ويژگي هاي جوامع مختلف، تفاوت هاي قابل ملاحظه اي پيدا مي كند. بر هيچ كس پوشيده نيست كه گسترش اين روند تيشه بر ريشه ي بنياد هاي اخلاقي، اقتصادي و اجتماعي يك جامعه مي زند و آن را از درون دچار فساد كرده و در نهايت نسل امروز و فردا را تهديد به نابودي مي كند و به انحطاط مي كشد. اين مشكل امروزه آنچنان خودنمايي مي كند كه هيچ كشوري نمي تواند خود را كاملاً از آن مصون بداند. جامعه اي كه استعمال دخانيات در آن رواج پيدا مي كند، حكم جامعه ي بيمار را دارد و بهره وري عوامل توليد نيز كاهش مي يابد. مي دانيم كه ثروت هر كشور نتيجه به كارگيري همزمان سه منبع است؛ منابع مالي، طبيعي و منابع انساني. نيروي انساني به لحاظ كمي و كيفي، مهم ترين منبع ثروت هر كشور بوده و در صورتي بزرگترين ثروت است كه تمامي تلاش ها در جهت تأمين تندرستي، آموزش و رشد بخشيدن به حداكثر توانايي هاي بشري معمول شود. با توجه به اهميت شرايط اقتصادي و اجتماعي در گرايش به استعمال دخانيات و با استفاده از آمار هاي بانك مركزي و مركز آمار ايران در رابطه با عوامل اقتصادي و اجتماعي مؤثر در گرايش به آن، در اين تحقيق به بررسي عوامل مؤثر بر استعمال دخانيات به تفكيك استان و مناطق شهري طي سال هاي 85-95 با روش اقتصادسنجي پانل ديتا از نوع اثرات ثابت پرداخته شده است. عوامل اقتصادي شامل متوسط درآمد سالانه يك خانوار شهري، نرخ بيكاري، ضريب جيني و شاخص قيمت دخانيات در مناطق شهري و عوامل اجتماعي شامل نرخ باسوادي، نرخ طلاق، جمعيت و نسبت جنسيتي در مناطق شهري مي باشد. نتايج تحقيق حاكي از آن است كه بين عوامل اقتصادي بيان شده با متوسط هزينه دخانيات سالانه يك خانوار شهري رابطه ي مثبت و معناداري وجود دارد؛ به طوري كه با افزايش هر كدام از عوامل ذكر شده، گرايش به استعمال دخانيات افزايش مي يابد و شاخص قيمت دخانيات مهم ترين عامل اقتصادي مؤثر بر گرايش به استعمال دخانيات در ايران مي باشد. در بين عوامل اجتماعي، نسبت جنسيتي نيز به عنوان متغيري از همين قبيل وارد مدل شده و به دليل اينكه رابطه معناداري با استعمال دخانيات و متوسط هزينه استعمال دخانيات سالانه يك خانوار شهري در استان هاي ايران و در مناطق شهري نداشته، از مدل حذف شده است و متغير هاي ديگر رابطه ي معناداري با گرايش به استعمال دخانيات دارد. واژه‌هاي كليدي: اقتصادسنجي داده هاي تابلويي، هزينه دخانيات خانوار، درآمد خانوار، شاخص قيمت دخانيات، استعمال دخانيات.

1398/03/29

Determinants of cigarette Smoking Habits: A Case Study of Iranian Provinces

3/9/2020 12:00:00 AM

Smoking is one of the factors that threatens health. Identifying the influential factors is necessary to understand unhealthy behaviors of the society like smoking. There are variety of reasons behind smoking and the resulted addiction; it is significantly different in various societies according to the characteristics of each one. It is obvious that increasing smoking leads to the destruction of ethical, economic and social foundations and creates corruption inside the society. It threatens today’s and future’s generations and may even cause degeneration. This problem is so common that none of the countries in the world can claim that it is not struggling with it. A society which in smoking has become common is a sick society and productivity will reduce in such a society. The wealth of each country is the productivity of three factors: financial, natural and human resources. Labor is the most important property of a country in terms of quality and quantity, but it requires an attempt to supply health and maximize human common abilities. A model is estimated according to the importance of economic and social factors and the statistics of the Central Bank of Iran and Statistics of these factors. The study analyzes the influence of factors that have an impact on smoking with econometrics method and by province in urban areas in time period of 85 to 95 with panel data and constant effects. Economic factors including the average annual income of a household, unemployed rate, Gini coefficient and smoking price index in urban areas and social factors including literacy rate, divorce rate, population, gender ratio in urban areas. The results of the study show that there is a positive correlation between the above-mentioned economic factors and the average cost of annual smoking of a household; with the increase in the mentioned factor, the people’s tendency towards smoking increases. It is to mention that smoking price index is the most influential factor on smoking in Iran. Gender ratio of social factors entered into the model in the same way, but because of not having a meaningful relation with smoking and the average annual cost of smoking in Tehran and other urban areas, it was omitted from the model and there is a correlation between the other social factors and the average cost of annual smoking of a household. Keywords: Panel data Econometrics, Household smoking cost, Household income, Smoking price index, Smoking.