20726

۲۰۷۲۶

طراحي شهري حساس به آب، رويكرد گذار به سوي شهري پايدار نمونه موردي شهر بابل

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

۹۷-۹۸

۱۳۹۸/۱/۳۱

دكتر سيد مجيد مفيدي شميراني

دكتر احمد خليلي

معماري و شهرسازي

چكيده طي دهه¬هاي اخير شهرسازي به عنوان يكي از عمده¬ترين و تاثيرگذارترين فعاليت¬هاي انساني به موازات تغييرات اقليمي جهاني با افزايش سطوح نفوذناپذير و سخت و بدنبال آن جلوگيري از نفوذ آب به زمين ، ماهيت طبيعي چرخه آب را دگرگون ساخته و در عملكرد كاراي اين سامانه تداخل ايجاد كرده¬است. ادامه چنين روندي موجب كاهش كيفيت اكوسيستم¬هاي آبي، افزايش رواناب¬هاي شهري و بروز ساير تبعات منفي اكولوژيكي و كالبدي بر پيكره شهرها خواهد شد. در اين پژوهش مهم¬ترين هدف تضمين توسعه پايدار منابع آب شهري در محدوده مورد مطالعه (شهر بابل) از طريق بكارگيري رويكرد طراحي شهري حساس به آب معرفي شده و در تلاش است تا به اين سوال اساسي كه "در طراحي مسير محلي شهري حساس به آب، چه معيارها و شاخص¬هاي بايد بكارگرفته شود تا اهداف پايداري هيدرولوژيكي و زيستي تضمين شود" پاسخي روشن و كاربردي دهد. در اين پايانامه پس از مرور بر ادبيات موضوع و بررسي نمونه¬هاي اجرايي طراحي شهري حساس به آب خارجي و داخلي، به استخراج معيارهايي در بخش طراحي پرداخته شده¬است. سپس با انتخاب شهر بابل در استان مازندران، به عنوان شهري پرباران كه به دليل عدم توجه به اصول طراحي شهري پايدار با ضعف سامانه هيدرولوژي روبه روست، مطالعات انجام شده تبيين مي¬شود. در بخش امكان¬سنجي با بررسي محلات شهر بابل، با روش ماتريس گولر، تعداد 5 محله از 94 محله موجود انتخاب و با استفاده از روش تاپسيس و در چارچوب معيارهاي امكان¬سنجي، محله اميركبير براي كاربست طراحي شهري حساس به آب انتخاب شده¬است. در اين راستا خيابان اميركبيرغربي به دليل هسته اصلي بهره¬وري محله، پايداري و كيفيت زندگي و پيوند اجتماعي توجه عمده طراحي شهري حساس به آب را به خود جلب كرده¬است. مرحله شناخت محدوده مورد مطالعه با سه روش كارشناسي، كه توسط پژوهشگر انجام شده، روش مشاركتي، كه با مصاحبه با كاربران فضا در زمينه¬هاي مختلف صورت گرفته و در نهايت روش تحليل عاملي اكتشافي و تكميل 300 پرسشنامه انجام شد. پس از انجام رگرسيون اولويت اقدام در هر معيار و شاخص مشخص و بر همين اساس، چارچوب و راهنماي طراحي شهري حساس به آب در محور محلي اميركبيرغربي ارائه گرديد. كليد واژه¬ها: طراحي شهري حساس به آب، چرخه آب شهري، اكوسيستم¬هاي طبيعي شهر ،تحليل عاملي اكتشافي.

1398/04/22

water sensitive urban design; An approach toward sustainable city

4/20/2019 12:00:00 AM

Abstract In recent decades, urbanization as one of the most prevalent and effective human activities, parallel with global climate change, transformed the natural characteristics of water cycle and interrupted it's efficient function through impeding ground from absorbing water along with increased impervious, concrete surfaces. These processes would ensue water eco-systems' quality diminution, augmented urban runoff, and impose destructive consequences to the urban form and ecology. In this study, the most important goal is to ensure urban water resources sustainable development in the case study (Babol city), thorough adopting water sensitive urban design approach, and is trying to find a clear and practical answer to the essensial question of "what criterions and indexes must be adopted in order to ensure hydrological and biological sustainability goals". In this thesis, along with literature review and evaluating local and global implemented WSUD case studies, design criterions has been extracted. Henceforth, the conducted study in defined by electing Babol city in Mazandaran province, as one of the most rainy cities that encounters with hydrological system deficiency as a result of sustainable urban design principles' shortcomings. Thus, in locating section 5 districts was selected amidst 94 districts available via Goeller Matrix; then and in the location choice criterions' framework, Amir-kabir district gained the most suitable place preferences for implementing WSUD via TOPSIS method. In this process, Amir-Kabir local street acquired WSUD principle priority due to presenting the central core of district's productivity, sustainability, living qualities and community nexus. Cognition stage was accomplished through 3 method of (1) expertise, fulfilled by the researcher, (2) collaborative, fulfilled by interviewing place users and finally (3) Exploratory Factor Analysis and completing 300 questionnaires. Afterward, action priority in each criterion and index was detected via developing a Regression Model and the water sensitive urban design framework and guideline in local street of Amir-kabir was presented. Key Words: water sensitive urban design, urban water cycle, urban natural ecosystems, exploratory factor analysis.