21339

21339

طرح ساماندهي ميدان عباسعلي با تكيه بر مرمت و احياء كاروانسراي عباسعلي-گرگان

كارشناسي ارشد

مرمت و احيا بناها و بافت‌هاي تاريخي - حفاظت و مرمت ميراث معماري

1395

1398/07/17

دكتر فاطمه مهديزاده سراج

دكتر مرادي

معماري و شهرسازي

رويكرد‌هاي مرمت و احياء بافت‌هاي تاريخي بيشتر متمركز به ارزش‌هاي ملموس و كالبدي در شهر‌ها است. طرح‌هاي مرمتي و ساماندهي بافت‌هاي تاريخي، مركز محله‌ها، گذر‌ها، و يا مجموعه‌هاي كالبدي تلاش كرده‌اند با ساماندهي كالبدي بافتهاي تاريخي رونق بيشتري براي اين محله‌ها به وجود آورند. اين در حالي است كه فضا‌هاي تاريخي داراي ارزش‌هاي (ملموس و نا‌ملموس) در تمام طول حيات و تداوم شهر‌هاي تاريخي، با توجه به ساختار‌هاي كالبدي، فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي شكل گرفته‌اند. در اين بين مركز محله‌هاي تاريخي از عناصر اصلي بافتهاي تاريخي هستند كه به عنوان گره در بافت‌هاي تاريخي، نقشي ويژه در ايجاد تعاملات و شكل‌دهي به محله‌ها داشته‌اند. در بيشتر شهر‌هاي تاريخي مركز محلات نه تنها نقشي به عنوان نقطه عطف محله داشته است، بلكه به عنوان فضايي براي ايجاد تعاملات اجتماعي بوده‌اند كه امروزه بر اساس تغييرات مستقيم و غير‌مسقيم هويت و كاربري آن‌ها در معرض نابودي قرار گرفته است. محله ميدان شامل ميدان عباسعلي و گذر‌هاي تاريخي و مجموعه‌هاي كالبدي تاريخي است كه به عنوان بخشي از بافت تاريخي گرگان، در طول ساليان متمادي شاهد تغييرات گسترده بوده است، كه اصلي‌ترين آن‌ها خيابان‌كشي‌هاي دههي 30-40 مي‌باشد كه بافت تاريخي گرگان را از هم گسسته كرده است. از سوي ديگر تغييرات به‌وجود آمده ناشي از حضور خودرو، همراه با بي‌توجهي به مرمت و حفاظت از بافت تاريخي و مجموعه‌هاي كالبدي باعث تضعيف فضا‌هاي جمعي، تعامل ميان افراد محله شده است. تحقيق پيش‌رو با تمركز بر اين مسئله تلاش كرده‌است راهكارهايي براي ساماندهي ميدان عباسعلي با تكيه بر احياء و مرمت مجموعه‌هاي كالبدي جهت رشد و توسعه‌ي دروني بافت به ويژه ميدان محله عباسعلي ارائه دهد. بررسي فضا‌هاي شهري همراه با مطالعه و بررسي ساختارهاي كالبدي و اجتماعي بافت، در اين پژوهش منجر به استخراج نقاط منفي و مثبت كالبدي، عملكردي، اجتماعي و فرهنگي در اين بافت شده است. و در نتيجه با ارئه راهكار‌هايي جهت ارتقا و باززنده‌سازي محله عباسعلي پرداخته شده است. اين راهكارها عبارتاند از: 1- معرفي بنا‌هاي شاخص و فضا‌هاي خاص درون محلات در ابتداي ورود به محلات با استفاده ازتابلوي راهنما و.... 2- ايجاد ورودي‌ها و دروازه‌هاي شاخص سواره، پياده از خيابان‌هاي اصلي پيراموني به درون محله براي افزايش نفوذ‌پذيري بافت مسكوني. 3- ساماندهي جداره‌ها و كفسازي متناسب. 4- جلوگيري از حضور اتومبيل در مراكز محلات با استفاده از موانع حركتي و كفسازي. 5- تعبيه مبلمان شهري (صندلي، كيوسك تلفن، آبخوري و ...). 6- ارائه الگوي متناسب با هويت تاريخي بافت در كف و جداره. 7- استفاده از الگوي متناسب با هويت تاريخي در درب‌ها و پنجره‌ها، پوشش شيرواني با استفاده از سفال. كليد واژگان: بافت تاريخي، محله عباسعلي، ميدان عباسعلي، ساماندهي، مرمت، احياء

1398/09/01

Planning and reorganizing of Abbas Ali Square based on the restoration and rehabilitation of Abbas Ali Caravanserai in Gorgan

10/9/2019 12:00:00 AM

Approaches to the restoration of historical contexts are more focused on tangible and physical values in cities. Architectural designs and organizing the historical textures, neighborhood centers, passages, or physical collections have attempted to provide more prosperity for these neighborhoods by the physical interventions. However, historical spaces with tangible and intangible values have been formed throughout the life and continuity of historical cities, taking into account the physical, cultural, social, economic structures. In the meantime, the centers of historical neighborhoods are the main elements of historical textures that, as nodes in historical contexts, have played a special role in creating interactions and shaping neighborhoods. In most historic cities, neighborhoods have not only played a role as neighborhood milestones, but also as a space for social interaction that is now being destroyed by direct and indirect changes to their identities and uses. The Meydan neighborhood consists of Abbas Ali Square and historical crossings and historical ancestral complexes that have undergone extensive changes as part of Gorgan's historical fabric over many years, most notably the 30-40s streets that disrupt Gorgan's historical fabric. On the other hand, the changes caused by the presence of the car, coupled with a disregard for the preservation and preservation of the historical context and the physical complexes, have weakened the collective spaces, interactions between neighborhoods. Focusing on this issue, the present research has attempted to move forward by organizing the Abbas Ali Square, focusing on the restoration of physical assemblages for the internal growth and development of the tissue, especially the Abbas Ali Square. Investigating urban spaces along with studying the physical structures and texture of the tissue, in this study has led to the extraction of physical, functional, social and cultural advantages and disadvantages in this context. And as a result, strategies have been put forth to promote and rebuild Abbas Ali's neighborhood. These include: 1) Introducing site-specific landmark buildings at the beginning of the neighborhoods using the help panel, etc. 2) Creating cavern index entrances and gates, pedestrianizing the main peripheral streets into the neighborhood to increase residential tissue permeability. 3- Organizing the walls and proper flooring. 4. Preventing cars from coming into neighborhood centers by blocking traffic and flooring. 5. Urban furniture (chairs, telephone kiosk, etc.). 6- Providing a pattern that fits the historical identity of the texture of the floor and wall. 7. Using patterns that fits in with the historical identity of the doors and windows, and roof covering with pottery. Keywords: Historical Context, Abbas Ali Neighborhood, Abbas Ali Square, Organizing, Restoration, Restoration