21418

21418

تبيين نظام و نقش شبكة كنشگران در تحولات سازمان فضايي مناطق مرزي (شهرستان مرزي بانه)

دكتري

شهرسازي

1398

1398/4/23

دكتر رضا خيرالدين - دكتر سيد عبدالهادي دانشپور

معماري و شهرسازي

امروز برنامه¬ريزي شهري و منطقه¬اي وارد فرآيند پيچيده¬اي شده است كه در آن، مجموعه¬اي از كنشگران و تصميم¬سازان اقدام به تصميم¬گيري براي وضعيت موجود و آيندة شهر و منطقه مي¬كنند. با توجه به اين تحول در نظام برنامه¬ريزي، جايگاه برنامه¬ريز از يك تكنسين فن¬مدار و تصميم¬گير در برنامه، به يك تسهيل¬گر در كنش متقابل كنشگران و مديريت تعارض ميان آنها تغير يافته است. برنامه¬ريزي در مناطق مرزي نيز بواسطة نقش كنشگران در تصميم¬سازي و تصميم¬گيري، وارد عرصة جديدي شده است كه تحولات سازمان فضايي در اين مناطق را تحت تأثير قرار داده است. سازمان فضايي شهرستان مرزي بانه در استان كردستان، به دليل وجود فرصت¬هاي تعاملات ميان¬مرزي از يك سو و اعمال نفوذ شبكة كنشگران حكمروايي اقتصاد مرزي از سوي ديگر، طي چند سال اخير دچار تحولات گسترده¬اي در مقياس¬هاي خرد و كلان فضا شده است. اين تحولات به دليل شرايط ناشي از وجود عوامل مختلف بيروني و دروني تأثيرگذار و اعمال نقش كنشگران سطوح محلي، منطقه¬اي و ملي، ناپايدار است. نتيجة آن تغييرات زياد سازمان فضايي شهر و شهرستان مرزي بانه است. در اين راستا، هدف رسالة حاضر بررسي تحولات مختلف سازمان فضايي در سطوح خرد و كلان فضا تحت تأثير نقش شبكة كنشگران حكمروايي اقتصاد مرزي در اين شهرستان است. براي رسيدن به هدف پژوهش، سوالاتي در دو دستة چيستي و چرايي مطرح شدند كه به چگونگي نظام توليد و تحول سازمان فضايي و ساز و كار مداخلة شبكة كنشگران در توليد و مصرف فضا در شهرستان بانه مي¬پردازد. بناي اين پژوهش بر هستي¬شناسي درون¬باور و رويكرد شناخت¬شناسي تفسيرباوري انتقادي نهاده شده است. براي پاسخ به سوالات پژوهش، روش كيفي با تكيه بر استفاده از ابزارهاي نظرية زمينه¬اي مورد استفاده واقع شد. تئوري شبكة كنشگران به عنوان راهبرد عملياتي روش كيفي به كار گرفته شد. تحليل اسنادي، مشاهدة ميداني، مصاحبه، پرسشنامه، فيش¬برداري و تحليل شرايط، ابزارهاي عملياتي پژوهش هستند كه ضمن حفظ الزامات تفسيرباوري در فرآيند پژوهش مؤثر واقع شدند. نتايج پژوهش نشان داد كه شبكة كنشگران دخيل در حكمروايي اقتصاد ميان¬مرزي، تأثير زيادي در تحولات سازمان فضايي شهرستان مرزي بانه دارند. اين شبكه در سه سطح محلي (شهرستان بانه)، منطقه¬اي (استان كردستان) و ملي، به اجراي يك تصميم مي¬پردازند. ارتباطي بسيار قوي ميان همة اجزاي اين شبكه برقرار است اما نقش كنشگران سطح محلي بيشتر اجرايي و عملياتي، و نقش كنشگران سطح ملي بيشتر تصميم¬سازي و تصميم-گيري است. لذا شيوة حكمروايي اين شبكه، در دستة حكمروايي سلسله¬مراتبي با رويكرد فرمان و كنترل قرار مي-گيرد. ادامة اين شيوة حكمروايي نمي¬تواند منجر به توسعة محلي شهرستان بانه شود. به همين جهت ساز و كار مناسبي در راستاي حكمروايي مشاركت مبنا با هدف توسعة محلي پايدار پيشنهاد شد.

1398/09/03

Understanding the Role of Actors Network in the Changes of the Border Regions Spatial Organization (Baneh Border County)

7/14/2019 12:00:00 AM

Today, urban and regional planning has entered a complex process in which a set of actors and decision-makers are making decisions about the present and future status of the city and the region. Due to this evolution in the planning system, the planner's position has changed from a technocratic technician and decision maker to a facilitator of the interaction between actors and a manager of conflict between them. Planning in the border areas has also entered a new phase through the role of actors in decision making, which has affected the developments of the spatial organization in these areas.Because of the opportunities of cross-border relations and also the role of actors network of border economy governance, the spatial organization of Baneh County in Kurdistan province, has undergone massive changes in micro and macro scale of space, over the past few years. These changes are unsustainable, because of many internal and external effective factors and the role of local, regional and national actors. The result is a large change in the spatial organization of the city and the peripheral area. In this regard, the purpose of this thesis is to analyze the various changes of the spatial organization at micro and macro levels, influenced by the role of the network of actors governing the border economy in this county. To achieve the research goal, there are questions in two parts which are about the changes of spatial organization of Baneh County and also the role of the actors network. The construction of this research has been based on the inner ontology and the epistemological approach of critical interpretation. To answer the research questions, the qualitative method was used relying on the use of grounded theory tools. The network theory of actors was used as a qualitative operational strategy. Document analysis, field observation, interviews, questionnaires, fingerprinting and condition analysis are the operational tools of the research. The results of the study showed that the network of actors involved in the management of the cross-border economy has a great influence on the changes of the Spatial organization of Baneh County. The network is implementing a decision at three levels: local (Baneh city), regional (Kurdistan province) and national. There is a strong connection between all components of the network, but the role of local actors is more operational, and the role of national level actors is more in decision making. This led to the mode of governance of this network be placed in hierarchical governance class with a command and control approach. Continuing this type of governance cannot lead to local development in Baneh County. So, an acceptable mechanism was proposed for participatory governance and community-based management in order to creating sustainable local development. Due to the specific characteristics of the study area and the significant differences of this border region with other border regions of the country in different dimensions, the results of this study can be cited only for Baneh border region. Therefore, the achievements of this thesis cannot be extended to general knowledge as a theory.