21438

21438

شناسايي عوامل زيست محيطي توسعه پايدار و اولويت بندي به كمك روش ديمتل

كارشناسي ارشد

عمران

1395

1398/8/25

دكتر مصطفي خانزادي

عمران

در سال هاي اخير نگراني زيست محيطي به دليل استفاده ي بيش از حد بشر از منابع طبيعي و انرژي و همچنين افزايش توليد زباله و فاضالب،فشار بي سابقه اي به اكوسيستم وارد كرده است كه در پي آن نگراني و اقداماتي در بين مجامع علمي و بين المللي بوجود آمده است. لذا در پي اين نگراني ها مفهوم"توسعه ي پايدار"بوجود آمد.توسعه ي پايدار داراي سه جنبه ي اقتصادي،اجتماعي و زيست محيطي است كه بايد بطور همزمان و در كنار هم لحاظ شوند تا اين مفهوم را عملي كنند.جنبه ي زيست محيطي توسعه ي پايدار يكي از مهم ترين جنبه هاي اين عرصه است كه متاسفانه به دليل سودجويي هاي اقتصادي و رفع نياز هاي اساسي اجتماعي در دولت ها،به خصوص در كشور هاي در حال توسعه، اولويت هاي پايين در تصميم گيري را به خود اختصاص داده است و بعضاً ناديده نيز گرفته مي شود. در صنعت ساخت و ساز نيز كه به عنوان يكي از بزرگترين مصرف كنندگان انرژي و منابع زمين شناخته مي شود، ميزان اهميت اين نگراني دوچندان است. لذا در اين تحقيق سعي شده است روشي براي شناسايي عوامل موثر زيست محيطي توسعه ي پايدار و اولويت بندي آنها ارائه شود تا مديران و تصميم گيران بتوانند با در نظر گرفتن عوامل زيست محيطي تصميمات پايداري بگيرند. در اين تحقيق ابتدا به كمك بررسي منابع، عوامل زيست محيطي توسعه ي پايدار شناسايي شدند و سپس به كمك نظر خبرگان ، روابط زوجي عوامل با هم شامل اثرگذاري و اثرپذيري روي يكديگر مشخص شدند. در ادامه به كمك تكنيك ديمتل به عنوان يكي از روش هاي تصميم گيري چندمعياره، روابط بين عوامل كه قبالً توسط خبرگان بدست آمده بود پردازش شد.اين تكنيك امكان اعمال اثرات مستقيم و غير مستقيم عوامل روي هم تا آخرين مرتبه را بوجود آورد و در نهايت مدلي بر اساس بازخور و اثر عوامل بدست آمد. سپس عوامل بر اساس ميزان اثر خود در مدل ساخته شده اولويت بندي شدند. نتايج نشان داد عوامل مربوط به تغيير اقليم و خطر جنگل زدايي و بيابان زايي با توجه به مجموع اثر گذاري و پذيري در كل سيستم از اهميت بيشتري نسبت به ساير عوامل برخوردار هستند و همچنين عواملي كه بيشترين اثرپذيري قطعي در سيستم را داشتند به عنوان حساس ترين موارد شناسايي شدند كه شامل عوامل مربوط به محافظت از گونه هاي زيستي در حال انقراض،آلودگي هاي فرامرزي و زباله هاي شيميايي و سمي بودند.به اين صورتسيستم اولويت بندي براساس ميزان اثر عوامل زيست محيطي توسعه ي پايدار با قابليت مقايسه بين آنها بوجود آمد و امكان لحاظ كردن اين اولويت ها در تصميم گيري هاي مديريتي پروژه هاي عمراني بوجود آمد.

1398/09/17

Identification of Environmental Sustainable Development Criteria and Prioritizing Them by DEMATEL Method

11/16/2019 12:00:00 AM

In recent years, environmental concern about overuse of natural resources and energy, also increased production of waste and human sewage has put an unprecedented pressure on the ecosystem, following these concerns, actions among scientific and international communities was needed. In addition, other concerns like food, health, justice and security, unemployment and etc. threaten the human race, which can be added to previously mentioned items. Therefore, these concerns created "sustainable development". Sustainable development is development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs. Sustainable development has three economic, social and environmental aspects that must be taken into account simultaneously in order to apply this concept. The environmental aspect is one of the most important aspects of sustainable development that unfortunately have been given low priority in decision-making and is sometimes overlooked because of the economic profits and the need to meet basic social needs by governments, especially in developing countries. In construction industry as recognized as one of the largest consumers of energy and land resources, the importance of this concern is twofold. Therefore, this research has attempted to provide an innovative method for identifying, modeling environmental criteria of sustainable development and prioritization them so that construction managers and decision makers can make sustainable decisions with regard to them. In this study, environmental criteria of sustainable development were identified through resource reviews and then, with the help of experts, the paired relationships of criteria including their impact on each other were allocated. Following, with the help of the DEMATEL method as one of the multi-criteria decision making methods, the relationships between the criteria previously obtained by the experts were processed. Direct and indirect criteria were applied to each other until the last time, and finally a model was obtained based on the sum of the effects of the criteria. In this way, the criteria were prioritized based on their effect on the built model.