21538

21538

بازسازي و نوسازي بافت فرسوده قلعه‌ي گل‌حصار با رويكرد توانمندسازي با تاكيد بر مشاركت مردمي

كارشناسي ارشد

معماري مسكن

1395

1398/6/30

دكتر سيد عباس يزدانفر - دكتر ميترا غفوريان

دكتر سعيد نوروزيان ملكي

معماري و شهرسازي

يكي از معضلات موجود در بافت‌هاي فرسوده كه سبب تحقق‌ناپذيري برنامه‌هاي پيش رو جهت بازسازي و نوسازي آن شده است، عدم تطابق خواسته‌ها و نيازهاي ساكنين اين محلات با راهبردهاي ارائه شده توسط كارشناسان اين حوزه است. اين پژوهش به مقايسه مباني نظري موجود، در اين حوزه و خواسته‌ها و نيازهاي ساكنين قلعه گلحصار كه يكي از روستاهاي فرسوده كهريزك تهران است مي‌پردازد و نيز درصدد است تا برنامه‌ريزي و طراحي، مطابق با وضع موجود محله و متناسب با اولوييت‌هاي ساكنين، در راستاي ارتقا رضايتمندي سكونتي، باشد. پژوهش حاضر در سه بخش كلي انجام شد؛ در بخش اول از طريق روش تحليل‌محتوا (توصيفي) با جمع‌آوري اطلاعات از مرور ادبيات موضوع، درباره موضوع مورد نظر در منابع داخلي و خارجي، چارچوبي مقدماتي براي بافت‌هاي فرسوده ترسيم شد، كه هدف عام آن يـافتن مولفـه‌هـاي موثر در بازسازي و نوسازي بافت‌هاي فرسوده بود. سپس براي تاييد مولفه‌هاي استخراج شده و ساختار پيشنهادي از طريق تكنيك دلفي، پرسشنامه‌اي در اختيار متخصصان و صاحب نظران اين حوزه قرار گرفت و چارچوب نظري تحقيق از ديدگاه صاحب نظران مشخص شد. در بخش دوم از روش نظريه زمينه‌اي، درباره رويكرد مورد نظر كه گونــه‌اي از روش تحقيق كيفي اســت، اســتفاده شــده اســت. در مطالعات ميداني با رجوع به مردم و مصاحبه نيمه‌ساختاريافته عميق با آنها به كدگذاري داده‌ها و استخراج مفاهيم و مقوله‌ها پرداخته شد و به نظريه پردازي و توليد تئوري دست يافته شد. در بخش سوم پس از تطابق مولفه‌هاي موضوع مورد نظر كه از بخش اول استخراج شد با مفاهيم و مقوله‌هاي مستخرج از بخش دوم، به مقايسه و توصيف و تحليل آنها پرداخته شد. نتايج نشان داد كه كه ساكنين اين مناطق به دليل عدم توانمندي و عدم اعتماد به بخش‌هاي دولتي بيشتر به توانمندسازي اشاره مي‌كنند و نااميدي از بخش‌هاي دولتي و عدم اعتماد به نفس لازم در زمينه‌هاي مورد نياز باعث شده، نتوانند نگاهي كاملا مثبت و دست‌يافتني به مشاركت مردمي داشته باشند. در حالي كه متخصصين، بدون درنظر گرفتن پيش‌نيازها، راهبرد مشاركت را جهت نوسازي و بازسازي بافت‌هاي فرسوده پيشنهاد كرده‌اند. در زمينه كالبدي متخصصين اين حوزه به مسائلي چون جنس مصالح، اختلاط كاربري، قدمت ساختمان، كيفيت ساختمان، ديد و منظر شهري، كاربري‌هاي ناسازگار اشاره كردند كه با توجه به مشكلات فراوان ساكنين اين مناطق، اين موارد در اولويت خواسته‌ها و نيازهاي ساكنين قرار نمي‌گيرند؛ آنها بيشتر نگران استحكام خانه‌هاي خود و از دست دادن حياط‌ها و فضاهاي شخصي در صورت مشاركت در ساخت و آپارتمان‌نشين شدن هستند و از مساحت كم خانه‌ها، عدم وجود اتاق خواب، وجود فضاهاي خدماتي در فضاي باز و عدم وجود فضاهاي جمعي و فضاهاي بازي در فضاهاي عمومي ناراضي‌اند.

1398/10/20

Reconstruction and renovation of the worn-out texture of the Golhesar castle with empowerment approach with emphasis on public participation

9/20/2020 12:00:00 AM

One of the problems in worn-out textures that has made the ahead plans for reconstruction and renovation impossible, is incompatibility of residents' demands and needs of these neighborhoods with the strategies provided by experts in this field. This study compares the existing theoretical foundations in this field and the demands and needs of the inhabitants of Ghol Hesar castle, one of the worn-out villages of Kahrizak in Tehran, and also seeks to plan and design according to the current situation of the neighborhood and in accordance with the residents' preferences in order to promote residential satisfaction. The present study was carried out in three general sections; In the first part, through a content analysis method (descriptive), by gathering information from the literature review of the subject, about the subject an introductory framework for worn-out textures has been drawn up in internal and external sources with the aim of finding effective components in the reconstruction and renovation of worn-out textures. Then, to confirm the extracted components and proposed structure through Delphi technique, a questionnaire was provided to experts and proficients in this field and the theoretical framework of the research was identified from the experts' point of view. In the second part, the Grounded Theory method is used for the approach, which is a kind of qualitative research method. In field studies, coding data and extracting concepts and categories were done by referring to people and in-depth semi-structured interviews with them and theoretical production andtheory were achieved. In the third section, after comparing the components of the subject that was extracted from the first section with the concepts and categories extracted from the second section, they were compared, described and analyzed. The results showed that residents in these areas point empowerment due to lack of ability and distrust of public sectors and the desperation from the public sector and the lack of confidence in the required areas have made them unable to have a fully positive and accessible view of public participation. Experts, however, have suggested a partnership strategy for reconstruction and renovation of worn-out textures regardless of prerequisites. Experts in the physical field pointed to issues such as: material, land use mix, building age, building quality, urban visibility, incompatible land uses that due to the many problems of the residents of these areas, these issues are not prioritized by the demands and needs of the residents. They are more concerned about the strength of their homes and the loss of their yards and personal spaces if they participate in construction and residence in apartment and they are dissatisfied with the lack of living space, lack of bedrooms, outdoor service spaces and lack of communal spaces and play spaces in public spaces.