22207

ارتقاي محرميت در طراحي مجموعه مسكوني امروزي با رويكرد انعطاف‌پذيري

كارشناسي ارشد

معماري مسكن

1397/11/23

دكتر سيد عباس يزدانفر - دكتر سيد باقر حسيني

دكتر ميترا غفوريان

معماري و شهرسازي

مسكن يكي از نيازهاي اوليه بشر است و مطلوبيت آن نقشي اساسي در حس رضايتمندي، امنيت و آرامش او دارد. محرميت به عنوان يكي از مهم‌ترين مؤلفه‌هاي ايجاد حس آرامش رواني محسوب مي‌شود. امروزه با تغيير در سبك زندگي و كاهش فضاي خانه‌هاي مسكوني آن گونه كه در گذشته وجود داشته نيست. كوچك شدن خانه‌ها باعث شده نياز به فضاي وسيع و دل باز در ساكنين ايجاد شود و در نتيجه تقسيمات فضايي باهم ادغام شده و محرميت از بين برود. بنابراين با دو نياز وجود محرميت در مواقع لازم و عدم وجود محرميت در مواقع ديگر براي ساكنين مواجه هستيم. در اين پژوهش تلاش شده است با بررسي عوامل موثر بر موضوع محرميت و انعطاف‌پذيري در معماري و رتبه‌بندي آن‌ها به ترتيب اهميتشان، و در نهايت يافتن راه‌حلي براي انعطاف‌پذير كردن راهكارهاي محرميت پاسخي براي نيازهاي مطرح‌شده به دست بيايد. جستجو و دستيابي مدل اوليه براي شاخص‌هاي موثر بر محرميت و انعطاف‌پذيري به روش تحليل محتوا انجام شد و با مطالعه منابع موجود، 21 مؤلفه موثر بر محرميت و 15 مؤلفه موثر بر انعطاف‌پذيري استخراج گرديد. با توجه به نكات ذكرشده در منابع مؤلفه‌هاي اصلي، فرعي و دسته‌بندي آن‌ها استخراج و چارچوب نظري تدوين شد. در ادامه جهت سنجش نتايج حاصل، از روش دلفي استفاده شد. پرسشنامه‌ها در ميان جمعي از اساتيد دانشگاه‌هاي شهيد بهشتي، علم و صنعت ايران و شهيد رجايي توزيع گرديد و ميزان تأثير و اولويت مؤلفه‌ها تعيين گرديد و با طيف ليكرت سنجيده شد. نتايج نشان داد "نفوذ بصري" مهم‌ترين مؤلفه‌ي اصلي محرميت است و "ورودي و دسترسي"، "بازشو"، "مفصل" و "حصار و جداره" به ترتيب از مهم‌ترين مؤلفه‌هاي محرميت در اولويت دوم هستند. "تبديل‌پذيري" مهم‌ترين مؤلفه‌ي اصلي انعطاف‌پذيري و " فضاي چند عملكردي"، "تغيير عملكرد فضا"، " تغيير شكل موقت فضا " و " تغيير شكل دائم فضا" به ترتيب از مهم‌ترين مؤلفه‌هاي فرعي انعطاف‌پذيري هستند. در مرحله آخر با روش دلفي روابط ميان مؤلفه‌هاي مهم اين دو مبحث بررسي شد كه نتايج به صورت زير است. "جداسازي فضاها-حصار و جداره داخلي"-"جداسازي فضاها-قلمرو داخلي"-"جداسازي فضاها-تقسيمات فضايي"-"تغيير شكل فضا-تقسيمات فضايي"-"تغيير چيدمان-قلمرو داخلي"-"تغيير چيدمان-تقسيمات فضايي"-"توسعه واحد-حصار و جداره خارجي" به ترتيب مهم‌ترين زوج مؤلفه‌ها در مبحث تركيب محرميت و انعطاف‌پذيري هستند.

1399/06/10

Promoting Privacy in Modern Residential Complex Designed with a Flexible Approach

2/12/2020 12:00:00 AM

Housing is one of the basic needs of human, and its desirability plays a key role in their sense of satisfaction, security, and peace. Privacy is one of the most important components of creating a sense of peace of mind. Today, with the change in lifestyle and the reduction of the space of residential houses, it is not as it used to be. The shrinking of the houses has created the need for a large and open space for the residents, and as a result, the spatial divisions have been merged and the privacy has been eliminated. Therefore, we face two needs for privacy when necessary and lack of privacy at other times for residents. In this study, an attempt has been made to find an answer to the needs by examining the factors affecting the issue of privacy and flexibility in architecture and ranking them in order of importance, and finally finding a solution to make the privacy flexible. Searching and obtaining the initial model for the indicators affecting privacy and flexibility was done by content analysis method and by studying the available sources, 21 components affecting privacy and 15 components affecting flexibility were extracted. According to the points mentioned in the sources of the main, sub-components and their classification, a theoretical framework was extracted and developed. Then, Delphi method was used to measure the results. The questionnaires were distributed among a group of professors from Shahid Beheshti University, Iran University of Science and Technology and Shahid Rajaee University, and the impact and priority of the components were determined and measured by the Likert scale. The results showed that "visual penetration" is the most important component of privacy and "input and access", "open", "detailed" and "fence and wall" are the most important components of privacy in the second priority, respectively. "Variability" is the most important component of flexibility and "multifunctional space", "space performance change", "temporary space deformation" and "permanent space deformation" are the most important sub-components of flexibility, respectively. In the last step, the relationship between the important components of these two issues was examined by Delphi method and the results are as follows. "Separation of spaces-fences and interior walls" - "Separation of spaces-interior territory" - "Separation of spaces-spatial divisions" - "Deformation of space-spatial divisions" - "Change of layout-interior territory" - "Change of layout-spatial divisions" - "Development of unit-fence and external wall" are the most important pair of components in terms of combining privacy and flexibility, respectively.