22220

طراحي مجتمع مسكوني با رويكرد مشاركتي

كارشناسي ارشد

معماري

95-96

1398/8/29

دكتر سيد عباس آقا يزدان فر - دكتر ندا سادات صحراگرد منفرد

معماري و شهرسازي

امروزه در اكثر پروژه‌هاي طراحي ، كاربر تنها به استفاده از فضا مي‌پردازد و در فرآيند توليد فضا سهمي ندارد و درنهايت بسياري از پروژه‌ها به دليل عدم انطباق با خواست ها و نيازهاي كاربر مورد استقبال قرار نگرفته و شكست مي‌خورند . طراحي و برنامه‌ريزي متداول ، اغلب مهارت مصرف‌كنندگان را دست‌كم مي‌گيرد و دخالت آنان را در تصميم سازي انكار مي‌كند ، در حالي كه آموزش نديدن شهروندان در طراحي يا برنامه‌ريزي منافاتي با توانايي آنان براي نظر دادن در مورد راه‌حل‌ها در فرآيند تصميم سازي ندارد . هدف از اين پژوهش دست‌يابي به راهبردهايي عملي براي مشاركت كاربر در فرآيند برنامه‌ريزي و طراحي خانه‌اي مخصوص به خود است . به صورتي كه سبك زندگي ، ارزش‌ها ، خواسته‌ها ، نيازها و ويژگي‌هاي شخصيتي متفاوت افراد ، با حضور فعال خودِ كاربر در فرآيند ، در نظر گرفته شود و محصول نهايي خانه‌اي متناسب و مخصوص وي باشد . تمركز اصلي پژوهش بر بررسي و آزمايش شيوه‌ها و سطوح متفاوت مشاركت افراد در برنامه‌ريزي و طراحي واحد همسايگي و يك‌خانه براي خود است . اين پژوهش در دو مرحله توصيفي-تحليلي و كيفي (تجربي) انجام‌شده است . در مرحله اول با جست‌وجوي منابع و مرور ادبيات و بررسي نمونه‌هاي موردي اجراشده از پروژه‌هاي مشاركتي ، مؤلفه‌هاي معماري مشاركتي ، مقولات ، شاخص‌ها ، راهبرد و راهكارهايي به‌منظور تعريف دقيق پروژه ، تدوين مراحل آن و شيوه انجام هر يك از مراحل ، به دست آمد . مرحله دوم تحقيق به‌صورت ميداني و با انجام مصاحبه و پرسشنامه‌هاي تصويري ، با دسته‌بندي جامعه آماري به‌صورت خانواده ، در سه مرحله سايت پلان ، واحدهاي مسكوني و نما ، مشاركت با استفاده از سه روش (روش 1 ، روش 2 ، روش 3 ) در سطوح متفاوت ، انجام شد . در پايان كار ، با بررسي كاركرد فرآيند هر سه روش در ارتباط با تحقق اهداف مشاركت ، مي توان نتيجه گرفت كه روش 2 فرايندي كامل‌تر و جامع‌تر براي مشاركت كاربر در طراحي خانه خود ، ارائه مي دهد . اما در حقيقت ، هر يك از اين سه روش الزاماتي براي كسب نتيجه بهتر دارد . در واقع كاربر و توانايي هاي اوست كه استفاده از روش‌هاي مختلف را با محدوديت مواجه مي‌كند . توانايي بيان احساسات و خودابرازگري ، صحبت درباره خواسته‌هاي خود ، ميزان توجه و دقت به محيط اطراف ، خودباوري و اعتماد به نفس ، قدرت تصميم‌گيري ، درك فضايي كاربر ، سن كاربر ، تحصيلات و موقعيت اجتماعي ، ميزان همكاري و حوصله او و ... از عواملي هستند كه موفقيت و عدم موفقيت هر يك از اين روش‌ها را تحت تاثير قرار مي‌دهد . طراح تنها تا حدي با استفاده از ابزارهاي مناسب مي‌تواند نتيجه بهتري از فرآيند كسب كند . در حقيقت ، نمي‌توان اين سه روش را روش هايي كاملا مجزا و متفاوت از از هم دانست . در واقع مي توان گفت استفاده از روش 2 به عنوان فرايند اصلي با استفاده از ابزارهاي مناسب در تركيب با روش 1 و 3 به طوري كه با توجه به شرايط و توانايي‌هاي كاربر ، ميزان استفاده از هر كدام و سطح مشاركت كاربر تغيير كند ، مي‌تواند ما را به نتيجه بهتري برساند .

1399/04/29

Residential Complex Design with Participatory Approach

11/19/2020 12:00:00 AM

Today, in most design projects, the user only uses space and does not contribute to the space production process, and in the end, many projects are not welcomed and fail due to non-compliance with the user's wishes and needs. Conventional design and planning often undermine consumers' skills and negate their involvement in decision-making, while not educating citizens on design or planning does not conflict with their ability to comment on solutions in the decision-making process. The aim of this study is to achieve practical strategies for user participation in the process of planning and designing a home for themselves. In such a way that the lifestyle, values, desires, needs and different personality traits of individuals are considered with the active presence of the user in the process and the final product of the house is appropriate and specific to him. The main focus of the research is on examining and testing different ways and levels of people's participation in planning and designing the neighborhood unit and home for themselves. This research has been done in two stages of descriptive-analytical and qualitative (experimental). In the first stage, by searching for sources and reviewing the literature and reviewing case studies of participatory projects, components of participatory architecture, categories, indicators, strategies and strategies to accurately define the project, formulate its steps and how to perform each step, was obtained. The second stage of the research is done in the field and by conducting interviews and Visual questionnaires, by classifying the statistical population as a family, in three stages: site plan, residential units and facade, participation using three methods (method 1, method 2, method 3) at different levels , done. At the end of the work, by examining the process functionality of all three methods in relation to achieving the goals of the participation, it can be concluded that Method 2 provides a more complete and comprehensive process for user participation in the design of their home. But in fact, each of these three methods has requirements for better results. In fact, it is the user and his abilities that limit the use of different methods. Ability to express emotions and self-expression, talk about desires, the level of attention and attention to the environment, self-confidence, decision-making power, user's spatial understanding, user age, education and social status, his level of cooperation and patience, etc. There are factors that affect the success or failure of each of these methods. The designer can only get a better result from the process to some extent by using the right tools. In fact, these three methods cannot be considered completely separate and distinct from each other. In fact, it can be said that using method 2 as the main process using appropriate tools in combination with methods 1 and 3 so that, the amount of use of each method and the level of user participation can change according to the user's conditions and abilities, we can to achieve a better result.