22317

برنامه ريزي توسعه گردشگري روستايي مبتني بر اكوتوريسم پايدار، مورد پژوهي ناحيه كجور در استان مازندران

كارشناسي ارشد

شهرسازي - برنامه‌ريزي منطقه‌اي

1399/4/25

دكتر مهران علي الحسابي

معماري و شهرسازي

امروزه گردشگري به عنوان يك صنعت مهم در جهان مورد توجه قرار دارد. صنعت گردشگري مي‌تواند موجبات توسعه و تعادل ناحيه‌اي، تحول اقتصادي و بالا بردن سطح تعاملات اجتماعي يك جامعه را با برنامه‌ريزي درست و رعايت اصول پايداري فراهم كند. اين صنعت مي‌تواند به ويژه در جوامع كوچك و مناطق روستايي با توجه به شرايط نامساعد اقتصادي و روند مهاجرفرستي و خالي از سكنه شدن اين نواحي، تغييرات بسيار شگرفي ايجاد كرده و احياي اين مناطق را از جهات مختلف اقتصادي و اجتماعي رقم بزند. همچنين وجود پتانسيل‌هاي تاريخي و فرهنگي و وجود مناطق بكر اكوتوريستي در نواحي روستايي، زمينه بسيار مطلوبي را در جهت توسعه گردشگري در اين مناطق فراهم مي‌كند. در ايران نيز با توجه به تنوع اقليمي و وجود مناطق وسيع روستايي با جاذبه‌هاي بكر طبيعي و تاريخي-فرهنگي متعدد، گردشگري مي‌تواند به عنوان يك عامل مهم در جهت توسعه و احياي اين مناطق به كار گرفته شود. يكي از اين مناطق كه داراي پتانسيل‌هاي ويژه‌اي در زمينه گردشگري روستايي و اكوتوريسم مي‌باشد، ناحيه كجور در استان مازندران است. با توجه به قدمت تاريخي و وجود مناطق روستايي بكر با قابليت‌هاي اكوتوريستي در اين ناحيه، پژوهش حاضر در نظر دارد با بررسي، مطالعه و شناخت زمينه‌هاي موجود اقتصادي، اجتماعي، زيست محيطي و كالبدي و همچنين وضعيت حال حاضر گردشگري در ناحيه، برنامه‌ريزي مناسبي را به منظور توسعه گردشگري روستايي با تكيه بر اكوتوريسم پايدار تدوين و ارائه نمايد. جامعه آماري اين پژوهش شامل روستائيان ساكن در ناحيه، گردشگران داخل و خارج استان و مسئولين و متخصصان دستگاه‌ها و نهادهاي مرتبط با گردشگري روستايي مي‌باشند. روش گردآوري اطلاعات در اين پژوهش به دو صورت كتابخانه‌اي و ميداني بوده كه در روش كتابخانه‌اي با مراجعه به اسناد و مدارك موجود اطلاعات توصيفي و نظريه‌اي به دست آمد و در روش ميداني با استفاده از ابزار پرسشنامه و مصاحبه نظرات مردم محلي، گردشگران و مسئولين و متخصصان به صورت جداگانه و در غالب سه نوع پرسشنامه تهيه و در بين آنها توزيع گرديد. در ادامه به منظور ساخت مدلي تحليلي، فهرستي از نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهديدها مورد شناسايي قرار گرفت. سپس برا‌ي برطرف كردن يا كاهش نقاط ضعف و تهديدها و تقويت و بهبود نقاط قوت و فرصت‌ها، بر اساس فرايند برنامه‌ريزي راهبردي به منظور توسعه گردشگري روستايي ناحيه كجور، بيانيه چشم‌انداز تدوين گرديده و سپس با تعيين شش هدف استفاده از جذابيت‌ها و قابليت‌هاي گردشگري ناحيه، توسعه روستايي بر پايه گردشگري، حفظ ميراث طبيعي و تاريخي- فرهنگي ناحيه، توسعه امكانات و زيرساختهاي مرتبط با گردشگري، تقويت الگوهاي اجتماعي و فرهنگي و استفاده از مشاركت ذينفعان، راهبردها و سياست‌هاي مناسب در راستاي رسيدن به اهداف مذكور، تدوين گرديد. در ادامه نيز برنامه‌هاي اقدام در دو سطح كل ناحيه و نقاط روستايي در دو بخش موضوعي و موضعي پيشنهاد شده است. برنامه‌هاي مهم پيشنهادي در زمينه تقويت زيرساختها و امكانات ناحيه، تقويت مشاركت جامعه محلي و بخش خصوصي، تهيه برنامه جامع گردشگري، حمايت از توليد محلي در بخش كشاورزي، دامداري، كشت گياهان دارويي و صنايع‌دستي ناحيه كجور است. در نهايت چهار مسير گردشگري در ناحيه پيشنهاد شده و براي هركدام از روستاهاي اين چهار مسير نيز برنامه‌هايي نظير ايجاد و تجهيز اقامتگاه‌هاي بومگردي، ايجاد بازارچه عرضه محصولات محلي، مسير ويژه دوچرخه و ... پيش بيني شده است.

1399/07/08

Rural tourism development planning based on sustainable ecotourism, Case study of Kojoor area in Mazandaran province

7/16/2021 12:00:00 AM

Today, tourism is considered as an important industry in the world. The tourism industry can promote regional development and balance, economic evolution and raise the level of social interactions of a society with proper planning and adherence to the principles of sustainability. The industry can make dramatic changes, especially in small communities and rural areas, due to the unfavorable economic conditions and the depopulation of these areas, and the revival of these areas in various economic and social aspects. Also, the existence of natural, historical and cultural potentials in rural areas provides a very favorable ground for the development of tourism in these areas. In Iran, due to climatic diversity and the existence of large rural areas with pristine natural and historical-cultural attractions, tourism can be used as an important factor for the development and revitalization of these areas. One of these areas, which has special potentials in the field of rural tourism and ecotourism, is Kojoor area in Mazandaran province. Due to its historical antiquity and the existence of pristine rural areas with ecotourism capabilities in this area, The present study aims to identify the existing economic, social, environmental and physical fields as well as the current state of tourism in the region, Provide the appropriate planning for rural tourism development based on sustainable ecotourism. The statistical population of this study includes rural residents in the area, tourists and officials of institutions related to rural tourism. The data collection method in this study was both library and field. In the library method, descriptive and theoretical information was obtained by referring to the available documents And in the field method, using the questionnaire tool and interviewing the opinions of local people, tourists, officials and experts in the form of three types of questionnaires were prepared and distributed among them. In order to build an analytical model, a list of strengths, weaknesses, opportunities and threats was identified. Then, in order to eliminate or reduce the weaknesses and threats and to strengthen and improve the strengths and opportunities, based on the strategic planning process in order to development rural tourism in Kojoor area, Vision was presented And then by setting goals: using the attractions and capabilities of tourism in the region, rural development based on tourism, preserving the natural and historical-cultural heritage of the region, developing facilities and infrastructure related to tourism, strengthening social and cultural patterns and using stakeholder participation, Appropriate strategies and policies have been developed to achieve these goals. In the following, action plans at both macro and micro levels are proposed in both thematic and positional sections. Important programs are in the fields of: strengthen the infrastructure and facilities of the region, strengthen the participation of the local community and the private sector, provide a comprehensive tourism program, support local production in agriculture, Livestock, medicinal plants and handicrafts. Finally, four tourist routes in the region have been proposed And for each rural of these four routes, programs such as: creating and equipping ecotourism accommodation, creating a market for the supply of local products, a special bicycle route, etc. are planned.