22463

طراحي چارچوب تحليل مبتني بر نگرش شبه تكاملي و تحليل علل مشكلات سيستمي نظام‌هاي نوآوري فناورانه در حوزه انرژي تجديد پذير و ارائه سياست‌هاي اثربخشي نوآوري (مطالعه موردي: نظام نوآوري فناورانه فتوولتائيك)

دكتراي تخصصي

سياست گذاري علم و فناوري

1399

1399/05/07

دكتر سيامك نوري

دكتر عليرضا علي احمدي - دكتر حميدرضا نورعلي زاده

مهندسي پيشرفت

از زمان ظهور مفهوم نظام نوآوري در حدود دو دهه پيش، تاكنون تعداد زيادي از دولت‌ها اين رويكرد را در سياست‌گذاري نوآوري خود پذيرفته‌اند. اما بايد گفت كه به‌كارگيري اين مفهوم در عمل، كار دشواري است. پياده‌سازي و اجراي نظام نوآوري نيازمند توجه به عملكرد نظام نوآوري به‌عنوان يك سيستم نظام‌مند و يكپارچه است. بررسي اين سيستم نظام‌مند و يكپارچه نيازمند ابزارهايي است كه با رويكردي يكپارچه به بررسي مشكلات موجود در نظام‌هاي نوآوري بپردازد. مؤلفان از نام‌هاي مختلفي براي نشان دادن مشكلات در نظام‌هاي نوآوري استفاده مي‌كنند. در آثار نظام‌هاي نوآوري، به مشكلاتي كه مانع از پيشرفت و عملكرد مناسب نظام‌هاي نوآوري مي‌شوند تحت عنوان مشكلات سيستمي، شكست‌هاي سيستم يا مكانيسم‌هاي بازدارنده، نام‌برده‌اند. تشخيص مشكلات سيستمي در نظام‌هاي نوآوري باعث مي‌شود كه پي ببريم در چه نقاطي نياز به مداخله براي بهبود كاركرد نظام نوآوري وجود دارد و كدام‌يك از كاركردهاي نظام نوآوري نيازمند توجه خاص است. با توجه به اين موضوع، هدف پژوهش حاضر، ارائه يك چارچوب نظام‌مند براي شناسايي مشكلات سيستمي نظام نوآوري فناورانه بود؛ ازاين‌رو، بعد از تدوين چارچوب ارزيابي، اين چارچوب در نظام نوآوري فناورانه فتوولتائيك كشور به كار گرفته شد تا مشكلات سيستمي آن استخراج و راهكارهاي سياستي ارائه شود. براي انجام اين پژوهش از رويكرد كيفي و كمي مانند تحليل عاملي اكتشافي و تحليل تم، استفاده‌شده است. چارچوب پيشنهادي در اين تحقيق شامل 3 سطح خرد، مياني و كلان است كه بعد از ارزيابي كاركردهاي نظام نوآوري و شناسايي كاركردهايي كه با مشكل مواجه هستند، علت بروز اين مشكلات در سه سطح رهگيري شد. در سطح خرد ساختارهاي نظام نوآوري، در سطح مياني، عواملي همچون بخش، نظام نوآوري فناورانه رقيب، نظام نوآوري فناورانه فتوولتائيك مورد تحليل قرار گرفت و در سطح كلان عوامل كلاني همچون، سياست‌هاي دولت، عوامل زيست‌محيطي، و... شناسايي و تحليل شد. ابزار گردآوري داده شامل مصاحبه نيمه ساختاريافته و پرسشنامه خواهد بود. همچنين نرم‌افزار مورد استفاده در اين پژوهش نرم‌افزار Excel، SPSS و Nvivo 10 است. نتايج پژوهش نشان داد كه چارچوب پيشنهادي ابزار مفيد و مناسبي براي شناسايي مشكلات سيستمي نظام نوآوري به‌صورت نظام‌مند است و همچنين به‌كارگيري اين چارچوب در نظام نوآوري فناورانه فتوولتائيك، منجر به شناسايي 20 مشكل سيستمي در اين نظام شد.

1399/06/26

Designing an analysis framework based on a quasi-evolutionary attitude and analysis of the causes of systemic problems of technological innovation systems in the field of renewable energy and providing effective innovation policies (case study: photovoltaics technological innovation system)

9/16/2020 12:00:00 AM

Since about two decades ago and the emergence of innovation system concept, many governments have adopted this approach in their innovation policy. But it must be said that using this concept in practice is difficult. Implementation of the innovation system needs to consider innovation performance as an integrated system. Evaluation of these systems requires a systematic and integrated tools that provide a unified approach to investigate the problems of innovation systems. The authors use different names to illustrate the problem of innovation systems. In the literature of innovation systems, the problems hindering the progress and performance of innovation systems are known as systemic problems, system failures or blocking mechanisms. Identifying systemic problems in innovation systems can lead us to understand in what points we need to intervene to improve the innovation system function and which functions requires special attention. Due to this, the aim of this study is to provide a systematic framework for identifying systemic problems in technological innovation systems. After developing the model, it will be used in the photovoltaic technological innovation system to extract its systemic problems and provide the political solution. In this study we used qualitative and quantitative approaches such as exploratory factor analysis and thematic analysis. The research framework presented in this study consists three levels including: micro, middle and macro which after the appraisal of innovation system functions and identifying defective functions, the cause of these problems was In the first phase we will analyze functions. At the micro level, the structures of the innovation system, at the middle level, factors such as the sector, competing technological innovation system, photovoltaic technological innovation system were analyzed, and at the macro level, macro factors such as government policies, environmental factors, etc. were identified and analyzed. Data was collected by semi-structured interviews and questionnaires. Moreover, software used in this research are Excel, SPSS and Nvivo 10 software. The results showed that the proposed framework is a useful and appropriate tool for identifying systemic problems of the innovation system and also the application of this framework in the photovoltaic technological innovation system, led to the identification of 20 systemic problems in this system.