23596

طراحي منظر شبانه با هدف ارتقاء حضور پذيري در عرصه همگاني؛ نمونه موردي: خيابان كوهسنگي مشهد

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

1396

27/8/1399

آقاي دكتر عبدالهادي دانشپور

معماري و شهرسازي

با توسعه و پيشرفت تكنولوژي و ايجاد تغييرات جهاني در فرهنگ استفاده از عرصه عمومي، شكاف بين شب و روز به تدريج كمرنگ شد و شهر در شب، استفاده هاي بسياري در بين كاربران عرصه عمومي يافت. شهرونداني كه در طول روز، درگير مشغله و كار و فعاليت خود بوده اند، در زمان شب به تامين نياز هاي اساسي خود، از جمله گردش، تفريح و خريد مي پردازند. به طوري كه فضاي شهري شبانه، با حضور كاربران تعريف شده و پرداختن به كيفيت هاي اين عرصه مهم شهري، مي تواند پاسخگوي نياز شهروندان، تقويت كننده خاطرات جمعي بازديد كنندگان و هويت بخش فضاي شهري شود. افزايش پذيرندگي، دعوت كنندگي و به عبارتي، حضورپذيري عرصه همگاني شهري، مي بايست از اولويت هاي مسئولين، مديران و طراحان شهري باشد. الگوي صحيح مديريت زندگي شبانه عرصه عمومي، تنها با رعايت الزامات چند بعدي سازنده اين فضا مقدور خواهد بود. به طوري كه علاوه بر توجه به اصول زيبا شناختي و كالبدي فضا، در نظر گرفتن ذهنيات كاربران و عملكرد مورد انتظار آنان از فضاي شهري، حائز اهميت بسياري خواهد بود. عرصه عمومي به عنوان بستر فعاليت هاي شهروندان، در تركيبي از عينيات و ذهنيات ايجاد شده در ادراك كاربران فضا، تصوير ذهني متمايز و شاخص خود را ايجاد كرده، حضور هرچه بيشتر شهروندان در فضا، مي تواند اين تصوير را پررنگ تر و نقش كيفيت هاي عرصه عمومي را، واضح تر نشان دهد. هدف اين پژوهش، استخراج كيفيت هاي مورد نياز طراحي منظر شهري براي ارتقاء حضور پذيري شبانه عرصه عمومي خيابان كوهسنگي مشهد ميباشد. در اين پژوهش با رويكرد توصيفي- تحليلي، روش هاي كمي و كيفي پژوهش و تركيبي از مطالعات كتابخانه اي و ميداني، استفاده شده است. جمع آوري اطلاعات با استفاده از پرسشنامه متخصص و بهره گيري از روش AHP با تحليل معيارها و زير معيارها به وسيله نرم افزار Expert Choice، صورت گرفته و نتايج حاصل، به ارائه مؤلفه ها، كيفيات و شاخص هاي دستيابي به عرصه عمومي شبانه منجر شده است. در نهايت، نتايج پژوهش، معيار هاي كارآيي فعاليت و عملكرد، نفوذپذيري و دسترسي فضا، عدالت فضايي و همه شمولي، پاسخ دهندگي فرم و كالبد فضا، پايداري زيست محيطي، تقويت حس مكان و توجه به وحدت بصري خيابان شناسايي شدند و براي تحقق هر يك از اين معيار ها، زير معيار هاي ويژه اي نيز تعريف و امتياز دهي شده اند. سپس مسائل و مشكلات اساسي خيابان كوهسنگي مشهد، كه با برداشت هاي ميداني، مصاحبه مجازي با كاربران فضا و در قالب جداول SWOT، استخراج و بررسي شده، با شاخصه هاي استخراج شده از چارچوب نظري تركيب شده اند. اين اطلاعات در نهايت به چشم انداز خيابان، اهداف، راهبرد ها، راهكار ها و پروژه هاي باز طراحي و اصلاح منظر شبانه خيابان كوهسنگي مشهد منجر شد.

1400/03/02

Designing City Nightscape to Enhance Livability in the Public Space (Case study of Koohsangi Street in Mashhad City)

11/18/2021 12:00:00 AM

Development of technology and global changes in the culture of urban life has narrowed the gap between day and night, and the city at night, found many uses among. Citizens who are busy working during the day, meet their needs at night, including excursion, entertainment and shopping. Urban nightscape is defined by the presence of users, and enhancing the qualities of this important urban area, can meet the needs of citizens, enrich the collective memories of visitors and the identity of urban space. Increasing the sense of presence, accessibility and, in other words, the livability of urban space, should be one of the priorities of city officials, managers and designers. The correct model of nightlife management in the public space will be possible by observing the multidimensional aspects of the components of this space. The correct model of nightlife management in the public realm will be possible only by observing the multidimensional indicators of this space. So, in addition to develop the aesthetic and mental principles of the space, considering the form and activities of urban space, should be noticed. The public space, as a platform for citizens' activities and public life, in a combination of visual and conceptual aspects of the perception of space users, has created its own distinct image, the presence of citizens in the public space, can make this image more perspicuous and the importance of qualities enhancement would be noticed the public realm more clearly. The purpose of this study is to find the qualities and indicators, required for enhancing livability in the urban nightscape design of Koohsangi Street in Mashhad. In this research, with a descriptive-analytical approach, quantitative and qualitative research methods and a combination of library and field studies have been used. Data acquisition was performed using expert interview and using AHP method and analysis of criteria and sub-criteria by Expert Choice software, and the results led to the qualities and indicators of achieving a livable public nightscape. Finally, the research results identified the criteria of activity efficiency, accessibility of space, inclusive design, responsiveness of form of space, environmental sustainability, enhancing the sense of place and paying attention to the visual unity of the street, and to reach any of these qualities, they have been defined and scored by special criteria and sub-criteria. Then, the basic issues and problems of Koohsangi Street in Mashhad, which have been found by field surveys, virtual interviews with users, and preparing table of SWOT, have been combined with the characteristics extracted from the theoretical framework. This information eventually led to the street vision, goals, objectives, strategies and projects to redesign and enhance the nightscape of Koohsangi Street in Mashhad.

منظر شهري , منظر شبانه , زندگي شبانه شهري , حضورپذيري , عرصه عمومي , خيابان كوهسنگي , شهر مشهد

Cityscape , urban nightscape , urban nightlife , livability , urban space , Koohsangi street , Mashhad