24030

طراحي مدل همكاري در زنجيره تأمين سه سطحي با حضور سازمان خريد گروهي (مطالعه موردي: فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي خرده‌فروشي)

دكتري

مهندسي صنايع

1399/12/25

دكتري مهدي حيدري

دكتر ميرسامان پيشوايي،‌ دكتر ابراهيم تيموري

مهندسي صنايع

سازمان خريد گروهي يا GPO (group purchasing organization) نهادي است كه خريد سازمان‌هاي مختلف را تجميع مي‌كند و از اين طريق، به كاهش هزينه‌هاي خريد، شناسايي محصولات و خدمات جديد و انجام تخصصي فعاليت‌هاي خريد مي‌پردازد. سازمان خريد گروهي (يا به طور خلاصه سازمان خريد) به‌عنوان يك واسطه بين خريداران و فروشندگان ايفاي نقش مي‌كند و خود به‌صورت مستقيم، عمليات خريدوفروش انجام نمي‌دهد. سازمان خريد پس از تجميع نيازمندي‌هاي خريداران، اقدام به شناسايي فروشندگان مناسب و سپس عقد قرارداد با آن‌ها مي‌كند. فروشندگان منتخب به خريداران معرفي مي‌شوند تا در صورت نياز به كالا، آن را طبق مفاد قراردادي سازمان خريد، از فروشندگان تأمين نمايند. منبع اصلي درآمد سازمان خريد از طريق حق عضويت خريداران (يا همان اعضاي سازمان خريد) و اخذ كميسيون از فروشندگان است. تا به امروز چالش‌ها و انتقادهاي فراواني در مورد عملكرد سازمان خريد و مزايا و منافع آن مطرح شده است و هنوز اتفاق‌نظر يكساني در مورد مفيد بودن چنين سياست خريدي وجود ندارد. در اين رساله به بررسي تعاملات اعضاي يك زنجيره خريد گروهي (شامل چند فروشنده، يك سازمان خريد و چندين خريدار) با درنظرگرفتن عوامل متعددي نظير سياست‌هاي تخفيف، تنوع كالايي، ظرفيت تأمين فروشندگان و تقاضاي متفاوت خريداران پرداخته مي‌شود و اثرات تصميم‌گيري آن‌ها روي يكديگر بررسي مي‌شود. به‌منظور ارائه بينشي جامع در مورد عملكرد سازمان خريد، سه مدل برنامه‌ريزي رياضي مختلف براي زنجيره خريد گروهي توسعه داده و نتايج آن تحليل مي‌شود. مدل اول به‌صورت تك سطحي است كه تصميم‌گيرنده اصلي آن سازمان خريد است و در آن چند تأمين‌كننده، چند خريدار و تعدادي كالا در نظر گرفته شده است. مدل دوم حالت توسعه‌يافته مدل اول است كه به‌صورت چندسطحي مي‌باشد و در آن، سازمان خريد و تمام خريداران تصميم‌گيري مي‌كنند. در مدل سوم نيز تمركز اصلي روي خريداران است كه در آن فقط يك تأمين‌كننده و يك كالا لحاظ شده است و در نتيجه مواردي نظير انتخاب تأمين‌كننده و كالا مطرح نمي‌باشد. مدل‌هاي اول و دوم به‌صورت مدل‌هاي متداول برنامه‌ريزي رياضي هستند كه جواب بهينه آن‌ها بايد با استفاده از الگوريتم‌هاي بهينه‌سازي به دست مي‌آيد. اما مدل سوم يك مدل اقتصادي است كه جواب بهينه آن به‌صورت روابط رياضي (closed-form) ارائه مي‌شود. براي هر يك از اين مدل‌ها، يك روش حل متفاوت و متناسب با نوع مسئله ارائه مي‌شود. به‌علاوه، براي نخستين‌بار، كاربرد سازمان خريد در صنعت فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي مطرح مي‌شود. نتايج سه مدل توسعه داده شده همگي با يكديگر هم‌راستا بوده و چالش‌هاي وارد شده توسط منتقدين را رد مي‌كند. نتايج نشان مي‌دهد كه مجموع هزينه‌هاي خريداران در صورت پيوستن به سازمان خريد كاهش خواهد يافت؛ حتي اگر قيمت‌هاي پيشنهادي سازمان خريد بيشتر از قيمت خريد مستقيم باشد. همچنين، كميسيون دريافتي سازمان خريد از تأمين‌كنندگان در تضاد با منافع خريداران نيست و بعضاً به نفع آن‌ها مي‌باشد. با‌توجه‌به به اينكه تأمين منافع سازمان خريد در گرو رضايت ساير اعضاي زنجيره خريد است، سازمان خريد به نحوي رفتار مي‌كند كه يك همكاري پايدار در زنجيره ايجاد شود. به همين منظور، سازمان خريد لزوماً بيشترين مقدار ممكن را بابت كميسيون تأمين‌كنندگان يا حق عضويت خريداران مطالبه نمي‌كند. به طور خلاصه، يافته‌هاي اين تحقيق نشان مي‌دهد كه سازمان خريد يك ابزار استراتژيك در خريد است كه مزاياي زيادي براي تمام اعضاي زنجيره خريد به ارمغان خواهد آورد.

1400/04/20

Designing collaboration model in a three-level supply chain by considering group purchasing organizations (A case study in retail chain stores)

1/1/1900 12:00:00 AM

A group purchasing organization (GPO) is an entity that aggregates the purchasing volume of other organizations to save procurement costs, identify new products and services, and performing procurement activities in a professional manner. A GPO neither buys nor sells products, instead, he plays the role of an intermediary between sellers and buyers. He identifies and aggregates the requirements of all buyers. Then finds and contracts with the appropriate sellers. The selected sellers are introduced to the buyers to procure their requirements under the GPO’s contract. The main source of income for the GPO is the membership fee of the buyers and the commission paid by the sellers. At the moment, the functioning mechanism of the GPO faces many challenges and criticisms from practitioners. There is still no consensus on the pros and cons of such a purchasing mechanism. In this thesis, the interactions of members of a purchasing group chain (including some sellers, a GPO, and some buyers) are investigated. Various factors such as quantity discount schedules, variety of items, seller’s supply capacity, and different distribution of buyer’s demand are considered. In order to provide a comprehensive insight into the functioning of the GPO, three mathematical programming models are presented for the developed group purchasing chain and their results are analyzed. The first model is a single-level model where the main decision-maker is the GPO. Several suppliers, several buyers, and various items are included in the model. The second is a multi-level model where the decisions of the GPO and all buyers are determined. In the third model, the focus is on the decisions of the buyers where there are only one supplier and one item in the model. The optimal solution of the first and the second models are obtained through the common optimization algorithms for mathematical programming models. But, the optimal solution of the third model is presented in a closed-form format. For each of the models, a specialized solution finding procedure is developed. Also, for the first time, the application of the GPO is extended to the chain stores industry. The results of the three models are all consistent and show that the claims against the GPO made by the critics are far from reality. The results show that the buyers experience cost saving when joining the GPO, even the GPO’s prices are higher than the suppliers’ prices. Also, the CAF (contract administration fee) paid by the suppliers is not against the interests of the buyers. Since the success of the GPO depends on the satisfaction of the buyers, he sets his policies in a way that a stable collaboration is established among the buyers. In summary, the results proved that the GPO is a strategic tool in procurement not only for the buyers but also for other players in the supply chain.

خريد گروهي , قيمت‌گذاري , تخفيف مقداري , بهينه‌سازي چندسطحي , سازمان خريد

Group purchasing , Pricing , Quantity discount , Multi-level optimization , GPO