25167

طراحي نظام نوآوري سلامت در حوزه سرطان مبتني بر نگاشت نهادي و سيستم اطلاعات جغرافيايي

دكتري تخصصي

سياستگذاري علم و فناوري

1395

1399/7/29

دكتر برات مجردي

دكتر علي بنيادي نائيني- دكتر سيد حميد خداداد حسيني

دانشكده مديريت، اقتصاد و مهندسي پيشرفت

امروزه، آمارهاي دنيا و به صورت خاص، كشور ايران نشان مي دهد كه سرطان به عنوان دومين عامل مرگ و مير به يكي از چالشهاي اصلي در جامعه تبديل شده است. سرطان پستان نيز سرطان اول در بين زنان است و از هر 7 زن ايراني، يك نفر درگير اين مساله مي باشد و از نظر روانشناسي، جامعه شناسي و اقتصاد ، هزينه هاي بسيار زيادي را بر فرد، جامعه و كشور تحميل مي‌نمايد. در صورتي كه با ابتكارات و اقدامات بسيار ساده، اين بيماري تا 70 درصد نيز قابل پيشگيري است. پژوهش حاضر در راستاي سياستگذاري در پيشگري، به طراحي نظام نوآوري سلامت در حوزه سرطان مبتني بر نگاشت نهادي و سيستم اطلاعات جغرافيايي پرداخته است. تحقيق حاضر از نظر هدف، بنيادي- كاربردي و از نظر شيوه گردآوري داده ها، توصيفي و از نوع پيمايشي مي باشد. جامعه پژوهش كشور ايران است. در گام نخست با استفاده از روش فراتركيب، از مطالعات مختلف عوامل موثر بر سرطان احصا گرديد. سپس در قالب مصاحبه هاي نيم ساختاريافته، از روش كيو جهت دسته بندي ذهنيتها و از روش گراندد تئوري جهت احصاءعوامل ببشتر و ارائه مدل تئوريك استفاده گرديد. كه اين گام شاكله ي روش مالتي گراندد تئوري را تشكيل مي دهد. سپس به جمع آوري داده هاي ميداني با استفاده از اطلاعات كمي و تصاوير ماهواره اي براي نقاط مختلف كشور پرداخته شد. با استفاده از داده‌هاي به دست آمده براي سالهاي 1384 ، 1390 و 1396، و روشMarkov LCM-CA در محيط GIS وضعيت استانهاي كشور تا سال 1410 پيش بيني گرديد. و مشخص گرديد تا بازه زماني مذكور، شهرهاي گرگان و اراك به عنوان شهرهاي بحراني كشور درگير اين بيماري مي شوند. جهت اعتبارسنجي پيش بيني از سه روش(دو روش كمي و يك روش كيفي) استفاده شد و همچنين جهت استخراج عوامل كليدي اثرگذار در طراحي سناريوهاي جامع كشوري با رويكرد پيش گيري از بحران، از روشهاي مبتني بر يادگيري ماشين استفاده گرديد. با استفاده از شاخصهاي به دست آمده، جهت اطمينان از سياستهاي پيشگيري موثر، تحليل حساسيت بر روي استانهاي بحراني انجام شد. كاركردهاي نظام نوآوري مبتني بر مساله با استفاده از روشهاي تصميم گيري اولويت بندي شد تا اهميت آنها در سياستهاي ارائه شده نيز داراي وزن خاصي باشد و روشن تر شود. يكي از توصيه هاي اصلي سياستي، احداث مراكزي جهت تشخيص و پيش گيري زودهنگام سرطان پستان مي باشد كه براي احداث آن نيز مكانيابي در دو شهر بحراني به دست آمده انجام شد. در نهايت، در قالب كاركردهاي نظام نوآوري مبتني بر مساله توصيه هاي سياستي جهت پيش گيري از سرطان پستان ارائه گرديد. بر اساس توصيه هاي سياستي، و در راستاي پياده سازي و عملياتي سازي آن از نگاشت نهادي استفاده گرديد. نهادهاي اصلي شناسايي شد و دستورالعمل اجرايي جهت تشكيل كارگروهها و كميته ها نيز ارائه گرديد. در نهايت، جهت اعتبارسنجي سياستها و نگاشت نهادي ارائه شده، از نظرات 58 خبره ي علمي و تجربي مرتبط و آشنا با نهادهاي مختلف به روش ارزيابي پيشين و ارزيابي همتراز استفاده گرديد. نظرات آنها اخذ و اعمال شد.

1400/06/11

Designing a health innovation system in the field of cancer based on institutional mapping And Geographic Information System

3/20/2022 12:00:00 AM

Today, world statistics and in particular, Iran show that cancer as the second leading cause of death has become one of the main challenges in society. Breast cancer is also the first cancer among women and one out of every 7 Iranian women is involved in this issue and in terms of psychology, sociology and economics, it imposes huge costs on the individual, society and country. If with very simple initiatives and measures, this disease can be prevented up to 70%. The present study, in line with prevention policy, has designed a health innovation system in the field of cancer based on institutional mapping and GIS. The present research is descriptive-applied in terms of purpose and descriptive and survey in terms of data collection method. The research community is Iran. In the first step, using the meta-combination method, various factors affecting cancer were identified from different studies. Then, in the form of semi-structured interviews, the Q method was used to categorize mindsets and the grounded theory method was used to enumerate more factors and present a theoretical model. This step forms the structure of the multi-ground theory method. Then, field data were collected using quantitative information and satellite images for different parts of the country. Using the obtained data for the years 1384, 1390 and 1396, and Markov LCM-CA method in GIS environment, the situation of the provinces of the country until 1410 was predicted. It was determined that until the mentioned period, the cities of Gorgan and Arak as critical cities of the country will be affected by this disease. Three methods (two quantitative methods and one qualitative method) were used to validate the forecast and also machine learning-based methods were used to extract the key factors influencing the design of comprehensive national scenarios with a crisis prevention approach. Using the obtained indicators, sensitivity analysis was performed on critical provinces to ensure effective prevention policies. The functions of the problem-based innovation system were prioritized using decision-making methods so that their importance in the proposed policies would have a special weight and become clearer. One of the main policy recommendations is the establishment of centers for early detection and prevention of breast cancer, which were located in two critical cities. Finally, policy recommendations for breast cancer prevention were presented in the form of problem-based innovation system functions. Institutional mapping was used based on policy recommendations, and in order to implement and operationalize it. The main institutions were identified and executive instructions were provided for the formation of working groups and committees. Finally, in order to validate the presented policies and institutional mapping, the opinions of 58 scientific and experimental experts related to different institutions were used using the previous evaluation method and peer evaluation. Their opinions were taken and applied. Keywords: Breast cancer, Institutional mapping, GIS, Prevention, Problem-based innovation system

نظام نوآوري , نگاشت نهادي , سيستم اطلاعات جغرافيايي , سرطان

Innovation System , Institutional Maping , GIS , cancer