25527

خلاقيت تصويري از رهگذر تركيب مفاهيم با استفاده از مدلهاي شناخت كوانتومي

كارشناسي ارشد

مهندسي كامپيوتر - هوش مصنوعي و رباتيكز

1396

18/02/1400

محمدرضا جاهدمطلق

مهرداد آشتياني

مهندسي كامپيوتر

ضمن پيشرفت و موفقيت تحقيقات و پروژههاي هوشمصنوعي در حوزههاي مختلف، يكي از مواردي كه همچنان مورد توجه و وجه تمايز عاملهاي هوشمصنوعي با انسانها است خلاقيت آنها است. خلاقيتي كه به واسطهي تفكر او بروز پيدا ميكند و بنابراين لازم است كه به منظور بهبود عملكرد عاملها در سطحي پيشرفتهتر به مدلسازي خلاقيت روي آوريم. به همين منظور ضمن شناخت ذهن انسان در نحوهي بازنمايي پديدهها، دريافتيم كه شايد مفاهيم يكي از مهمترين بازنمودهاي ذهني هستند و به همين دليل رسيدن به خلاقيت از رهگذر تركيب مفاهيم ميتواند ما را در امر مدلسازي آن در سامانههاي هوشمند ياري كند. در مرحلهي بعدي به دليل وجود خصيصههايي در مفاهيم و نحوهي عملكرد ذهن بر آنها مشخص شدهاست كه تركيب مفاهيم در برخي از موارد از از قواعد منطقي پيروي نكرده و با ناسازگارهايي نسبت به رياضيات و آمار و احتمال سنتي همراه خواهدبود كه به واسطهي مدلهاي شناخت كوانتومي با پديدههايي نظير تداخل و درهمتنيدگي قابل توجيه است. از طرف ديگر، يافتهها حاكي از آن است كه در فرآيند تفكر واگرا، حافظهي رويدادي نقش به سزايي را بازي ميكند. در اين جا سعي شد تا ضمن بررسي اثربخشي حافظهي رويدادي و الهام از چارچوبهاي كوانتومي شناختي، بنايي براي يافتن روابط دور در ميان مفاهيم ايجاد شود كه با محركهاي ورودي متشكل از دو مفهوم، مجموعهاي از مفاهيم و عبارتها كه بتوانند در توليد يك تصوير خلاقانه موثر آيند. نتايج حاصل از اين پژوهش بيانگر آن است كه در مقام قياس با نمونهي موجود دارسي كه سعي در يافتن روابط بر مبناي تنها يك مفهوم به عنوان محرك داشته تا مفاهيم بازيابي شده را در يك كلاژ تصويري به نمايش بگذارد، روش ارائه شده گرچه از شبكهي مفاهيم حافظهي معنايي براي يافتن مفاهيم مرتبط با محرك استفاده نكرده، ميتواند با دريافت دو مفهوم به عنوان محرك با بهرهوري از بازيابي كوانتومي اطلاعات از بستر رويدادهاي موجود در حافظهي رويدادي در بافت موضوعي محرك به مفاهيم و عبارتهايي دست يابد كه روابط دورتري را با الهام از آزمايش روابط دور( ،)RATدر فرآيند شناختي ايدهپردازي و بينش يك عامل خلاق بيابد. از آنجايي كه پژوهشهاي علوم شناختي نشان ميدهند كه فرآيند خلاقانه مبتني بر تنها استفاده از حافظهي معنايي نيست بلكه بازيابي از حافظهي رويدادي نيز نقش مهمي دارد، نتايج روش ارائه شده منطبق با نظريهها و مطالعات علوم شناختي بوده و از همين رو اين ميتواند نقطهي آغاز تحولي در بروز تركيبهاي جديد در فرآيندي خلاقانه باشد تا به جاي تعبيهسازي و استخراج دانش مرتبط با مفاهيم با اتكاي صرف بر انواع مدلسازيهاي شناختي نهان حافظه معنايي، بتوانيم از امكانات بروز خلاقيت با همكاري حافظهي رويدادي و بازيابي كوانتومي اطلاعات بهره جوييم

1400/07/26

Visual Creativity through Concept Combination Using Quantum Cognitive Models

5/8/2022 12:00:00 AM

Having progress and success in different strands of AI projects, the uniqueness of a human having creativity hugely palys an insurmountable role on distincting them from AI agents. The creativity emerges through his/her thought, so we ought to recognize the process of showing creativity in human beings to foster the ability of AI agents; therefore, during recongnizing human mind in the way it represents pheonomena, we have reckoned that maybe being the most basic and important type of mind representations, concepts and their combination can be considered as the best ways to help us modeling creativity in intelligent systems. In the next stage, some chracteristics of concepts and the process of mind treating them revealed that concepts do not obey the typical rational rules to be combined. As a result, we can see some degrees of incompatibility among our observations and classic mathematics, statistics and proability. These incompatibilities can be described using quantum cognitive frameworks by the help of quantum interference and entanglement. Here, we have tried to by examining the effectiveness of episodic memory and being inspired of quantum cognitive frameworks construct the basis of finding remote concepts while the system has been triggered by a stimulus consisting of two concepts to produce a set of concepts and expressions in which can be promising in generating a creative image. According to results obtained by this study, in comparison to DARCI in which tries to find the related concepts of only one concept as stimulus and depict the retrieved concepts in a collage, presented approach while not using semantic memory conceptual network to find the related concepts, can perform remote concepts and expressions in the context of two concepts as stimula as the response to the stimula based on quantum information retrieval of episodic memory and enhance the process of incubation and insight based on Wallas creativity framework. These remote expressions are retrieved by the inspiration of Remote Associative Test (RAT). Since cognitive science studies show that creative process depends on not only semantic memory, but episodic memory that has a crucial impact by, presented method results are compatible with cognitive science studies and theories, so this can be the revolutionary point into not relying only on embeddings and knowledge/relation extraction from concepts corresponding to latent cognitive models for semantic memory in order to emerge new combinations in a creative process, but using the cooperation of episodic memory unit and quantum information retrieval.

خلاقيت محاسباتي , حافظه ي رويدادي , تركيب مفاهيم , شناخت كوانتومي , هوش مصنوعي

Computational Creativity. , Episodic Memory , Concept Combination , Quantum Cognition , Artificial Intelligence