26717

ارزيابي راهبردي زيست محيطي سازه هاي ساحلي در منطقه سواحل مكران

كارشناسي ارشد

مهندسي عمران گرايش سواحل،بنادر و سازه هاي دريايي

1400

1400/12/16

دكتر ناصر شابختي

مهندسي عمران

سواحل امروزه، بيش از پيش با تمركز فعاليت و كاربري هاي اسنان همراه شده اند و و با روند رشد جمعيت، افزايش آلاينده ها، تخريب محيط زيست، بهره برداري بي‌رويه از منابع طبيعي مواجه هستند كه ناگزير به تغيير نگرش به سواحل و مديريت مشكلات آن است. اين پژوهش با چنين رويكردي تلاش دارد با شناخت و بررسي اثرات محيط زيستي توسعه سازه هاي كرانه اي، به مهمترين راهبردهاي توسعه پايدار در نوارساحلي دست يابد. دراين مطالعه با شناسايي زنجيره هاي علت و معلولي و تحليل محيط زيستي سازه هاي حفاظتي سواحل مكران و بررسي عوامل محيطي و تأثير متقابل عوامل انساني، از مدل نيروي محركه يا پيشران، فشار، وضعيت، اثر و پاسخ (DPSIR) براي شناسايي و اولويت بندي فشارها و پيشران ها استفاده شد. سپس تدابير و راهكارهاي مديريتي مرتبط در چارچوب مأموريت مديريت يكپارچه مناطق ساحلي ارائه شد. مدل انتخابي (DPSIR)، يكي از روش ها براي تبيين رابطه بين شاخص هاي محيط زيستي و سياست ها و برنامه ها است كه براي ارزيابي راهبردي توسعه مورد استفاده قرار مي گيرد. در اين پژوهش اين رويكرد را با الگوي ICOLD و با استفاده از جمع آوري اطلاعات با تكنيك پرسشنامه و مراجعه به آراء خبرگان ادغام نمود. نتايج به دست آمده نشان داد در حوزه سواحل مكران 4 دسته فشار شامل فشار ناشي از پيامدها (با سهم حدود 39 درصد)، فشار ناشي از ضعف مديريت (با سهم حدود 36 درصد)، فشار در برداشت زياد خدمات (با سهم حدود 24 درصد) و در نهايت فشار مخاطرات طبيعي در قالب 30 فعاليت موثر، بيشترين سهم درآشفتگي هاي اين محدوده دارند. مطابق يافته اي اين پژوهش راهكارهاي اولويت دار براي مهار فشارهاي فوق شامل؛ تهيه طرح مديريت ناحيه كرانه اي يا نوار ساحلي (SMP)، اجراي طرح جامع بنادر، برنامه ريزي فضايي دريا (MSP)، طرح مديريت محيط زيستي منطقه ساحلي (EMP)، طرح كاربري مطلوب اراضي (LUP) و طرح مشاركت مردمي (PPP) است.

1401/04/14

strategic enviromental assessment of coastal strectures in makran coastal area

3/7/2023 12:00:00 AM

Today, coastal zones are increasingly associated with the concentration of different activities and uses, and are therefore facing a variety of challenges such as population growth, increasing pollution, environmental degradation, unbridled exploitation of natural resources, which call for adoption of different attitudes toward such areas and the problems they are grappling with. By adopting such an approach, the present study seeks to identify the most important sustainable development strategies in the coastal zones by recognizing and addressing the environmental effects of coastal structure developments. In the present study, the cause-effect chains are identified, protective structures in Makran coastal zones are subjected to environmental analysis, the environmental factors and the interaction of human factors are addressed, and finally the DPSIR framework (Driving Forces-Pressures-State-Impacts-Responses) is used to identify and prioritize pressures and driving forces. In the next step, relevant management measures and strategies are presented within the framework of the integrated coastal management mission. The selected framework (DPSIR) is one of the methods used to account for the relationship between environmental indicators and policies and programs that are used for assessment of strategic development. In the present study, this approach is integrated into the ICOLD model using data collection techniques (questionnaires) and expert judgments. The results showed that in Makran coastal zone, 4 classes of pressures including pressure arising from consequences (about 39%), pressure arising from poor management (about 36%), pressure arising from excessive service exploitation (about 24%) and Finally, pressures arising from natural hazards (which have been exhibited in the form of 30 effective measures) have had the most significant contribution to turbulences in this zone. According to the findings, priority strategies that could be used to control the above pressures include; formulation of shoreline Management Plan (SMP), implementation of comprehensive ports plan, marine spatial planning (MSP), shoreline environmental management plan (EMP), optimal land use plan (LUP) and public participation plan (PPP).

ارزيابي راهبردي محيط زيستي، مدل DPSIR، مديريت منطقه ساحلي، مناطق ساحلي مكران

Strategic Environmental Assessment, DPSIR Model, Coastal Zone Management, Makran Coastal Zones

mahdi jalali bidgoli

naser shabakhty