26994

ساماندهي بافت تاريخي ارگ قورتان مبتني بر رويكرد توسعه پايدار و ماندگار

كارشناسي ارشد

مرمت و احياي ابنيه و بافت‌هاي تاريخي- حفاظت و مرمت ميراث شهري

1398

1400/12/17

فاطمه مهديزاده سراج - اصغر محمد مرادي

حسين راعي

مهندسي معماري و شهرسازي

همواره انسان ها دركنار رودخانه ها و رودهاي پرآب ساكن شدن و به امركشاورزي و باغداري پرداختند. با زياد شدن جمعيت و دارايي ها و محصولات كشاورزي، احتياج به محلي براي در امان ماندن از دستبرد دزدان و غارتگران داشتند، كه به همين جهت، دركنار زمين هاي كشاورزي قلاع كشاورزي ساخته شد. قلاع كشاورزي كه در دشتهاي ايران به وفور ديده مي شود محل اسكان خان ها و رعيت ها وكشاورزها بوده است. تمام قلاع ها علاوه بر استحكامات دفاعي ( برج و بارو) داراي آسياب هاي آبي و يا بادي، حمام، مسجد، آب انبار، بازار و انبارهاي ديواني، منازل مسكوني بوده اند. قلعه قورتان از جمله قلعه هاي كشاورزي است كه در كنار زاينده رود و زمين هاي كشاورزي ساخته شده است. از قرن 4 هجري تا اواسط دهه40 شمسي مورد سكونت مردم قرار داشته كه به تدريج اين قلعه را ترك كردند و در مجاورت قلعه ساكن شدند. با خروج مردم از قلعه و متروكه شدن آن به تدريج تخريب هاي گسترده اي صورت گرفت و خانه هاي مسكوني محلي براي نگهداري دام و علوفه شد. ولي همچنان با وجود مسجد و حسينيه و برگزاري مراسم مذهبي(خاك زار) ارگ مورد استفاده مردم قرار مي گيرد. براي حفظ و ساماندهي اين مجموعه با ارزش و با رويكرد توسعه پايدار كه هدف كلي طرح و برنامه ريزي راهبردي براي توسعه گردشگري پايدار در منطقه با قابليت حفظ منابع براي آيندگان مي باشد كه با اهداف خرد (حفاظت، مرمت و احياي آثار فرهنگي و تاريخي) تقويت ويژگي ها، ارزشهاي مجموعه ارگ قورتان به توسعه پايدار بر پايه آثار فرهنگي و تاريخي، موقعيت خاص و ديگر عوامل مجموعه باعث جذب گردشگر به مجموعه تاريخي ارگ قورتان شده و زمينه لازم را براي احيا و ساماندهي و رونق اقتصادي مردم و منطقه فراهم آورد. دراين پژوهش علاوه بر مطالعه اسناد،كتب و مدارك تاريخي موجود، با روش تحليلي -قياسي از منابع دست دوم مطالعاتي استفاده نموده و با روش رويهم گذاري لايه هاي مطالعاتي به نتايج تحليل و آناليز مطالعات انجام گرفته در قالب لايه هاي اطلاعاتي تشكيل دهنده، پرداخته مي شود. در بخش بعدي به شناخت عناصر تشكيل دهنده ارگ پرداخته شده است. در بخش آسيب شناسي علاوه بر تقسيم بندي و طبقه بندي آسيبها، به معرفي صدمات وارده بر ارگ و راهكارهاي درمان نيز پرداخته شده است. مباني نظري و نحوه نگرش به اثر ارائه شده كه پيش زمينه اي است براي ورود به بخش طرحي احيا و مرمت و ساماندهي ارگ كه براساس پيشنهاد ارائه شده در مورد نوع كاربري اهدايي منطبق بر استعدادهاي منطقه و قلعه به ارائه جزئيات مرمتي آن پرداخته شده است.

1401/06/29

Re-organizing the historic texture of Qurtan citadel based on the sustainable and durable development plan

3/8/2023 12:00:00 AM

Humans have always lived along rivers and streams full of water and are busy in agriculture and horticulture. With increasing population and properties and agricultural products humans needed a place to escape from being plundered by thieves and robbers, so agricultural burgs were built alongside farmland. Agricultural burgs, which can be seen in abundance in the plains of Iran, have been the residence of lords, peasants and farmers. In addition to defensive fortifications (Battlements), all burgs had watermills, windmills, baths, mosques, cisterns, bazaars, and residential houses. Ghurtan burg is an agricultural burg that was built along the Zayandeh River and agricultural lands. And from the 4th century AH to the middle 40s, people lived there who gradually left the burg and settled near the burg. As people left the burg and abandoned it gradually there was widespread destruction and residential houses became a local for livestock and fodder but also despite the mosque, Husseiniyah and holding religious mourning ceremonies (Khak zar), the burgs is still used by the people. To maintain and organize this valuable complex remnant with a sustainable development approach which is the general goal of the plan and strategic planning to develop sustainable tourism in the region with the ability to sustain resources for future generations with the micro-goals (protection, restoration and revival of cultural and historical monuments) strengthening the features, values of Ghurtan Burg complex to sustainable development based on cultural and historical monuments, special location and other factors of the complex has attracted tourists to the historical complex of Ghurtan Burg And provided the conditions for the revival, organization and economic prosperity of the people and the region. In this research, in addition to studying the existing historical documents, books and documents, second-hand study sources are used by the analytical-deductive method and by combining study data, the results of study analysis in the form of constituent information layers are discussed. In the next section, the elements of burg have been investigated for complete recognition. In the pathology section, in addition to classifying the damages, repair strategies and the damage to the burg have been introduced. Theoretical foundations and attitudes towards the work are presented, which is a background for entering the section of the revival plan, restoration and organization of the burg which is based on the proposal regarding the type of donation used by the talents of the region and the burg, its restoration details have

گردشگري , قلعه قورتان , ساماندهي

tourism , Ghurtan burg , Reorganization

Somaye Latifiyan

Dr. Mehdizade