27290

تثبيت سطحي خاك با استفاده از ژئوپليمر به منظور مقابله با پديده فرسايش بادي

كارشناسي ارشد

مهندسي عمران گرايش ژئوتكنيك (خاك و پي)

1399

1401/6/30

دكتر محسن صابرماهاني

پرديس دانشگاهي عمران

در كشور ايران، مناطق جنوبي و جنوب غربي در معرض وزش بادهاي شديد قرار دارند كه موجب بلند شدن ذرات خاك و حركت آن‌ها و ايجاد گردوغبار مي‌شود جابجايي خاك، علاوه بر ايجاد گردوغبار و كاهش ميدان ديد افقي، مشكلاتي نظير بيماري‌‌هاي تنفسي و در درجه بالاتر آسيب به شهرها و ابنيه و حتي مدفون شدن شهرها را در پي دارد. لذا لزوم بازنگري در شيوه‌‌هاي تثبيت ماسه‌‌هاي روان، امري واجب تلقي مي‌شود. از عمده‌‌ترين معايب روش‌‌هاي رايج بهسازي و تثبيت خاك، عدم سازگاري آن‌ها با محيط‌‌زيست، زمان‌‌بر، گران بودن و دوام كم آن‌ها مي‌باشد. در اين مطالعه، امكان‌پذيري استفاده از ژئوپليمر بر پايه خاكستر آتش‌فشاني و سرباره كوره آهن‌گدازي، به‌منظور تثبيت خاك جنوب كشور ايران (منطقه جاسك) موردبررسي قرارگرفته است، كه در آن به بررسي تأثير درصدهاي مختلف خاكستر آتش‌فشاني، مولاريته‌‌هاي مختلف محلول فعال‌كننده، شرايط (دما) عمل‌آوري، زمان عمل‌آوري و جايگزيني خاكستر آتش‌فشاني با سرباره بر مقاومت سطحي و ميزان فرسايش نمونه‌ها در دو حالت مختلف ساخت نمونه‌يعني حالت اختلاط و حالت اسپري پرداخته‌شده است. تست مقاومت نفوذي، تست‌ تونل باد، آناليزهاي XRD، FESEM-EDS-Mapping وFTIR به ترتيب به‌منظور مطالعه مشخصات مكانيكي، دوام و ريزساختار نمونه‌ها انجام‌شده است. نتايج اين پژوهش نشان داده است كه در نمونه‌‌هاي ساخته‌شده به روش اختلاط درصد بيشتر ژئوپليمر، اما در نمونه‌‌هاي ساخته‌‌شده به روش اسپري، درصد كمتر ژئوپليمر، منجر به مقاومت بيشتر و كاهش فرسايش خاك گرديده است. به ازاي درصد ثابت خاكستر آتش‌فشاني، ميزان مقاومت سطحي حاصل‌‌شده و ميزان فرسايش سطحي خاك در شرايط عمل‌آوري خشك نسبت به شرايط عمل‌آوري مرطوب به ترتيب بسيار بيشتر و كمتر شده است. همچنين شرايط مرطوب اثرات كمي بر افزايش مقاومت نمونه‌‌هاي خاكستر آتش‌فشاني داشته است، كه اين موضوع نشان¬دهنده واكنش‌پذيري كمتر اين ماده در شرايط مرطوب است. علاوه بر موارد فوق نتيجه ديگر اين پژوهش، نشان داده است كه مي‌‌توان از خاكستر آتش‌فشاني و سرباره، جهت تثبيت خاك به‌منظور مقابله با پديده گردوغبار استفاده كرد. با افزودن سرباره به خاكستر آتش‌فشاني، امكان كاهش دماي عمل‌‌آوري و افزايش مقاومت فراهم گرديده است، به‌صورتي كه مي‌‌توان از تركيب دو مورد جهت تثبيت خاك، در دماي اتاق، با مقاومتي بيش از مقاومت حالت تكي ژئوپليمرها، استفاده نمود. درنهايت نتايج آناليز FTIR، FESEM و XRD تأييد كننده ادعاي مبني بر وقوع واكنش‌هاي ژئوپليمريزاسيون است.

1401/07/27

Soil surface stabilization using geopolymer to mitigation of fugitive dust

9/21/2023 12:00:00 AM

In the country of Iran, the southern and southwestern regions are exposed to strong winds, which cause the lifting of soil particles and their movement and the creation of dust. In addition to creating dust and reducing the horizontal field of vision, the movement of soil causes problems such as respiratory diseases and to a higher degree. It causes damage to cities and buildings and even the burial of cities. Therefore, the need to review the methods of stabilization of flowing sands is considered obligatory. One of the main disadvantages of common soil improvement and stabilization methods is their lack of compatibility with the environment, time-consuming, expensive, and low durability. In this study, the feasibility of using geopolymer based on volcanic ash and iron smelting furnace slag has been investigated in order to stabilize the soil in the south of Iran (Jask region). in which the influence of different percentages of volcanic ash, different molarities of activating solution, processing conditions (temperature), processing time and replacement of volcanic ash with slag on the surface resistance and erosion rate of samples in two different modes of sample preparation, i.e., mixing mode and spray mode, have been investigated. . Penetration resistance test, wind tunnel test, XRD, FESEM-EDS-Mapping and FTIR analyzes were performed respectively in order to study the mechanical characteristics, durability and microstructure of the samples. The results of this research have shown that in the samples made by the mixing method, the percentage of geopolymer is higher, but in the samples made by the spray method, the percentage of geopolymer is lower, which has led to greater resistance and reduced soil erosion. . For a constant percentage of volcanic ash, the amount of surface resistance obtained and the amount of surface erosion of soil in dry processing conditions are much higher and lower, respectively, compared to wet processing conditions. Also, wet conditions have little effects on increasing the strength of volcanic ash samples, which indicates the less reactivity of this material in wet conditions. In addition to the above, another result of this research has shown that volcanic ash and slag can be used to stabilize the soil in order to deal with the dust phenomenon. By adding slag to volcanic ash, the possibility of reducing the processing temperature and increasing the resistance has been provided, so that the combination of the two items can be used to stabilize the soil, at room temperature, with a resistance higher than the resistance of the single state of geopolymers. Finally, the results of FTIR, FESEM and XRD analysis confirm the claim that geopolymerization reactions occur.

تثبيت ريزگرد , ژئوپليمر , تونل باد

Dust Stabilization , geopolymer , Wind tunnel

mohaddeseh zarepour

mohsen sabermahani