27340

برنامه ريزي براي ارتقاء كييف ت زندگي شهري با توجه به اندازه شهر

كارشناسي ارشد

برنامه ريزي شهري

1399

1401/06/29

دكتر محمد صالح شكوهي بيدهندي

دكتر سمانه جليلي صدرآباد

معماري و شهرسازي

كيفيت زندگي مفهومي است كه به زمينه و شرايط زندگي مردم يك كشور يا منطقه مشخص وابسته و تنيده ميباشد متاثر از مجموعه عواملي است كه شالوده‌ي پويايي زندگي در يك جامعه شهري را تشكيل مي‌دهند. از اين رو ميتوان بيان نمود كه كيفيت زندگي باتوجه به ماهيت خويش شهر به شهر و فرد به فرد ميتواند متفاوت باشد و شاخص ها و معيار هاي متفاوتي تعريف شود.امروزه با روند جهاني شدن و تسلط جريان مدرنيسم بر شهرسازي وافزايش چشمگير جمعيت، كيفيت زندگي شهري در بسياري از كشورهاي جهان علي الخصوص ايران با تنزل سطح روبرو شده است. يكسان انگاشتن مفهوم كيفيت زندگي‌در همه‌ي شهرها و بدنبال آن استفاده ازشاخص ها و عوامل يكسان در برنامه ها و مطالعات حوزه ي كيفيت زندگي موجب شده است كه برنامه‌ريزان شهري‌درك دقيقي از عوامل موثر بر احساس كيفيت زندگي‌نداشته باشند و مطالعات اين حوزه آنگونه كه بايد نتوانند در صدد ارتقاء سطح كيفيت زندگي در شهر ها برآيند. از اين از اين رو هدف اصلي اين پژوهش تبيين و شناسايي شاخص ها وعوامل موثر بر كيفيت زندگي باتوجه به اندازه شهر با تاكيد بر عدم يكسان انگاري شاخص ها ميباشد. پيرو همين امر شهرهاي تهران، قزوين و ضياءآباد كه در سال هاي اخير با پديده تنزل كيفيت زندگي نيز روبرو بوده اند بعنوان نمونه هاي مطالعاتي پژوهش انتخاب شدند.روش پژوهش از منظر هدف توصيفي- تبييني و رويكرد آن كاربردي ميباشد. جهت نيل به هدف پژوهش از روش‌هاي كتابخانه اي، ميداني و تكنيك پرسشنامه به منظور استخراج و تدوني مباني، شاخص ها و داده هاي مورد نياز پژوهش استفاده شد.در نهايت جهت بررسي وضعيت سطح كيفيت زندگي در نمونه هاي مطالعاتي و شناسايي و تبيين شاخص هاي موثر بر كيفيت زندگي با توجه به اندازه شهر، از آزمون(T) تك متغيره و روش رگرسيون گام به گام استفاده شد. يافته ها نشان ميدهد كه وضعيت كيفيت زندگي در شهرهاي تهران، قزوين و ضياءآباد در وضعيت مطلوبي قرار نداردو يكسان انگاري شاخص هاي موثر بر كيفيت زندگي در تمامي شهر ها امر صحيحي نميباشد و برخي از مفاهيم مانند ويژگي هاي شهر، اندازه شهر در تدوين و انتخاب شاخص هاي موثر بر كيفيت زندگي موثر ميباشند. بر همين اساس پس از تحليل يافته ها در نمونه هاي مطالعاتي، 25 شاخص در شهر هاي كوچك، 34 شاخص در شهر هاي مياني و 18 شاخص در شهر هاي بزرگ بعنوان شاخص هاي موثر بر كيفيت زندگي شناسايي و تدوين شدند. در نهايت نتايج پژوهش حاكي از آن است كه در شهر هاي كوچك در اولويت اول، شاخص هاي حوزه هاي اجتماعي، فرهنگي و اداري بر اثر همبستگي اجتماعي قوي در ميان افراد و اهميت والاي مفاهيم اجتماعي و فرهنگي و در اولويت دوم موضوع حمل و نقل و ازدحام، هزينه هاي تامين مسكن و آلودگي هاي زيست محيطي داراي بيشترين اهميت و تاثيرگذاري در تبيين كيفيت زندگي ميباشند.در شهرهاي مياني بدليل بدليل اهميت يافتن مفاهيم اقتصادي و خدمات شهري در زندگي مردم و شناخت و ارتباطات كمتر افراد نسبت به هم شاخص هاي حوزه اقتصادي، امكانات و خدمات و زيرساخت شهري و مسائل اجتماعي و فرهنگي داراي بيشترين تاثير گذاري بر وضعيت كيفيت زندگي ميباشند و در شهر هاي بزرگ شاخص هاي حوزه اجتماعي و فرهنگي، مسكن و موضوع تردد و حمل و نقل در سالهاي اخير به مهم ترين عوامل تبيين كننده وموثر بر كيفيت زندگي تبديل شده اند.

1401/08/23

Planning for improve the quality of urban life according to the city size

9/20/2023 12:00:00 AM

Quality of life (QOL) is a concept that depends on the background and living conditions of the people of a specific country or region and is affected by the set of factors that form the foundation of the dynamics of life in an urban society. Therefore, it can be said that the QOL can be different from city to city and from person to person. On the other hand, cities also have several classifications, one of the most important of which is the classification based on city size, based on this classification, cities are divided into three categories, large, medium, and small based on the population factor.Today, with the process of globalization and the dominance of modernism in urban planning and the significant increase in population, the quality of urban life in many countries of the world, especially Iran, has faced a decline. Considering the concept of QOL to be the same in all cities and then using the same indicators and factors in programs and studies in the field of QOL has caused urban planners to not have a precise understanding of the factors affecting the feeling of QOL, and studies in this field cannot aim as they should Improving the QOL in the cities. Therefore, the main goal of this research is to explain and identify indicators and factors affecting the QOL according to the size of the city. Following this, the cities of Tehran, Qazvin and Zia Abad, which have faced the phenomenon of QOL degradation in recent years, were selected as research samples. The research method is descriptive-explanatory and its approach is practical. In order to achieve the goal of the research, library, field and questionnaire techniques were used to extract and compile the basics, indicators and data required for the research. Finally, to check the status of the QOL in the study samples and identify and explain the indicators. Effective on the QOL according to the size of the city, the One sample (T) test and stepwise regression method were used. The findings show that the QOL in the cities of Tehran, Qazvin and Ziaabad is not in a favorable state and the citizens are not satisfied with most of the QOL indicators. On the other hand, according to the investigations carried out in previous studies and the analyzes carried out, it is not correct to equate the indicators that affect the QOL in all cities, and some concepts such as the characteristics of the city, the size of the city in the compilation and selection of the effective indicators are effective on the QOL. Accordingly, after analyzing the findings in the study samples, 25 indicators in small cities, 34 indicators in medium cities and 18 indicators in large cities were identified and compiled as indicators effective on the QOL. became Finally, the results of the research indicate that in small cities, in the first priority, the indicators of social, cultural and administrative fields due to the strong social solidarity among people and the high importance of social and cultural concepts, and in the second priority, the issue of transportation and Congestion, housing costs and environmental pollution are the most important and influential in explaining the QOL. In middle cities, due to the importance of economic concepts and urban services in people's lives, and the lesser recognition and communication of people compared to other economic indicators. facilities and services and urban infrastructure and social and cultural issues have the greatest impact on the QOL and in large cities, social and cultural indicators, housing and the issue of traffic and transportation are the most important explanatory factors in recent years. and have become effective on the QOL.

كيفيت زندگي , اندازه شهر , شهر مياني , شهر كوچك , شهر بزرگ

Quality of life , City size , Small city , Medium city , Big city

armin eslami

Mohammadsaleh Shokouhibidhendi