27578

برنامه‌ريزي حاشيه درياچه خليج فارس با رويكرد حساس به آب و بوم‌گرايي؛ منطقه 22، شهر تهران

كارشناسي ارشد

شهرسازي- برنامه‌ريزي شهري

1398

1400/8/30

سيد مجيد مفيدي شميراني

سمانه جليلي صدرآباد

مهندسي معماري و شهرسازي

طي دهه هاي اخير شهرسازي به عنوان يك از عمده ترين و تاثيرگذارترين فعاليت هاي انساني به موازات تغييرات اقليمي جهاني، ماهيت طبيعي چرخه آب را دگرگون ساخته و در عملكرد كاراي اين سامانه تداخل ايجاد كرده است. ادامه چنين روندي موجب كاهش كيفيت اكوسيستم‌هاي ابي، افزايش رواناب‌هاي شهري و بروز ساير تبعات منفي اكولوژيكي و كالبدي بر پيكر شهرها به ويژه كلانشهرهايي نظير تهران خواهد شد. درياچه ي خليج فارس، درياچه اي مصنوعي است كه در شمال غرب تهران و منطقه 22 شهرداري، در سال 1392 با هدف توسعه گردشگري، بالا بردن توان اكولوژيكي منطقه و همچنين تلطيف هواي منطقه، حوزه غرب و كل شهر تهران ساخته شد. با توجه به روند رشد جمعيت و مهاجرت به تهران و از طرفي كاهش منابع آب مفروض، بنظر مي رسد كه تداوم توسعه ي با توجه به بوم شهر در بستر حاشيه اين محدوده، بحث پر چالشي است. در نتيجه پژوهش حاضر درصدد است تا بتواند ضمن تبيين شرايط حاكم بر تهران و بومي سازي الگوي مناطق حساس به آب، راهكارها و الگويي ارائه دهد تا با اجراي آن، امكان برنامه ريزي فضاي حاشيه درياچه خليج فارس تهران فراهم آيد. ضرورت اين تحقيق انطباق با بوم شهر خصوصا در رابطه با آب با تاكيد بر رويكرد حساس به آب، بيان مسئله اين پژوهش امكان برنامه ريزي حساس به اب فضاي حاشيه درياچه خليج فارس تهران، مهمترين هدف اين تحقيق ارائه الگو برنامه ريزي شهري حساس به آب در بستر حاشيه درياچه خليج فارس، نوع مطالعه به صورت اكتشافي، بر حسب هدف كاربردي، براساس شيوه هاي گردآوري داده‌ها توصيفي از نوع پيمايشي، بر مبناي ماهيت داده‌ها پژوهشي آميخته (كيفي- كمي) و به لحاظ نحوه گردآوري اطلاعات از نوع تحقيقات توصيفي- پيمايشي است. جامعه آماري پژوهش حاضر شامل اعضاي هيئت علمي دانشگاه‌هاي آزاد و دولتي تهران است كه در حوزه‌هاي محيط زيست، عمران و شهرسازي حضور فعال دارند. در اين پژوهش از نرم‌افزارهايSPSS 22 ، Maxqda 10 و Smart pls 3 استفاده شده است. مسير كلي اين پژوهش به اين صورت است كه ابتدا با جمع آوري اطلاعات با روش كتابخانه اي به بررسي چارچوب مفاهيم پايه و اديات تحقيق پرداخته شد و در ادامه با روش شناسي پژوهش و با استفاده از ابزارهاي مورد استفاده مانند مصاحبه و پرسشنامه، با نظر به شناخت ويژگي هاي محدوده مورد نظر، به تدوين شاخص هاي برنامه ريزي حاشيه درياچه خليج فارسي با رويكرد حساس به آب پرداخته شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه شرايط علّي، عوامل زمينه‌اي، شرايط مداخله‌گر، راهبردها و پيامدها بر برنامه‌ريزي حاشيه درياچه خليج فارس با رويكرد حساس به آب در منطقه 22 تهران تاثيرگذار هستند.

1401/09/30

Waterfront Planning of Persian Gulf Lake with Water-Sensitivity and Ecological Approach; District 22, Tehran

11/21/2022 12:00:00 AM

During recent decades, urbanization as one of the most important and influential human activities, along with global climate changes, has transformed the natural nature of the water cycle and interfered with the functioning of this system. The continuation of this process will lead to a decrease in the quality of water ecosystems, an increase in urban runoff, and the emergence of other negative ecological and physical consequences on the body of cities, especially metropolises similar to Tehran. The Persian Gulf lake is an artificial lake that was built in the northwest of Tehran and the 22nd district of the municipality in 2012 with the aim of developing industry, increasing the ecological power of the region, and also softening the air of the region, the western region and the whole city of Tehran. Considering the trend of population growth and migration to Tehran and considering the reduction of assumed water resources, it seems that it has been developed considering the city's ecology on the outskirts of this area, it is a challenge to discuss. As a result of the current research, it is trying to provide solutions and a model with the conditions of explaining Tehran and localizing the pattern of water-sensitive areas, so that by implementing it, it will be possible to plan the Persian Gulf lake area of Tehran. The necessity of this research is to adapt to the urban environment, especially in relation to water, according to the water-sensitive point of view, it is important to state that it is possible to plan for the water on the edge of the Persian Gulf lake in Tehran, the purpose of this research is to provide a water-sensitive urban planning model on the edge The edge of the Persian Gulf lake, the type of study is exploratory, according to the purpose, applied, based on the methods of collecting data, descriptive of the survey type. Based on the nature of the data, it is a mixed research (qualitative and quantitative) and in terms of the way of collecting information, it is a descriptive-survey type of research. The statistical population of the current research includes the members of the scientific faculty of Tehran's free and public universities, they are actively present in the field of environment, civil engineering and urban planning. SPSS 22, Maxqda 10 and Smart pls 3 software were used in this research. The general direction of this research is that first by collecting information with the library method, the concepts of the basic concepts and research literature were investigated, and then with the research methodology and using the tools of interviews and questionnaires, according to Recognizing the desired characteristics, the development of planning indicators for the Persian Gulf lake shore with a water-sensitive location is discussed. The findings of the research show that its conditions, background factors, intervening sea conditions, strategies and consequences have an impact on the water-sensitive Persian Gulf coast in Tehran's second district.

برنامه‌ريزي شهري حساس به آب , رويكرد بوم‌گرايي , درياچه خليج فارس , كدگذاري

Water Sensitive Urban Planning , Ecological Approach , Persian Gulf Lake , coding

Fateme Salmani

Dr. Mofidi