27767

تحليل چالش‌ها و محرك‌هاي پياده سازي فرآيند مدلسازي اطلاعات ساخت (BIM) در سازمان منطقه آزاد چابهار

كارشناسي ارشد

مهندسي عمران

1398

1401/08/30

دكتر مصطفي خانزادي

عمران

امروزه، مدل‌سازي اطلاعات ساخت (BIM) به يكي از جديدترين و نوآورانه‌ترين فناوري‌ها در صنعت ساخت تبديل گرديده است، كه بكارگيري آن فرآيندهاي كاري متفاوت و يكپارچه‌تري را نسبت به رويكردهاي سنتي ارائه مي‌دهد. موفقيت در پياده‌سازي فرآيند BIM در سطح سازمان‌ها و پروژه‌هاي صنعت ساخت با چالش‌ها و موانع گوناگوني مواجه است كه شناسايي و آگاهي بر آن‌ها مي تواند بسيار مفيد باشد. همچنين تقويت پتانسيل‌هاي بالقوه موجود در سازمان و محرك‌هاي پياده‌سازي فرآيند BIM مي‌تواند منجر به برنامه‌ريزي بهتر در اين زمينه گردد. از سال 1398 و با تلاش‌هاي صورت گرفته توسط محققين دانشگاه علم و صنعت ايران پياده‌سازي فرآيند BIM در دستور كار سازمان منطقه آزاد چابهار قرار گرفته است. در اين راستا كارگروه تحقيقاتي دانشگاه اقدام به تدوين استاندارد و دستورالعمل پياده‌سازي اين فرآيند در سطح اين سازمان نمود. همزمان با تدوين اسناد بالادستي پروژه احداث ساختمان اداري مركزي سازمان به مساحت 20000 متر مربع به عنوان پروژه پايلوت به منظور پياده‌سازي فرآيند BIM در سازمان انتخاب و مجموعه اي از كاربردهاي فرآيند BIM در فازهاي طراحي و ساخت پروژه اعمال گرديد. با توجه به تجارب كسب شده، هدف اين تحقيق شناسايي مجموعه موانع و محرك‌هاي پياده‌سازي فرآيند BIM در سازمان منطقه آزاد چابهار مي‌باشد. مطالعاتي در زمينه شناسايي محرك‌ها و موانع پياده‌سازي فرآيند BIM در سطح برخي از سازمان‌هاي ملي و بين‌المللي انجام گرديده است. بررسي دقيق اين عوامل نشان دهنده وجود برخي اندركنش‌ها و ارتباطات و اثرگذاري آن‌ها بر يكديگر مي‌باشد. به گونه‌اي كه وقوع يك عامل منجر به تشديد احتمال وقوع عاملي ديگر مي‌گردد. وجود اين روابط سببي پيچيده شناسايي عوامل ريشه‌اي را دشوار ساخته است. مطالعات كمي در زمينه بررسي و تحليل عوامل محرك و موانع پياده‌سازي فرآيند BIM در سطح سازمان‌‌ها با درنظرگيري اندركنش‌ها و روابط سببي بين آن‌ها صورت گرفته است. از اين رو هدف از اين مطالعه شناسايي و تحليل روابط سببي موجود بين موانع و محرك‌هاي پياده‌سازي BIM در سطح سازمان منطقه آزاد چابهار بر اساس تجارب چند‌ساله گروه تحقيقاتي دانشگاه علم و صنعت ايران مي‌باشد. به منظور ايجاد و تحليل مدل سببي موانع و محرك‌هاي پياده‌سازي فرآيند BIM از نقشه‌هاي شناختي فازي (FCMs) استفاده گرديده است. نقشههاي شناختي فازي (FCMS) يكي از ابزار‌هاي تحليل شناختي مي‌باشد كه با تركيب ويژگي‌هاي منطق فازي (FL) و شبكه‌هاي عصبي مصنوعي (ANNs)، به عنوان يك موتور استنباطي كارآمد، توانايي مدل‌سازي كيفي و كمي روابط سببي پيچيده را دارا مي‌باشد. بدين منظور در ابتدا مهمترين موانع و همچنين محرك‌هاي پياده‌سازي فرآيند BIM در سطح سازمان بر اساس نظر خبرگان شناسايي گرديد. در مرحله بعدي روابط سببي بين هر يك از عوامل و ميزان اثرگذاري آن‌ها بر يكديگر با استفاده از گزاره‌هاي زباني فازي و بر اساس نظر خبرگان به صورت كمي تعيين و ماتريس اثرگذاري عوامل بر يكديگر تشكيل گرديد. در نهايت ميزان اثرگذاري عوامل محرك و موانع بر يكديگر بر اساس قوانين استنباطي فازي در مدل FCM به صورت ديناميكي تحليل و رتبه بندي عوامل بر اساس ميزان اثرگذاري آن‌ها شناسايي گرديد. بر اساس نتايج حاصل از تحليل ديناميكي مدل FCM، پنج چالشي كه حائز بيشترين ميزان اثرگذاري گرديده اند، عبارت اند از: «سطح پايين دانش برخي از مشاوران و طراحان پروژه از رويكرد BIM و انجام طراحي پروژه ها با رويكردهاي سنتي»، «كمبود نيروي انساني متخصص در زمينه BIM در سطح سازمان و منطقه»، «عدم تامين مالي پروژه ها توسط كارفرما»، «كمبود تجربه درون سازماني قبلي در خصوص پياده سازي فرآيند BIM » و «سطح پايين بلوغ مديريت پروژه در واحدهاي ستادي سازمان». همچنين پنج محركي كه حائز بيشترين ميزان اثرگذاري گرديده اند، عبارت اند از: «افزايش سطح آگاهي و ايجاد حس اطمينان در مديران، كارشناسان سازمان و نيروي انساني مشاوران و پيمانكاران از مزاياي پياده‌سازي فرايند BIM»، «استفاده از تجربيات قبلي كسب شده در كشور به منظور كم نمودن سعي و خطاها در پياده سازي فرآيند BIM در سطح سازمان و پروژه»، «حمايت دبيرخانه مناطق آزاد كشور از پياده‌سازي فرايند BIM در سطح مناطق»، «پياده سازي فرآيند BIM در پروژه هاي موردي سازمان و كسب تجربه»، «وجود شركت مشاور مديريت طرح در سازمان با سطح اطلاع و دانش كافي از مزاياي پياده‌سازي فرايند BIM».

1401/10/26

Analysis of the challenges and drivers of the implementation of Building information modeling process in Chabahar Free Zone

11/21/2023 12:00:00 AM

Today, Building Information Modeling has become one of the newest and most innovative technologies in the construction industry, the application of which offers different and more integrated work processes than traditional approaches. Successful implementation of the BIM process at the level of organizations and projects in the construction industry faces various challenges and obstacles that can be very useful to identify and be aware of. Also, strengthening the potentials in the organization and the drivers of BIM process implementation can lead to better planning in this field. Since 2018 and with the efforts made by the researchers of the Iran University of Science and Technology, the implementation of the BIM process has been on the agenda of the Chabahar Free Zone Organization. In this regard, the research working group of the university developed standards and guidelines for the implementation of this process at the level of this organization. At the same time as the upstream documents were compiled for the construction of the central office building of the organization with an area of 20,000 square meters as a pilot project, in order to implement the BIM process in the organization, a set of BIM process applications were applied in the design and construction phases of the project. According to the experiences gained, the purpose of this research is to identify the set of barriers and drivers for the implementation of the BIM process in the Chabahar Free Zone Organization. Studies have been conducted in the field of identifying drivers and obstacles to the implementation of the BIM process at the level of some national and international organizations. A detailed examination of these factors shows the existence of some interactions and connections and their influence on each other. In such a way that the occurrence of one factor leads to the intensification of the probability of the occurrence of another factor. The existence of these complex causal relationships has made it difficult to identify the root causes. Few studies have been conducted in the field of investigating and analyzing the driving factors and barriers to the implementation of the BIM process at the level of organizations, considering the interactions and causal relationships between them. Therefore, the purpose of this study is to identify and analyze the causal relationships between the barriers and drivers of BIM implementation at the level of the Chabahar Free Zone organization based on the years of experience of the research group of the Iran University of Science and Technology. Fuzzy cognitive maps have been used in order to create and analyze the causal model of obstacles and drivers of BIM process implementation. Fuzzy Cognitive Maps is one of the tools of cognitive analysis that combines the features of Fuzzy Logic and Artificial Neural Networks, as an efficient inference engine, capable of qualitative and quantitative modeling of complex causal relationships. For this purpose, at first, the most important obstacles and drivers of BIM process implementation at the organization level were identified based on the opinion of experts. In the next step, the causal relationships between each of the factors and the extent of their influence on each other were quantitatively determined using fuzzy linguistic statements and based on the opinion of experts, and the matrix of the influence of the factors on each other was formed. Finally, the influence of stimulating factors and obstacles on each other was dynamically analyzed based on the fuzzy inference rules in the FCM model and the ranking of the factors was identified based on their influence. Based on the results of the dynamic analysis of the FCM model, the five challenges that have the greatest impact are: "the low level of knowledge of some consultants and project designers about the BIM approach and designing projects with traditional approaches", "lack of manpower" A human expert in the field of BIM at the organization and regional level", "Lack of project financing by the employer", "Lack of previous internal organizational experience regarding the implementation of the BIM process" and "Low level of maturity of project management in the headquarters units of the organization". Also, the five stimuli that have the greatest effect are: "Increasing the level of awareness and creating a sense of confidence in managers, organization experts and human resources, consultants and contractors about the benefits of implementing the BIM process", "Using previous experiences gained in the country." In order to reduce attempts and errors in the implementation of the BIM process at the level of the organization and project", "The support of the Free Zones Secretariat of the country from the implementation of the BIM process at the level of the regions", "Implementation of the BIM process in case projects of the organization and gaining experience", " The existence of a project management consultant company in the organization with sufficient knowledge and information about the benefits of implementing the BIM process.

: مدل‌سازي اطلاعات ساخت (BIM) , پياده‌سازي BIM در سازمان , رتبه‌بندي , چالش‌ها و محركها , نقشه‌هاي شناختي فازي

Building Information Modeling , BIM implementation in the organization , ranking , challenges and drivers , fuzzy cognitive maps

Mohammad Javad Rezvaninia

Dr. M.Khanzadi