28445

بازطراحي فضاهاي همگاني با تاكيد بر رويكرد شهر سالم در مواجهه با بيماري‌هاي همه‌گير مانند كرونا (مطالعه موردي: فاز دو اكباتان)

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

1399

1402/01/28

دكتر مصطفي بهزادفر

معماري و شهرسازي

شهرها به عنوان مهم‌ترين بستر تعاملات اجتماعي شهروندان نقشي چشم‌گير و اساسي در گسترش بيماري‌هاي همه‌گير بازي مي‌كنند. دغدغه و مسئله‌ي اصلي پژوهش حاضر نقش طراحي شهري در ايجاد بستري سالم و ايمن جهت حفظ حيات شهر به ويژه فضاهاي باز همگاني هنگام گسترش همه‌گيري است. اگرچه دانش شهرسازي تلاش كرده تاكنون در برابر چالش‌هاي گوناگون پاسخي كارآمد داشته باشد، اما به نظر مي‌رسد اهميت پردازش به اين موضوع و ارائه‌ي راهكارهاي طراحي و برنامه‌ريزي تا پيش از رخداد همه‌گيري كويد-19 مغفول باقي مانده بود. رابطه‌ي مستقيم شهروندان با فضاهاي همگاني به عنوان يكي از مهم‌ترين اجزاء شهر، بر سلامت جسم و روان آن‌ها تاثير اساسي دارد و در صورت ايجاد تغيير در آن‌ها سلامت عمومي شهروندان نيز دست‌خوش تغيير خواهد شد. پژوهش حاضر بر آن است تا دريابد نقش طراحي شهري در هنگام بحران همه‌گيري چيست و طراحي مكان‌هاي همگاني سالم در هنگام همه‌گيري چه الزاماتي دارد؟ شهرك اكباتان به عنوان يك مجتمع مسكوني مدرن شامل انواع مختلفي از فضاهاي باز همگاني كه به طور مستمر توسط ساكنين و گاها ساير شهروندان مورد استفاده قرار مي‌گيرند و بستري سرزنده از تعاملات اجتماعي را شكل داده‌اند. ساكنين اكباتان در همه‌ي زمان‌ها شرايط گوناگون به طرق گوناگون وابستگي و تعلق خود به اين مكان‌ها را ابراز كرده‌اند. در دوران همه‌گيري كرونا اين شهرك از جمله مناطقي بود كه همبستگي اجتماعي خود را به شيوه‌هايي گوناگون مانند هم‌خواني سرود، اجراي موسيقي از پنجره‌ها و قرارهاي ورزشي از تراس‌ها و پشت پنجره‌ها در ايام قرنطينه نشان دادند. با توجه به نكات ذكر شده فاز دوم اين شهرك گزينه‌اي مناسب براي موردپژوهي مسئله‌ي مد نظر به شمار مي‌آيد. در اين راستا، سنگ بناي پژوهش با سه هدف تبيين و شناسايي نقش طراحي شهري بر شيوع همه‌گيري و سلامت شهروندان، تبيين الزامات طراحي محيط سالم در فضاهاي همگاني به منظور ارائه راهكارهايي براي جلوگيري از همه‌گيري و بازطراحي فضاهاي همگاني در فاز دو اكباتان به منظور ايجاد محيط سالم گذاشته مي‌شود. روش پژوهش كه توجه به هدف از نوع كاربردي است، با رويكرد مورد پژوهي دنبال خواهد شد و در اين راستا از راهبرد‌هاي كيفي بهره مي‌بريم. براي نيل به هدف اصلي پژوهش يعني بازطراحي فضاهاي همگاني فاز دو اكباتان، پس از دستيابي به چارچوب نظري پژوهش و شناخت محدوده‌ي مطالعه به كمك ساختواره‌ي بهزادفر، به تدوين بيانيه‌ي چشم‌انداز اهداف كلان و خرد، و در نهايت ارائه‌ي اقدامات طراحي در قالب راهبردها و سياست‌ها براي ايجاد تغييرات در فضاهاي همگاني محدوده مطالعاتي خود مي‌پردازيم. اين سياست‌ها در واقع راه‌حل‌هاي طراحي هستند كه تحقق و اجرايي شدنشان ضامن نيل به هدف غايي پژوهش است. در پايان، نتايج حاصله بيانگر آن هستند كه كيفياتي چون انعطاف‌پذيري و تبديل‌پذيري، هم‌پيوندي و انسجام، همه‌شمولي و حضورپذيري، خودكفايي و پاسخگويي، ايمني و امنيت، و پياده‌مداري بر طراحي مكان‌هاي همگاني سالم اثرگذارند. براي ادامه‌ي حيات مكان‌هاي همگاني در بحران‌هاي همه‌گيري و اعتماد شهروندان به بازگشت در عرصه‌هاي عمومي پس از همه‌گيري، لازم است سيستمي يك‌پارچه از سطوح اجرايي، مديريتي و مردمي شكل گيرد. تحقق اين پژوهش مستلزم شكل‌گيري اين سيستم و به‌روزرساني مداوم منابع اطلاعاتي است. يكي از مهم‌ترين دست‌يافته‌هاي اين پژوهش لزوم تخصيص سرانه فضاي باز كافي به هر شهروند است، زيرا كه ايجاد شبكه‌اي متصل و هم‌پيوند از فضاهاي همگاني چه در شرايط بحران و چه در شرايط عادي تاثير به سزايي در سلامت روح و جسم شهروندان دارد.

1402/04/03

Redesigning Public Spaces with Focus on Healthy City approach in confronting Pandemic Diseases like COVID-19 (case study: Phase 2 of Ekbatan Town)

4/16/2024 12:00:00 AM

Cities, as the most important platform for social interaction among citizens, play a significant and fundamental role in the spread of epidemic diseases. The main concern and issue of the current research is the role of urban design in creating a healthy and safe platform to preserve the life of the city in particular. Although the knowledge of urban planning has tried to provide efficient responses to various challenges so far, it seems that the importance of addressing this issue and providing design and planning solutions for this matter was neglected before the COVID-19 pandemic era. The direct relationship of citizens with public spaces, as one of the most important parts of the city, has a fundamental impact on their physical and mental health, and if they are changed, the public health of citizens will also undergo changes. The current research aims to find out the role of urban design during the epidemic crisis and the requirements for designing healthy public places during an epidemic. Ekbatan town, as a modern residential complex that includes different types of public open spaces that are continuously used by residents and sometimes other citizens, has formed a lively platform for social interactions. The residents of Ekbatan have always expressed their dependence and belonging to these places in various ways. During the Corona epidemic era, this town was one of the areas that showed its social solidarity in various ways, such as by singing anthems, playing music throughout the windows, and doing physical activities on the terraces and behind the windows during the quarantine. According to the points mentioned, this neighborhood sounds like a good option for the case study. Thus, this research has three goals: to explain and identify the role of urban design on the spread of the epidemic and the health of citizens; to explain the requirements of designing a healthy environment in public spaces in order to provide solutions to prevent the epidemic; and to redesign public spaces in the second phase of Ekbatan. In conclusion, the results show that spatial qualities such as flexibility and transformability, integration, inclusiveness, self-sufficiency, safety and security, and walkability affect the design of healthy public places. It is necessary to form an integrated system at the executive and managerial levels In order to continue the life of public places in epidemic crises and gain the trust of citizens to return to public places after the epidemic. One of the most important achievements of this research is the necessity of allocating enough open space per capita to every citizen, because creating a connected and linked network of public spaces has a significant impact on the mental and physical health of citizens in crisis and under normal conditions.

فضاهاي همگاني , شهر سالم , همه‌گيري , شهرك اكباتان

Public spaces , healthy city , Epidemic (Pandemic) , Ekbatan Town

Mona Mozhdehy

Dr. Mostafa Behzadfar