30736

مطالعه اندركنش گسل شيب لغز معكوس و سد خاكي با هسته رسي با استفاده از روش اجزاء مجزا

كارشناسي ارشد

مهندسي عمران- ژئوتكنيك

1400

1402/12/13

عليرضا سعيدي عزيزكندي

مهندسي عمران

در يك قرن اخير آسيب‌هاي ناشي از انتشار امواج زلزله بر روي سازه‌هاي ساخت انسان مورد توجه بسياري از محقيقن و مهندسان قرار گرفته است اما تنها در دو دهه اخير، آثار مستقيم جابجايي سطحي ناشي از گسل (گسلش) توجه لازم را كسب كرده است. با وقوع زلزله‌هايي چون زلزله چي‌چي تايوان و كوكالي تركيه در يكي دو دهه اخير توجه‌ها به‌سمت آثار مستقيم گسل بيشتر شد. اين زلزله‌ها كه تقريباً تمام ساخته‌هاي دست بشر مانند پل، سد، راه‌، ساختمان و... را تحت تاثير قرار داد، برخي از آن‌ها را كاملاً تخريب كرده، برخي را آسيب جدي زده و برخي بدون آسيب باقي ماندند. همين سبب شد تا مطالعات بيشتري بر روي اين پديده انجام شده و يافته‌هاي مهمي بدست آيد. در دهه اخير، بيشتر تحقيقات انجام شده بر روي آثار گسلش در رابطه با اندركنش گسلش و پي‌هاي سطحي بوده و سازه‌هاي حياتي‌اي چون سدخاكي مورد غقلت واقع شده است. در چند سال اخير تحقيقات محدودي برروي اندركنش سد‌خاكي و گسلش انجام گرفته كه علي‌رغم مفيد بودن، محدوديت‌هاي قابل توجهي چون همگن بودن سد، عدم وجود آبرفت، نبود فيلتر و... سبب فاصله گيري اين تحقيقات با واقعيت شده است. بنابراين تحقيق پيش‌رو با هدف مطالعات تكميلي برروي اندركنش سدخاكي و گسلش انجام شده و در آن سدخاكي به‌صورت يك مجموعه كامل (آبرفت، هسته رسي، فيلتر و پوسته) با روش اجزاء مجزا در مرحله انتهاي ساخت مدل‌سازي شده است. پس از صحت‌سنجي نتايج مدل عددي DEM با نتايج آزمايش سانتريفيوژ، اندركنش سدخاكي و گسلش معكوس مورد بررسي قرار گرفته و تاثير پارامترهايي چون تغيير زاويه گسل، تغيير تراكم هسته، تغيير ضخامت هسته و تغيير چسبندگي و سختي هسته بر روي تغيير شكل كلي سد، دوران هسته و نحوه انتشار مسير گسيختگي مورد مطالعه قرار گرفت. با توجه به نتايج مشاهده شد كه تاثير تغيير زاويه گسل به نحوه انتشار مسير گسيختگي محدود نبوده و دوران هسته و تغييرشكل كلي سد را تحت تاثير قرار مي‌دهد ولي تغيير تراكم هسته، تغيير ضخامت هسته و تغيير چسبندگي هسته تاثير چنداني بر روي دوران هسته نداشته و بيشتر مسير گسيختگي و نحوه انتشار آن را تحت تاثير قرار مي‌دهد. كاهش تراكم هسته به‌دليل عدم اجراي نامناسب آن مي‌تواند تغييرشكل‌هاي داخل هسته را افزايش داده و كنترل تراكم در حين اجرا امري ضروري است. افزايش ضخامت و چسبندگي هسته به‌عنوان راهكاري براي كاهش اثرات گسلش، مطابق اين تحقيق در برخي موارد توانسته نتايج خوبي را نشان دهد كه انتخاب روش بهتر نيازمند مطالعات بيشتر و تحليل‌هاي اقتصادي-اجرايي مي‌باشد.

1403/02/02

Investigation of Interaction Between Dip-Slip Reverse Fault and Earth Dam with Clay Core Using DEM

3/3/2025 12:00:00 AM

In the last century, the damage caused by the propagation of earthquake waves on man-made structures has been the focus of many researchers and engineers, but only in the last two decades, the direct effects of surface displacement caused by faults have received the necessary attention. With the occurrence of earthquakes such as the Chichi earthquake in Taiwan and the Kokali earthquake in Turkey in the last one or two decades, more attention has been paid to the direct effects of the fault. These earthquakes affected almost all man-made structures such as bridges, dams, roads, buildings, etc., some of them were destroyed, some were seriously damaged, and some remained undamaged. This caused more studies to be done on this phenomenon and important findings were obtained. In the last decade, most of the research conducted on the effects of faulting has been related to the interaction of faulting and surface foundations, and vital structures such as earth dams have been neglected. In the last few years, limited research has been done on the interaction of the earth dam and its fault, which, despite being useful, has significant limitations such as the homogeneity of the dam, the absence of alluvium, the absence of filters, etc., have caused these researches to be inconsistent with reality. Therefore, the upcoming research was conducted with the aim of additional studies on the interaction of earth dam and faulting, and in that, earth dam was modeled as a complete set (alluvium, clay core, filter, and shell) with the method of DEM in the final stage of construction. After verifying the results of the DEM numerical model with centrifuge test results, dam-soil interaction, and reverse fault have been investigated, and the effect of parameters such as change of fault angle, change of core density, change of core thickness, and change of adhesion and stiffness of core on the overall deformation of the dam, the core rotation and propagation of the rupture path was studied. According to the results, it was observed that the effect of changing the fault angle is not limited to the propagation of the rupture path and affects the core rotation and the overall deformation of the dam, but the change of core density, change of core thickness, and change of core adhesion do not have much effect on the core rotation. It mostly affects the path of rupture and its propagation. Reduction of core density due to its improper execution can increase the deformations inside the core, and controlling the density during execution is essential. Increasing the thickness and stiffness of the core as a solution to reduce the effects of faulting, according to this research, in some cases, has been able to show good results, and choosing a better method requires more studies and economic analysis.

سدخاكي ناهمگن , گسل معكوس , اندركنش گسل-سدخاكي , تحليل اجزاء مجزا

Heterogeneous earth dam , Reverse fault , Fault-Earth Dam Interaction , Discrete Element Analysis

Mohammad Reza Ghorbani

Dr. Alireza Saeedi