30982

بازآفريني محلات دمشقيه،قره باغ، دانشسرا با تاكيدبر نقش مسجد كبود

كارشناسي ارشد

شهرسازي

1397

1402/09/29

دكتر مهران علي الحسابي

ندارم

شهرسازي

بافت‌هاي تاريخي به دليل ارزش‌هاي فرهنگي و هويتي، از اهميت بالايي برخوردارند. اما گذر زمان و عدم انطباق با نيازهاي روز، آن‌ها را در معرض فرسودگي و ناكارآمدي قرار مي‌دهد. بازآفريني شهري رويكردي نوين براي احياي اين بافت‌ها با استفاده از پتانسيل‌هاي موجود و مشاركت ساكنين است. شهر تبريز، به‌عنوان يكي از كلان‌شهرهاي ايران، با چالش‌هاي متعددي در زمينه بازآفريني شهري روبرو است. محله‌هاي دمشقيه، قره‌باغ و دانشسرا در تبريز، با وجود برخورداري از مسجد كبود به‌عنوان يك بناي تاريخي ارزشمند، دچار فرسودگي و ناكارآمدي شده‌اند. عدم پيوستگي مسجد با بافت اطراف، كاربري‌هاي نامناسب، فرسودگي بناها، و فقدان فضاي سبز ازجمله مشكلات اين محله‌ها هستند. مسئله اصلي اين تحقيق، بررسي و ارائه راهكارهاي مناسب براي بازآفريني محله‌هاي دمشقيه، قره‌باغ و دانشسرا با تأكيد بر نقش مسجد كبود تبريز به‌عنوان يك عنصر هويت‌بخش و محرك توسعه محلي است. براي بازآفريني اين محله‌ها نيازمند برنامه‌ريزي جامع و مشاركت فعالانه ساكنين، بررسي وضعيت موجود محله‌هاي دمشقيه، قره‌باغ و دانشسرا، شناسايي عوامل و چالش‌هاي بازآفريني در اين محله‌ها، ارائه راهكارهاي مناسب براي بازآفريني محله‌ها با تأكيد بر مسجد كبود، ارتقاي كيفيت زندگي ساكنين محله‌ها، حفظ و احياء هويت تاريخي و فرهنگي محله‌ها است. روش اين مطالعه از نوع كمي-كيفي است. گردآوري اطلاعات نظري به روش كتابخانه‌اي و تحليل محتوا انجام‌شده است. شناخت وضع موجود به‌صورت تحليلي-توصيفي و با استفاده از روش‌هاي برداشت ميداني، مصاحبه و پرسشنامه صورت گرفته است. اين تحقيق از نوع كاربردي و با روش پيمايشي انجام خواهد شد. براي جمع‌آوري داده‌ها از ابزارهاي اسنادي، كتابخانه‌اي، پرسشنامه و مصاحبه استفاده شده است. جامعه آماري اين تحقيق شامل ساكنين، كارشناسان و متخصصان حوزه بازآفريني شهري در تبريز بوده است. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه محلات موضوع مطالعه از مشكلاتي نظير ازهم‌گسيختگي مسجد و بازار، كاربري‌هاي نامناسب، فرسودگي بناها، نفوذناپذيري بافت، و كمبود به شدت فضاي سبز رنج مي‌برند. در فصل پنجم پايان‌نامه راهكارهايي براي اين مشكلات ارائه شده است. ايجاد سلسله فضاهاي شهري مرتبط به هم با كاربري‌هاي متنوع، احياي پيوستگي مسجد و بازار، انتقال ترافيك عبوري، افزايش سرانه فضاي سبز، و باززنده‌سازي عناصر و فعاليت‌هاي تاريخي و فرهنگي ازجمله راهكارهاي پيشنهادي براي بازآفريني اين محله‌ها هستند. در نتيجه بازآفريني محله‌هاي دمشقيه، قره‌باغ و دانشسرا با تأكيد بر نقش مسجد كبود به‌عنوان فضاي شهر، مي‌تواند به ارتقاي كيفيت زندگي ساكنين، رونق اقتصادي، و حفظ هويت تاريخي اين محله‌ها كمك كند. اجراي اقدامات بازآفريني بافت، ضرورتي انكارناپذير براي ارتقاي كيفيت زندگي ساكنين و حفظ و احياء هويت تاريخي و فرهنگي اين محله‌ها است.

1403/04/03

Regeneration of Damascus, Qarabagh, Daneshsara neighborhoods with emphasis on the role of Kaboud Mosque

12/19/2024 12:00:00 AM

Historical textures are of great importance due to their cultural and identity values. However, the passage of time and lack of adaptation to the needs of the day exposes them to wear and tear and inefficiency. Urban regeneration is a new approach to revive these tissues by using existing potentials and residents' participation. The city of Tabriz, as one of the metropolises of Iran, faces many challenges in the field of urban regeneration. The neighborhoods of Damascus, Qarabagh and Daneshsara in Tabriz, despite having the Blue Mosque as a valuable historical monument, have suffered wear and tear and inefficiency. The lack of connection between the mosque and the surrounding context, inappropriate uses, dilapidated buildings, and lack of green space are among the problems of these neighborhoods. The main problem of this research is to investigate and provide appropriate solutions for the regeneration of Damaskiyah, Qarabagh and Danesh Sera neighborhoods, emphasizing the role of the Blue Mosque of Tabriz as an identity-giving element and driver of local development. For the regeneration of these neighborhoods, comprehensive planning and active participation of the residents is required, the investigation of the current situation of the neighborhoods of Damascus, Qarabagh and Danesh Sera, identification of factors and challenges of regeneration in these neighborhoods, providing suitable solutions for the regeneration of the neighborhoods with an emphasis on the Blue Mosque, improving the quality of life of the residents of the neighborhoods, maintaining and the revival of the historical and cultural identity of the neigh-borhoods. The method of this study is quantitative-qualitative. Collecting theoretical information was done by library method and content analysis. Knowledge of the existing situation has been done analytically-descriptively and using the methods of field sampling, interviews and question-naires. This research will be applied in a survey method. To collect data, documentary, library, questionnaire and interview tools have been used. The statistical population of this research in-cludes residents, experts and specialists in the field of urban regeneration in Tabriz. The results of this research show that the localities under study suffer from problems such as the separation of the mosque and the market, inappropriate uses, wear and tear of buildings, impermeability of the fabric, and severe lack of green space, etc. Solutions for these problems are presented in the fifth chapter of the thesis. Creating a series of connected urban spaces with diverse uses, reviv-ing the connection between the mosque and the market, transferring passing traffic, increasing green space per capita, and revitalizing historical and cultural elements and activities are among the proposed solutions for the regeneration of these neighborhoods. As a result, re-creating the neighborhoods of Damascus, Qarabagh and Danesh Sara, emphasizing the role of the Kaboud Mosque as a city space, can help improve the quality of life of the residents, economic prosperi-ty, and preserve the historical identity of these neighborhoods. The implementation of tissue regeneration measures is an undeniable necessity to improve the quality of life of the residents and preserve and revive the historical and cultural identity of these neighborhoods.

محله هاي دمشقيه، قره باغ و دانشسرا , بازآفريني شهري , محله هاي تاريخي , بافت تاريخي , مسجد كبود تبريز

Damascus, Qarabagh and Daneshsara neighborhoods , urban regeneration , Historical neighborhoods , Historical context , Kaboud Mosque of Tabriz

Fatemeh Khayyami

Dr Mehran Alalhesabi