31196

تدوين چارچوب پذيرش و كاربست مداوم خدمات شهروندي هوشمند توسط شهروندان (مورد مطالعه؛ استفادۀ شهروندان منطقه 12 تهران از اپليكيشن «تهران من»)

دكتري

شهرسازي

1396

1403.2.29

دكتر مصطفي بهزادفر، دكتر مهران علي الحسابي

--------

معماري و شهرسازي

با وجود تمركز قابل توجه شهرهاي هوشمند بر نوآوري در فناوري و رشد اقتصادي، محققان در سال‌هاي اخير، بر ضرورت پرورش ساكنان هوشمند تاكيد فراوان داشته‌اند، زيرا در صورتِ عدم حركت شهرهاي هوشمند به سمت شهروند محوريِ واقعي، اغلب ابتكارات راه‌اندازي شده، به راه حل‌هايي مبتني بر فناوري و تحت رهبري دولت تبديل مي‌شوند و نقش شهروندان تحت تسلط ماشين‌آلات و فناوري‌ها كاهش مي‌يابد. در اين زمينه، تجارب عملي انجام شده نيز نشان داده است كه موفقيت شهرهاي هوشمند نه مربوط به پياده‌سازي فناوري‌ها و پروژه‌هاي عظيم بلكه در وهلۀ اول به پذيرش و تمايل شهروندان به استفاده از فناوري‌ها و دستيابي به تودۀ قابل توجهي از كاربرانِ عادي بستگي دارد تا كارايي و پايداري خدمات محلي را در ميان مدت تضمين كنند. از اين‌رو، توجه به مولفۀ مردم هوشمند، به عنوان ضرورتي در مقابل جبر فن‌سالاري قرار داشته و به نوعي ايده‌هاي مديريتيِ پايين به بالا را تقويت مي‌كند كه در آن، مردم توانايي تغيير شرايط را داشته و مي‌توانند در ايجاد شهر هوشمند- در كنار ICT كه تأكيد زيادي بر آن شده است- نقش‌آفريني بارزتر و متنوع‌تري را داشته باشند و به عنوان بازيگران عمده‌اي كه از طريق تعامل مستمر، هوشمندي شهر را شكل داده و سطوح استفاده‌شان از خدمات شهروندي هوشمند، به ارتقاي كارايي خدمات و مديريت هوشمند شهر مي‌انجامد، نقش‌آفريني كنند. لذا با توجه به اهميتِ تمايل شهروندان به پذيرش و استفاده مستمر از فناوري‌ها در زندگي روزمرۀ خود، و تاثير قابل توجه اين موضوع در موفقيت شهرها در مسير دستيابي به هوشمندي، پژوهش حاضر به دنبال تدوين چارچوب پذيرش و كاربست مداوم خدمات شهروندي هوشمند توسط شهروندان، با تمركز بر استفادۀ ساكنان منطقه 12 شهر تهران از درگاه واحد ارائۀ خدمات شهروندي هوشمند، يعني «تهران من» مي‌باشد. از اين‌رو، با استفاده موازي از دو پارادايم اثبات‌گرا و تفسيرگرا، استراتژي‌هاي استقرايي و استفهامي، راهبردهاي پيمايشي و مطالعه موردي، روش آميخته (تركيبي) همزمان-مثلثي و بهره‌مندي از ابزارهاي پرسشنامۀ محقق‌ساخته و مصاحبۀ نيمه‌ساختاريافته، داده‌هاي گردآوري شده از مجموعِ 820 نفر از ساكنان منطقه 12 شهر تهران در حوزۀ عملكرد (نحوۀ مواجهۀ) آنان با اپليكيشن خدمات جامع شهروندي «تهران من» (401 نفر در بخش پذيرش و 419 نفر در بخش تداوم استفاده)، با ساز و كارهاي مختلفِ آماري و استفهامي تحليل گرديد. همزمان 178 سند علمي در حوزۀ عوامل موثر بر پذيرش يا تداوم استفاده از خدمات هوشمند، مبتني بر استراتژي استقرايي، راهبرد مرور ادبيات و تكنيك مرور سيستماتيك بررسي و يافته‌هاي مستخرج از آنها جهت بحث و خردورزي در يافته‌هاي مطالعۀ حاضر بكار گرفته شد. يافته‌هاي كيفي و كمي مطالعه در مجموع نشان مي‌دهند در چارچوب و مسير پيشنهادي جهت افزايش پذيرش و كاربست مستمر شهروندان تهراني از خدمات هوشمند، مهمترين اولويت‌ها و پيش‌نيازها براي تشويق شهروندان به اتخاذ نقش‌هاي فعال‌تر (پذيرندۀ خدمات و استفاده‌كنندۀ مداوم از خدمات)، در وهلۀ اول آگاهي‌بخشي و اعتمادسازي و در وهلۀ دوم تامين كميت و كيفيت مورد نياز شهروندان در خدمات است. براي دستيابي به فعال‌ترين نقوشِ شهروندي نيز، مي‌بايست تضمين بستر لازم براي دستيابي شهروندان به سطوح متعالي‌ترِ احساسات اجتماعي (حس شهروندي، شهروندي زيست‌محيطي، حس تعلق و تمايل به مشاركت) در دستور كار قرار گيرد.

1403/07/03

Development of a framework for the citizens' acceptance and continuous use of smart urban services (Case study: use of the "MyTehr@n" app by citizens of the Tehran's 12th district)

5/18/2025 12:00:00 AM

Despite the significant focus of smart cities on innovation in technology and economic growth, researchers in recent years have emphasized the necessity of cultivating smart residents. Because if smart cities do not move towards a real citizen-centered direction, most of the launched initiatives will become technology-based solutions led by the government, and the role of citizens will be reduced under the dominance of machines and technologies. In this context, practical experiences have also shown that the success of smart cities is not related to the implementation of technologies and huge projects, but primarily depends on the acceptance and desire of citizens to use technologies and reach a significant mass of ordinary users who can ensure the efficiency and sustainability of local services in the medium term. Therefore, paying attention to the component of smart people, as a necessity, is in front of technological determinism and in a way strengthens the bottom-up management ideas in which people have the ability to change the conditions and can help in creating a smart city - along with ICT that A lot of emphasis has been placed on it - to play a more distinct and diverse role and play a role as major players who shape the smartness of the city through continuous interaction and their levels of use of smart citizen services lead to the improvement of the efficiency of services and smart management of the city. Therefore, considering the importance of citizens' willingness to accept and continuous use of technologies in their daily lives, and the significant impact of this issue on the success of cities in the path of achieving smartness, the present research seeks to develop a framework for the acceptance and continuous use of smart citizenship services by citizens. Focusing on the use of the residents of the 12th district of Tehran, it is the portal of the smart citizen service provision unit, that is, "MyTehr@n". Therefore, with parallel use of the positivist and interpretivist paradigms, inductive and questioning strategies, survey and case study strategies, simultaneous-triangulation mixed (combined) method and also benefiting from researcher-made questionnaire and semi-structured interview, data collected from a total of 820 residents of the 12th district of Tehran were analyzed in terms of their performance (how they face) with the comprehensive citizenship service app (MyTehran), with various statistical and questionnaire mechanisms. At the same time, 178 scientific documents in the field of factors affecting the acceptance or continuation of the use of smart services, based on inductive strategy, literature review strategy and systematic review technique, and the findings extracted from them were used to discuss and rationalize the findings of the present study. The qualitative and quantitative findings of the study show that in the framework and proposed path to increase the acceptance and continuous use of smart services by Tehrani citizens, the most important priorities and prerequisites to encourage citizens to adopt more active roles (accepting services and continuous users of services), in the first place Raising awareness and building trust, and secondly, providing the quantity and quality needed by citizens in services. In order to achieve the most active patterns of citizenship, ensuring the necessary platform for citizens to achieve higher levels of social feelings (sense of citizenship, environmental citizenship, sense of belonging and willingness to participate) should be put on the agenda.

شهروند هوشمند , مردم هوشمند , خدمات شهروندي هوشمند , پذيرش فناوري , شهر هوشمند , اپليكيشن تهران من

Smart citizen , Smart people , Smart urban services , Technology acceptance , Smart city , MyTehran app

Faezeh Behnamifard

Dr. Mostafa Behzadfar, Dr. Mehran Alalhesabi