31199

برآورد سهم‌ هزينه هاي حمل و نقل از درآمد خانوارهاي كم درآمد

كارشناسي ارشد

مهندسي عمران گرايش حمل و نقل

1400

1402/11/29

دكتر افشين شريعت مهيمني

-

مهندسي عمران

درراستاي انجام مسئوليت‌هاي اجتماعي دربرابر جامعه در زمينه‌هاي مرتبط با عدالت و كرامت انساني در زمينه حمل‌ونقل و باتوجه به اين‌كه بخش زيادي از درآمد مردم صرف هزينه‌هاي حمل‌ونقل مي‌شود بايد به اين هزينه‌ها در سبد درآمدي مردم و خصوصاً اقشاركم‌درآمد توجه ويژه شود. بدين منظور در اين مطالعه از نتايج حاصل از آمارگيري از هزينه و درآمد خانوار توسط مركز آمار ايران و از طريق طراحي پرسش‌نامه و پرسشگري به‌صورت تصادفي از 420 خانوار تحت پوشش كميته امداد استفاده شده است. در اين مطالعه طي بررسي داده‌هاي اداره آمار به تحليل و بررسي درآمد، هزينهها، مالكيت وسايل نقليه و سهم هزينه‌هاي حمل‌ونقل از هزينه‌‌ها و درآمد خانوارها به تفكيك دهك‌هاي درآمدي در سالهاي 1390، 1395 و 1400 پرداخته مي‌شود. در مطالعه داده‌هاي جمع‌آوري‌شده با پرسش‌نامه نيز به تحليل و بررسي خصوصيات خانوار و افراد، درآمد، هزينهها، مالكيت وسايل نقليه، شيوه، هدف و هزينه سفرهاي درون و برون‌شهري، تصادف‌ها و اثرات ناشي از آن و سهم هزينه‌هاي حمل‌ونقل از درآمد خانوارهاي كم‌درآمد پرداخته شده‌است. براساس نتايج حاصل، نسبت سهم مالكيت موتورسيكلت به خودرو در خانوارهاي كم‌درآمد بيشتر بوده، به‌گونه‌اي كه از 50 درصد در دهك اول به ده درصد در دهك دهم مي‌رسد؛ از طرفي خودروهاي استفاده‌شده اغلب ناايمن و با كاركرد بالا مي‌باشند. به‌طوركلي نرخ سفرهاي روزانه اين خانوارها كمتر از نرخ سفرهاي روزانه شهري است. بيشترين شيوه سفر مورد استفاده خانوارهاي كم درآمد، شيوه پياده با سهم 54 درصد از كل سفرها است كه علت اصلي آن ناتواني در پرداخت كرايه بوده و تمايل به استفاده از حمل‌ونقل رايگان نيز دارند. آن‌ها سفرهاي برون‌شهري با هدف تفريحي بسيار كمي دارند و عمدتا با در نظر گرفتن هزينه كمتر اتوبوس، از اين شيوه براي سفرهاي برون‌شهري استفاده مي‌كنند. هزينههاي حملونقل چهارمين هزينه اصلي و بزرگ اين خانوارها بوده و با افزايش درآمد آن‌ها، ميزان هزينه‌هاي حمل‌ونقل افزايش و سهم آن از درآمد، كاهش يافته‌است. بروز تصادف در خانوارهاي كم‌درآمد منجر به افت شديد رفاه در 83 درصد خانوارها و كاهش خوراك و درآمد خانواده شده كه هزينه‌هاي فراواني را به آن‌ها تحميل مي‌كند. در پايان روش‌ها و پيشنهادهايي نيز در راستاي اجراي عدالت و بهبود اوضاع حمل‌ونقلي خانوارهاي كم‌درآمد ارائه شده‌است.

1403/06/24

Estimating transportation costs for low-income households

2/17/2025 12:00:00 AM

Due to social responsibilities toward society, justice, and human dignity in transportation, and a high share of transportation expenditures in people’s incomes, special attention should be paid to these expenditures’ share in people’s income, especially for low-income households. So this study sheds light on estimating transportation costs for low-income households. For this purpose, the results of household income and expenditure statistics by the Iran Statistics Center, and random questioning of 420 low-income households have been used. In the present study, by analyzing the data of the Iran Statistics Center, the income, expenditures, vehicle ownership, and transportation costs share in household income and expenditure based on people's income deciles in the years 1390, 1395, and 1400 are analyzed. In the analysis of the data collected by the questionnaire, the characteristics of the household and individuals, income, expenditures, vehicle ownership, mod, purpose, and cost of inner and outer-city travels, accidents and their effects, and transportation costs share in low-income households income have been discussed. Based on the results, the ratio of motorcycle to car ownership is higher in low-income households, so that it reaches from 50% in the first decile to 10% in the tenth decile; On the other hand, their cars are often unsafe and with high performance. In general, the rate of daily trips in these households is lower than the rate of daily city trips. The most common travel mode used by low-income households is walking with a share of 54% of all travel, the main reason for this is the inability to pay the fare and they tend to use free transportation. They have very few outer city travel for entertainment purposes and mainly use the bus for outer city travel due to its lower cost. Transportation costs are the fourth main and biggest cost of these households and with the increase in their income, the amount of transportation costs has increased and its income share has decreased. The occurrence of accidents in low-income households has led to a sharp drop in welfare in 83% of households and a decrease in food and family income, which imposes a lot of costs on them. In the end, methods and suggestions have been presented to implement justice and improve the transportation situation of low-income households.

سهم هزينه‌هاي حمل‌ونقل، درآمد خانوار، هزينه‌هاي خانوار، خانوارهاي كم‌درآمد

Share of transportation costs, household income, Household expenditure Low-income households

Fateme Dolatifard

Dr. Afshin Shariat Mohaymany