31573

شناسايي عوامل موثر بر رقابت‌پذيري بنگاه‌هاي صنعتي در ايران (مطالعه موردي: خوشه صنايع چوبي استان سمنان)

كارشناسي ارشد

علوم اقتصادي گرايش توسعه اقتصادي و برنامه ريزي

1400

1403/06/27

سعيد ميرزامحمدي

نادر حكيمي پور

مديريت، اقتصاد و مهندسي پيشرفت

رقابت‌پذيري به معناي توانايي و عملكرد يك شركت و بنگاه اقتصادي، يك بخش اقتصادي يا يك كشور در فروش و عرضه كالا و خدمات در يك بازار در مقايسه با ديگر شركت‌ها، زير بخش‌ها، و كشورهاي حاضر در همان بازار است. اين اصطلاح همچنين براي بازارها نيز استفاده مي‌شود كه اشاره به ميزان رقابت‌پذير بودن ساختار بازار دارد. در دنياي امروز، با گسترش بازارها و اهميت يافتن رقابت‌پذيري در تجارت بين‌المللي، كشورها نيازمند درك دقيق از جايگاه نسبي خود نسبت به ساير كشورها هستند. اين درك، آن‌ها را قادر مي‌سازد تا سياست‌هاي اقتصادي، به‌ويژه صنعتي خود را با توجه به موقعيت نسبي و با استفاده از رويكردهاي نوين اقتصاد جهاني، اتخاذ كنند. بنگاه‌هاي كوچك و متوسط امروزه به عنوان عامل اصلي رشد ساختار صنعتي بسياري از كشورها محسوب مي‌شوند و اين صنايع براي كشورهاي درحال‌توسعه كه در تلاش براي احياي ساختار اقتصادي خود هستند، بسيار ارزشمند و حياتي است. الگوي توسعه خوشه‌اي درحال‌حاضر توسط بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته و درحال‌توسعه به‌ويژه براي توسعه صنعتي، بهبود رقابت‌پذيري و گسترش صادرات به‌كار مي‌رود. تجارب موجود نشان مي‌دهد كه اين رويكرد با موفقيت در توسعه صنعتي و افزايش رقابت‌پذيري در بازارهاي بين‌المللي در بسياري از كشورها اجرا شده است. در اين تحقيق با استفاده از الگوي رقابتي الماس پورتر كه در سال 1998 طراحي شده است، سعي شده است كه عوامل موثر بر رقابت‌پذيري بنگاه‌هاي صنعتي شناسايي شده و مورد بررسي قرار گيرند. از اين‌رو تلاش شده است كه با استفاده مدلسازي معادلات ساختاري، عوامل موثر بر رقابت‌پذيري در بنگاه‌هاي صنعتي خوشه صنايع چوبي استان سمنان به‌عنوان مطالعه موردي تحقيق، شناسايي و اولويت‌بندي شوند. جامعه مورد مطالعه اين تحقيق بنگاه‌هاي صنعتي خوشه صنايع چوبي استان سمنان مي‌باشند كه با استفاده از جدول مورگان، 45 بنگاه صنعتي به‌عنوان حجم نمونه درنظر گرفته شد. پرسشنامه تحقيق شامل 20 سوال است كه در قالب طيف پنج‌تايي ليكرت طراحي شده است و مديران 45 بنگاه‌ صنعتي خوشه صنايع چوبي استان سمنان، پاسخ‌دهندگان به سوالات پرسشنامه مي‌باشند. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد كه هر شش عامل شرايط نهاده‌ها و عوامل توليد، شرايط تقاضا، صنايع مرتبط و پشتيبان، استراتژي و ساختار بنگاه، نوآوري و خلاقيت و هزينه‌هاي توليد تاثير مستقيم و معناداري بر رقابت‌پذيري بنگاه هاي صنعتي در ايران و به طور خاص، بنگاه‌هاي خوشه صنايع چوبي استان سمنان دارند. نتايج اولويت‌بندي نيز نشان داد كه در اين ميان بيشترين تاثير مربوط به استراتژي و ساختار بنگاه و پس از آن صنايع مرتبط و پشتيبان و پس‌از آن نوآوري و خلاقيت مي‌باشد. كمترين تاثير نيز مربوط به هزينه‌هاي توليد شناخته شد.

1403/09/03

Identifying factors affecting the competitiveness of industrial enterprises in Iran (Case study: Semnan province wood industry cluster)

1/1/1900 12:00:00 AM

Competitiveness means the ability and performance of a company and economic enterprise, an economic sector or a country in selling and supplying goods and services in a market compared to other companies, sub-sectors, and countries in the same market. This term is also used for markets, which refers to how competitive the market structure is. In today's world, with the expansion of markets and the importance of finding competitiveness in international trade, countries need an accurate understanding of their relative position compared to other countries. This understanding enables them to adopt their economic policies, especially their industrial ones, taking into account the relative position and using the new approaches of the global economy. Today, small and medium-sized enterprises are considered as the main factor in the growth of the industrial structure of many countries, and these industries are very valuable and vital for developing countries that are trying to revive their economic structure. The cluster development model is currently used by many developed and developing countries, especially for industrial development, improving competitiveness and expanding exports. Available experiences show that this approach has been successfully implemented in industrial development and increasing competitiveness in international markets in many countries. In this research, using Almas Porter's competitive model, which was designed in 1998, it has been tried to identify and investigate the factors affecting the competitiveness of industrial enterprises. Therefore, an attempt has been made to identify and prioritize the factors affecting competitiveness in the industrial enterprises of the wood industry cluster of Semnan province by using structural equation modeling as a research case study. The study population of this research is the industrial enterprises of the wood industry cluster of Semnan province, which was considered as a sample size using Morgan's table, 45 industrial enterprises. The research questionnaire consists of 20 questions designed in the form of a five-point Likert scale, and the managers of 45 industrial enterprises of the wood industry cluster of Semnan province are the respondents to the questionnaire questions. The results of this research showed that all six factors of input conditions and production factors, demand conditions, related and supporting industries, company strategy and structure, innovation and creativity, and production costs have a direct and significant impact on the competitiveness of industrial companies in Iran and Especially, the enterprises of the wood industry cluster of Semnan province have The results of prioritization also showed that the most impact is related to the company's strategy and structure, followed by related and supporting industries, and then innovation and creativity. The lowest impact was related to production costs.

رقابت‌پذيري , خوشه صنعتي , توسعه اقتصادي , معادلات ساختاري , بنگاه‌هاي صنعتي

Competitiveness , Industrial cluster , Economic development , Structural equations , Industrial enterprises

mahdi zahedi

saeed mirzamohammadi