33127

معماري و بيان كلامي - راهبردهاي ارتقاءمهارت ارائه كلامي در هنگام شرح اثر معماري (نمونه موردي: دانشجويان سال دوم و سوم دوره كارشناسي معماري)

دكتري

معماري

1398

1403/12/01

خانم دكتر فاطمه مهديزاده سراج

-

معماري و شهرسازي

در رشته معماري، بيان تصويري مهمترين شيوة ارائه است و در گذشته در دانشكده¬هاي معماري، شاگرد توسط ترسيم¬هايي كه معلم انجام مي¬داد آموزش مي¬ديد. اما زماني كه دفاتر معماري آغاز به كار كردند بحث صحبت كردن و ارائه كلامي اهميت پيدا كرد. به علاوه بيان كلامي، پس از بيان تصويري، مهمترين شيوه ارتباطي ميان معلم و دانشجوي معماري در هنگام كركسيون در كارگاه طراحي معماري است و به اندازه بيان تصويري، ابزاري حياتي براي انتقال ايده‌ها، مفاهيم، و استدلال‌هاست. با اين حال، با اينكه تقويت توانايي بيان تصويري به شيوه¬هاي مختلف در دانشكده معماري مورد توجه قرار مي¬گيرد، اما ارائه كلامي و ارتقاء توانايي دانشجويان در استفاده از كلام در هنگام شرح اثر معماري، موضوعي است كه غالبا ناديده گرفته مي¬شود و تا كنون به صورت نظام¬مند مورد بررسي قرار نگرفته است. بنابراين پژوهش حاضر در راستاي ارتقاء توانايي معماران در ارائه كلامي آثارشان (در كنار ارائه تصويري)، با هدف ارائه استراتژي¬ها و راهبردهايي براي ارتقاء توانايي بيان و ارائه كلامي در دانشجويان معماري به هنگام معرفي اثر در كارگاه طراحي معماري، انجام شده است. درواقع پس از تبيين دانش كلام در حوزه معماري، به دنبال ارائه راهبردهايي براي كاربرد آن در آموزش معماري است. اين پژوهش در دستة پژوهش¬هاي كاربردي قرار مي¬گيرد و از نظر ماهيت اكتشافي است و براي گردآوري داده¬ها از مجموعه¬اي از روش-هاي پيمايش و همبستگي، توصيفي- تحليلي بهره مي¬گيرد. روش پژوهش تركيبي از روش¬هاي كمي و كيفي است كه در سه مرحله، 1- سند پژوهي شامل مرور پژوهش¬هاي پيشين، 2- دلفي و ساخت پرسشنامه محقق ساخت، پيمايش دلفي در دو مرحله و تحليل نتايج با دلفي فازي و آزمون فازي سوارا و سپس تحليل عامل Q، 3- مورد پژوهي و مشاهده آتليه¬هاي طراحي معماري و سپس كدگذاري گفتگوها، انجام شده است. جامعه آماري در بخش دلفي شامل 15 نفر از اساتيد متخصص و خبره در دروس طراحي معماري است كه داراي تجربه و سابقه طولاني در ارائه دروس طراحي معماري دورة كارشناسي هستند و با روش نمونه گيري هدفمند از ميان اساتيد دانشكده-هاي معماري مطرح در جهان انتخاب شدند. در بخش مورد پژوهي به آتليه¬هاي طراحي معماري سال دوم و سوم دوره كارشناسي معماري در سه دانشگاه علم و صنعت، شهيدبهشتي و تهران رجوع شد. با توجه به نتايج دلفي فازي و آزمون فازي سوارا، مؤلفه¬هاي اصلي دربارة «چه گفتن»، «چگونه گفتن» و «روش¬هاي ارتقاي توانايي بيان كلامي» شناسايي شدند. همچنين نتايج حاصل از تحليل عامل Q نشان مي¬دهد كه 5 ديدگاه غالب در زمينه ارتقاء توانايي بيان كلامي در دانشجويان معماري در ميان متخصصان وجود دارد. اين ديدگاه¬ها عبارتند از: «ارائه چند بعدي با ساختار ميان¬دانشي»، «مبتني بر تمرين و تكرار»، «كاربست ابزار بصري جهت تاثير احساسي»، «بيان جامع‌نگرانه»، «زمينه گرايي و بيان ساختارمند». با توجه به اين ديدگاه¬ها، تقويت توجه به جنبه¬هاي مختلف طرح و نقد آن، تقويت ارائه تصويري و توجه به تاثير آن در موفقيت ارائه كلامي، ارتقاء دانش پشتيبان دانشجويان مرتبط با موضوع طراحي، تقويت انتقال احساسات با بيان هنري و زبان توصيفي (مانند استعاره)، تقويت استدلال و منطق فكري دانشجويان، تقويت نوع كلام از نظر بيان ادبي و ساختارمندي جهت تاثيرگذاري بر مخاطب، و تمرين¬هاي تعاملي و چندسويه و طراحي مشاركتي، وجوهي است كه در روند ارتقاء توانايي بيان كلامي بايد مورد توجه قرار بگيرند. در پايان، با در نظر گرفتن اين محورها و همچنين نيازهاي دانشجويان كه از طريق مطالعه موردي شناسايي شدند، بسته¬هاي راهبرد براي ارتقاء توانايي بيان كلامي در دانشجويان معماري در سه مسير اصلي آموزشي، شامل دروس مقدماتي، دروس طراحي معماري و يك درس مجزا يا كارگاه آموزشي ارائه شده¬اند.

1403/12/19

Architecture and Verbal Communication - Strategies for Improving Verbal Presentation Skills When Explaining Architectural Works (Case Study: Second and Third-Year Undergraduate Architecture Students)

2/19/2026 12:00:00 AM

In architectural education, visual representation has traditionally dominated instructional methods, with students learning from instructor-provided drawings. However, the rise of architectural firms has underscored the significance of verbal communication skills. Moreover, verbal communication, following visual communication, is the most significant method of interaction between architecture instructors and students during critiques in architectural design studios. However, while strengthening the ability for visual representation is emphasized through various approaches in architecture schools, the development of students' verbal communication skills for presenting architectural works has not yet been systematically studied. This research seeks to address this gap by focusing on improving architects' verbal presentation skills alongside their visual representation. The primary objective is to develop strategies and approaches to enhance the verbal communication abilities of architecture students while presenting their works in architectural design studios. In fact, after defining the knowledge of verbal communication within the field of architecture, it seeks to propose strategies for its application in architectural education. This study is applied in nature, exploratory in character, and employs a combination of survey, correlational, and descriptive-analytical methods for data collection. It integrates both quantitative and qualitative approaches across three stages: 1. A review of existing literature and studies; 2. A Delphi study involving the development of a researcher-designed questionnaire, a two-round Delphi survey, analysis of the results using Fuzzy Delphi and Fuzzy SWARA methods, followed by Q-factor analysis; 3. A case study involving the observation of interactions in architectural design studios and the coding of recorded conversations. The statistical population for the Delphi study consisted of 15 expert professors specializing in architectural design education. These individuals were purposefully selected from renowned architecture schools worldwide, based on their extensive experience in teaching undergraduate architectural design courses. The case study component was conducted in second- and third-year undergraduate architectural design studios across three universities: Tehran University, Shahid Beheshti University, and Iran University of Science and Technology. The findings from the Fuzzy Delphi and Fuzzy SWARA analyses identified key components concerning "Content selection," "Delivery Style," and "Enhancing Verbal Presentation Skills." Furthermore, the Q-factor analysis revealed five dominant perspectives among experts regarding the enhancement of verbal communication skills in architecture students: 'multi-dimensional and interdisciplinary representation', 'practice-based', 'emotional impact through visual means', 'comprehensive expression', and Contextualism and Structured expression'. Building on these perspectives, the research identified several focal areas for improving verbal communication skills. These include strengthening attention to various aspects of design and critique, enhancing visual presentation skills to support verbal success, improving the supporting knowledge related to design topics, improving emotional expression through artistic and descriptive language (e.g., metaphors), reinforcing logical reasoning and intellectual argumentation, improving the type of speech in terms of literary expression and structure, and conducting interactive, multi-faceted exercises and collaborative design activities. The findings from the case study further revealed significant weaknesses among students in areas such as content knowledge, visual presentation, a lack of holistic perspectives, and the underutilization of persuasive techniques. Based on these findings, strategic packages for improving verbal communication skills have been proposed. These strategies are designed to be implemented through three primary pathways: preliminary courses, architectural design courses, and a dedicated elective course or workshop.

كارگاه طراحي معماري , دانش كلام , ارتقاء بيان كلامي , راهبرد آموزشي , رتوريك , دلفي

Architectural Design Studio , Verbal Communication Enhancement , Rhetorical knowledge , Educational Strategy , Rhetoric , Delphi Method

Reyhane Khaghanpour Shahrezaee

Dr. Fatemeh Mehdizadeh Saradj