شماره ركورد
33865
پديد آورنده
علي ملك ثابت
عنوان
توسعه يك چارچوب مدلسازي عاملبنيان براي ارزيابي اثر اقدامات ظرفيتسازي در مواجهه با خشكسالي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
رشته تحصيلي
عمران_مديريت منابع آب
سال تحصيل
1397
تاريخ دفاع
1400/09/09
استاد راهنما
دكتر حسين عليزاده
استاد مشاور
دكتر مجيد احتياط
دانشكده
عمران
چكيده
ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺍﺭﺯﯾﺎﺑﯽ ﺍﺛﺮ ﺍﻗﺪﺍﻣﺎﺕ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎﺯي ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﺍﺳﺖ. ﻫﺪﻑ ﺍﺻﻠﯽ ﺍﯾﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﺟﺪﯾﺪ ﻋﺎﻣﻞﺑﻨﻴﺎﻥ ﺑﺮﺍي ﺍﺭﺯﯾﺎﺑﯽ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﺑﺎ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺍﺛﺮﺍﺕ ﺍﻗﺪﺍﻣﺎﺕ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎﺯ ﺍﺳﺖ. ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮﺭﺩي ﺍﯾﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺠﻦ ﻭﺍﻗﻊ ﺩﺭﺍﺳﺘﺎﻥ ﺳﻤﻨﺎﻥ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎﺯﺍﺭ آب ﻏﻴﺮ ﺭﺳﻤﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎﺯ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ. ﺟﻬﺖ ﺍﺭﺯﯾﺎﺑﯽ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ، 10 ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺑﻮﺩﻥ )ﺷﺎﺧﺺ SPI، ﺗﻌﺪﺍﺩ ﭼﻠﻪﻫﺎ(، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ )ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺯﻣﻴﻦ، ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺣﻘﺎﺑﻪ، ﺭﯾﺴﮏﭘﺬﯾﺮي، ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﮐﻢآﺑﻴﺎﺭي( ﻭ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭي )ﺗﺠﺮﺑﻪ، ﺩﺭآﻣﺪ، ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ آب، ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺍﺳﺘﺨﺮ( ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮﺩﯾﺪ ﻭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺭﺯﯾﺎﺑﯽ ﮔﺮﻓﺖ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺍﺯ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺕ ﻣﻴﺪﺍﻧﯽ، ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪﺍي ﻭ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺍﺯ ﺣﺪﻭﺩ 30 ﮐﺸﺎﻭﺭﺯ ﺑﻬﺮﻩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. ﻣﺪﻝﺳﺎﺯي ﻋﺎﻣﻞﺑﻨﻴﺎﻥ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺑﺎ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ 200 ﻋﺎﻣﻞ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﮔﺮﺩﯾﺪ. ﺟﻬﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﺮي ﺯﻣﺎﻧﯽ ﺩﺭﺍﺯﻣﺪﺕ 100) ﺳﺎﻟﻪ( ﺭﻭﺯﺍﻧﻪ ﺍﺯ ﻣﺪﻝ LARS- WG ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ 50 ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﺎﺭﺵ ﻣﺸﺎﻫﺪﺍﺗﯽ ﺍﯾﺴﺘﮕﺎﻩ ﺳﻴﻨﻮﭘﺘﻴﮏ ﺷﺎﻫﺮﻭﺩ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻭﺭﻭﺩي ﺑﻪ ﻣﺪﻝ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮔﺮﺩﯾﺪ. ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ، ﺑﺮﺍي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎﺯي ﺭﻓﺘﺎﺭ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺩﺍﺩﻩﻫﺎي ﻣﻴﺪﺍﻧﯽ ﺟﻤﻊآﻭﺭي ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺭﺍﺑﻄﻪ آﻣﺎﺭي ﺑﻴﻦ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺕ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ )ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺯﻣﻴﻦ، ﺣﻘﺎﺑﻪ، ﺗﺠﺮﺑﻪ(، ﮐﺎﭘﻮﻻي ﺳﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻩي t-student ﺑﻪﺻﻮﺭﺕ ﺗﺼﺎﺩﻓﯽ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﺯ ﻣﺪﻝ ARIMA ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﺮيﻫﺎي ﺯﻣﺎﻧﯽ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪﺕ ﻗﻴﻤﺖ ﺍﻧﻮﺍﻉ آبﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎﺩﻟﻪ )ﺣﻘﺎﺑﻪ، ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻭ ﺳﺮﺍﻥ( ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪ. ﺩﺭ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻣﺪﻝﺳﺎﺯي ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻨﻴﺎﻥ، ﺗﻌﺎﻣﻼﺕ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ﺷﺒﮑﻪ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻴﻦ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻭﯾﮋﮔﯽﻫﺎي ﻓﺮﺩي ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﻭ ﺑﺎﻏﺪﺍﺭﺍﻥ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻧﺮﺥ ﺳﻮﺩﺟﻮﯾﯽ، ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﮐﻢآﺑﻴﺎﺭي، ﻧﺮﺥﯾﺎﺩﮔﻴﺮي، ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ﻭ ﻧﻬﺎﯾﺘﺎ0 آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﻣﻮﺭﺩ ﺳﻨﺠﺶ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪ. ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺗﻌﺮﯾﻒ، ﻣﻴﺰﺍﻥ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺩﺭ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﻩﺍي ﺑﻴﻦ 0 ﺗﺎ 2 ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺍﺳﺖ. ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺩﺭ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﺑﺴﻴﺎﺭﺷﺪﯾﺪ، ﺷﺪﯾﺪ ﻭ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﻪﺗﺮﺗﻴﺐ 0/95، 0/87ﻭ 0/82 ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪ. ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺩﺭﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺕ ﻓﺮﺩي- ﺷﺎﻥ ﺩﺳﺘﻪﺑﻨﺪي ﻭ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰﺍﻥ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي آﻥﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﺍﻭﻟﻮﯾﺖﺑﻨﺪي ﺷﺪﻧﺪ. ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ ﮐﻪ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﮐﻢآﺑﻴﺎﺭي ﺑﺎﻻ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺩﯾﮕﺮ، 11 ﺩﺭﺻﺪ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﮐﻤﺘﺮي ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻘﻴﻪ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺣﺪﻭﺩ 18 ﺩﺭﺻﺪ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﮐﻤﺘﺮي ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﺑﺎ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺳﻨﺎﺭﯾﻮي ﻭﺟﻮﺩ ﻭ ﻋﺪﻡ ﻭﺟﻮﺩ ﺑﺎﺯﺍﺭ آب، ﺑﺎ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﻇﺮﻓﻴﺖﺳﺎﺯ ﺑﺎﺯﺍﺭ آب، ﺑﻪﻃﻮﺭ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺣﺪﻭﺩ 15 ﺩﺭﺻﺪ ﮐﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐﭘﺬﯾﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﻋﺪﻡ ﺣﻀﻮﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ آب ﺩﺭ ﺷﺮﺍﯾﻆ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺍﺳﺖ.
تاريخ ورود اطلاعات
1404/07/25
عنوان به انگليسي
The Development of an agent-based modeling framework for assessing the impacts of capacity building in the face of drought
تاريخ بهره برداري
10/31/2022 12:00:00 AM
دانشجوي وارد كننده اطلاعات
علي ملك ثابت
چكيده به لاتين
The subject of this study is to evaluate the effect of capacity building measures in the face of drought. The main purpose of this study is to develop a new Agent-Based approach to assess the vulnerability of farmers to drought, taking into account the effects of capacity building measures. The case study of this research is Mojen region located in Semnan province. The informal water market in the region was examined as a capacity-building measure in the face of drought. To assess drought vulnerability, 10 variables related to exposure (SPI, number of Cholleh), sensitivity (land area, water right, risk, tendency to low-water irrigation) and adaptive capacity (experience, income, Presence in the water market, having a pool) was selected and evaluated according to the conditions of the region. In this study, field research, questionnaires and interviews with about 30 farmers were used. Agent-Based modeling based on the results of questionnaires was performed by considering 200 agents. To generate a long-term time series (100 years), the LARSWG model was used daily and 50 years of observational rainfall data of Shahrod synoptic station near the case study area was introduced as input to the model. In addition, to simulate farmersʹ behavior based on field data, and using a statistical relationship between some characteristics of farmers (land area, water area, experience ), the three-variable tstudent Coppola was generated. Also, ARIMA model was used to produce long-term time series of prices of various exchangeable waters (water right, Nashrieh and Saran) in the region. In the Agent-Based modeling process, social interactions and social network between farmers as well as some individual characteristics of farmers and gardeners such as Profitability rate, tendency to deficit irrigation, learning rate, experience, etc. are considered. Finally, the vulnerability of farmers was assessed. By definition, farmersʹ vulnerability to drought conditions can be varied between 0 and 2. Farmersʹ vulnerabilities in extreme, severe and moderate drought were 0.95, 0.87 and 0.82, respectively. It was observed that farmers with a tendency to low irrigation have up to 11% less vulnerability to drought than other farmers. Experienced farmers in the region are about 18% less vulnerable than other farmers. Considering the two scenarios of existence and non-existence of water market, by applying the capacity building measure of water market, on average, more than 15% increase in water supply can be observed compared to the absence of water market
كليدواژه هاي فارسي
بازار آب رسمي و غير رسمي , آسيب پذيري , مدل عامل بنيان , منطقه مجن
كليدواژه هاي لاتين
Informal and formal water market , vulnerability , agent-based model , Mojen region
Author
Ali Maleksabet
SuperVisor
Dr. Alizadeh