526

526

بررسي تأثيرات ناشي از تبديل وضعيت عملكردي روستا به شهر در ايران (نمونه موردي: شهر گلسار از شهرستان ساوجبلاغ)

كارشناسي ارشد

معماري و شهرسازي - برنامه ريزي منطقه اي

مهرماه 1392

مهرماه 1392

دكتراسماعيل شيعه

دكتر رضا خيرالدين

چكيده سكونتگاه هاي انساني به عنوان يك فضاي جغرافيايي ، همواره تحت تأثير ساخت ها و روابط مختلف دچار تغييراتي در ساختار و عملكرد خود شده اند. بررسي ، شناخت و تفسير نحوه تحولات ساختاري – كاركردي آن ها ، مخصوصاً تحولات پس از نقش پذيري شهري سكونتگاه هاي روستايي بزرگ كه نقطه آغازين شهرهاي كوچك و متوسط در آينده هستند، مي تواند گام مؤثري در توسعه آن ها باشد . لذا در اين پژوهش تحولات اجتماعي ، اقتصادي و كالبدي سكونتگاه گلسار ، پس از نقش پذيري شهري مورد بررسي قرار گرفته است . در راستاي شناخت و تبيين بهتر اين تغيير و تحولات ، سعي شده كه فرايند تحولات به وجود آمده مورد توجه قرار گيرد. در مجموع در فرايند بررسي تحولات سكونتگاه گلسار پس از شهر شدن نتايج زير حاصل شد . با تبديل روستا به شهر ساختارهاي جديدي ايجاد شده اند . مثلا ً ايجاد نهادهايي مثل شهرداري ، كميته امداد ، مركز خدمات شهري و حومه متأثر از نقش پذيري شهري ، عرصه هاي ساختاري و كاركردي را در ابعاد مختلف ، متأثر ساخته اند . شهرداري با مشاركت در تهيه و اجراي برنامه ها و طرح هاي شهري مانند طرح هادي شهري ، احداث معابر جديد ، گسترش شبكه معابر قديمي ، صدور سند املاك و نظارت بر ساخت و سازها ، تا حدودي در بهسازي بافت شهر تأثير داشته و خواهد داشت . همچنين در ارتباط با ايجاد ساختارها و كاركردهاي جديد ، مي توان به ايجاد نهادهاي جديد ديگري مثل شوراهاي اسلامي شهر ، شوراهاي اسلامي شهر ، شوراي حل اختلاف اشاره كرد كه با عملكرد خود تغيير در ساختار مديريتي به وجود آورده اند و پيامد آن افزايش نقش نهادهاي مديريتي و رسمي در اداره شهر و كاهش نقش عناصر سنتي مديريتي (ريش سفيدان) بوده است. بعد از شهر شدن نظام قشربندي اجتماعي دچار تغيير شده و اقشار جديدي مثل كارمندان شهرداري، مراكز خدمات شهري و ... اضافه شده اند . در كل مي توان گفت هر چند تحولات به وجود آمده پس از نقش پذيري شهري ، جنبه هاي منفي همچون كاهش فعاليت زراعت و دامداري ، افزايش هزينه هاي زندگي (آب ، برق و ...) افزايش قيمت زمين و رواج بورس بازي زمين را داشته است اما با اقدامات و برنامه ريزي هاي صورت گرفته از جانب شهرداري پيش بيني مي شود روند تحولات پس از شهر شدن گلسار رو به جلو برود . كليدواژه ها: ساختار ، كاركرد ، تحولات، روستاشهر