6473

6473

روشسامانه اي در طراحي معماري در پرتو بينش اسلامي

كارشناسي ارشد

معماري

1389

1389

مهندسعبدالحميد نقره كار

دكتر غلامحسين معماريان

چكيده الف- بيان موضوع، دامنه و محدوده آن طراحي معماري مهمترين فعاليت هر معمار و دانش آموختۀ رشته معماري است . معماران با رويكردهاي گوناگون، اين فعاليت را در فرايندي با گامها و مراحلي مي پيمايند كه گاه همانند است و گاه بسيار از هم جداست. معمولا آغازگر فرايند، رويارويي معما رِ طراح با موضوع طرح و برآورد نيازها است؛ سپس گسترش طرح؛ و سرانجام، ارائه پيش طرح هاي اوليه است . دامنه و محدوده اين رساله، از آغاز فرايند، تا ارائه پيش طرح هاي اوليه را دربر مي گيرد؛ و تنها به بررسي و تبيين دوبارة عواملي مي پردازد كه در اين فرايند مؤثر هستند. اين رساله تنها به همين بخش از فرايند طراحي مي پردازد؛ چرا كه پرسش، فرضيه، و نتايج رساله تنها مربوط به همين بخش مي شود. ب- پرسش هاي رساله پرسش اساسي اين است كه ماهيت طراحي معماري چيست؟ و آيا روش مدار است يا هدف مدار؟ يا هر دو؟ فرايند طراحي معماري با چه مسير و چه روشي بهتر پيموده مي شود؟ به انسان و نيازهاي او چگونه در آن پاسخ داده مي شود؟ چگونه باورها و اعتقادات، و انسان شناسي طراح در طرح او مؤثر مي افتد؟ چگونه مي توان پاسخ نيازهاي فضايي انسان و جامعه انساني را برپايه جهان بيني اسلامي در اين فرايند داد؟ پ- كمبودها و ضرورت ها امروزه فرايند طراحي در زمينه هاي شالوده نظري، هدف، روش و مسير داراي كاستي هايي است . اگرچه از سوي انديشمندان حوزه معماري ، براي اين كاستي ها پاسخ هايي ارائه شده؛ ولي برخي پرسش ها هنوز برجا هستند . امروزه طراحان براي پيمايش فرايند طراحي با دشواري هاي كمابيش بزرگي روبرو شده اند. عوامل مؤثر در طرح بسيار گوناگون و پيچيده شده اند؛ مهار و مديريت اين همه عوامل، و كار گزينش و ارزيابي راه حل ها نيز دشوار شده است . طراحان شيوه هاي گوناگوني را مي پيمايند كه كمتر قاعده مند، و بيشتر متكي به ذهنيت خود آنها است . از اين رو فرايند طراحي از دسترس نقد و بررسي از سوي ديگران بدور مانده است. جايگاه فرديت و خلاقيت خود معمار چندان در فرايند روشن و تبيين نشده است و طراحان از نبود يك شالوده استوار براي پيمايش فرايند به سختي مي افتند . موارد زير در اين رساله مورد تو جه قرار گرفته است: الف- كاستي هاي روش هاي معاصر در طراحي معماري، به ويژه در باب شالوده نظري، مسير و روش فرايند طراحي.